Ehliyet Sınav Soruları 8
Gerçek e-Sınav formatında: 50 soru · 45 dakika · geçme puanı 70. Cevaplar sınav bitince gösterilir.
Bu testte öne çıkan konular: geçiş üstünlüğü, takip mesafesi, sollama, sigorta ve sürücü kusuru. Ders dağılımı: Trafik ve Çevre Bilgisi 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6 soru; MEB e-Sınav ile aynı ders dağılımında hazırlandı. Aynı soruları PDF ve cevap anahtarı olarak da indirebilirsiniz. Bitirince Test 9 ile devam edin.
- 50soru
- 45dakika
- 70geçme puanı
- 2puan / soru
Sorular gerçek sınavdaki gibi dağıtılır: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Cevaplarınızı sınav bitene kadar değiştirebilirsiniz. Süre dolunca sınav otomatik biter.
Süresiz pratik modu: aynı dağılımla 50 soru, her cevaptan sonra açıklama →
Trafiği düzenleyen unsurlar arasında öncelik sırası şöyledir: trafik görevlisi, trafik ışıkları, trafik işaret levhaları ve yer işaretlemeleri.
Yani ışık yeşil yansa bile görevli "dur" işareti veriyorsa durmanız gerekir. Görevli, anlık trafik durumuna göre en doğru kararı verebilecek konumdadır.
Akılda kalsın: Görevli varsa ışığa değil görevliye bakın.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesindeki tanıma göre sürücü, karayolunda motorlu veya motorsuz bir aracı veya taşıtı sevk ve idare eden kişidir. Tanımda aracın motorlu olması şart değildir; örneğin karayolunda bisiklet kullanan kişi de sürücüdür.
Aynı maddede şoför, işleten ve araç sahibi ayrı ayrı tanımlanır. Sınavda bu kavramlar sık karıştırıldığı için aralarındaki farkı bilmek önemlidir.
Akılda kalsın: Kullanan sürücü, ticari taşıt kullanan şoför.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 71. maddesine göre geçiş üstünlüğüne sahip araçlar öncelik sırasıyla; cankurtaran ve yaralı ya da acil hasta taşıyan araçlar, itfaiye araçları, hükümlü veya sanığı takip eden ya da asayişi korumak için olay yerine giden zabıta araçları, trafik görevlilerinin araçları ve afet-acil durum hizmetlerinde görevli araçlar ile kanunda sayılan diğer araçlardır.
Toplu taşıma araçları bu listede yer almaz; diğer araçlar gibi tüm trafik kurallarına uymak zorundadır.
Akılda kalsın: Otobüs kalabalıktır ama öncelikli değildir.
Güvenli bir motosiklet sürücüsü kendini ve yolcusunu korur. Koruma başlığı ve koruma gözlüğü kullanmak ile yolcuya da koruma başlığı taktırmak doğru davranışlardır.
Aşınmış lastik ise yol tutuşunu ve fren performansını düşürür, özellikle ıslak zeminde kaymaya yol açar. Bu nedenle I numaralı davranış güvenli sürücüye ait değildir.
Akılda kalsın: Önce koruma, sonra yolculuk.
Sürücü belgesi sınıflarına göre (KTK 39 ve ilgili yönetmelik) F sınıfı sürücü belgesi, lastik tekerlekli traktör kullanmak için verilir.
İş makineleri G sınıfı, motosikletler A sınıfları, minibüsler D1 sınıfı belge gerektirir.
Akılda kalsın: Traktör için F sınıfı.
Gürültü; dikkat dağınıklığı, stres, uykusuzluk, işitme kaybı ve tansiyon yükselmesi gibi ruhsal ve bedensel zararlara yol açar. Bu etkiler kişinin günlük yaşamını ve çalışma düzenini olumsuz etkiler.
Bu nedenle gürültünün iş verimini artırması söz konusu değildir; tersine gürültü iş verimini düşürür. Şıklar arasında olumlu bir sonuç bildiren ifade, gürültünün zararı olamaz.
Akılda kalsın: Gürültü verimi değil stresi artırır.
Arızalı bir aracın çekilmesi sırasında çeken ve çekilen araçta yük veya yolcu taşımak yasaktır. Çekme işlemi aracın normal kullanımına göre daha riskli olduğundan araçlarda sadece sürücülerin bulunması gerekir.
Freni bozuk araçlar halatla değil çeki demiriyle çekilir; çünkü çeki demiri, çekilen aracın öndeki araca çarpmasını engeller. Çekme sırasında hız düşük tutulmalı ve uyarı işaretleri kullanılmalıdır.
Akılda kalsın: Çekerken araçta yolcu yok.
Işıklı işaret, trafik işareti ya da görevli bulunmayan kavşaklara kontrolsüz kavşak denir. Bu kavşaklarda kimin önce geçeceği geçiş hakkı (geçiş üstünlüğü) kurallarıyla belirlenir.
Kontrolsüz kavşağa yaklaşan sürücü hızını azaltır, kavşaktaki araçlara ve sağından gelenlere yol verir; dönel kavşakta ise kavşak içindeki araçlar önceliklidir.
Akılda kalsın: İşaret yoksa kural konuşur.
Geçiş üstünlüğüne sahip araç sürücüleri görevleri sırasında bazı trafik kurallarına uymayabilir; ancak bunu yaparken can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürmemek zorundadır.
Yani geçiş üstünlüğü sınırsız bir serbestlik değildir. Kırmızı ışıkta geçecek bir ambulans sürücüsü bile kavşağa yavaşlayarak girmeli, diğer araçların kendisini fark ettiğinden emin olmalıdır.
Akılda kalsın: Üstünlük var, sorumsuzluk yok.
Sürücüler geçme, dönme ve park etme amacıyla şerit değiştirebilir. Ancak her durumda önce aynalardan arkadaki trafiği kontrol etmeli, dönüş ışığıyla niyetini bildirmeli ve diğer araçları tehlikeye sokmamalıdır.
Şerit değiştirme, kavşak yaklaşımı ve kavşak içi gibi yasaklanan yerlerde yapılamaz. Ayrıca sürekli şerit değiştirerek ilerlemek (zikzak yapmak) trafiği tehlikeye düşürür.
Akılda kalsın: Ayna, sinyal, sonra şerit.
Güvenli bir geçiş için sürücünün geçeceği aracın hızını, kendi hızını, karşıdan gelen trafiği ve geçiş için gereken mesafeyi birlikte değerlendirmesi gerekir. Hızı yüksek bir aracı geçmek çok daha uzun yol ve süre gerektirir.
Geçişe başlamadan önce takip mesafesi korunur, aynalar ve kör nokta kontrol edilir, sol sinyal verilir ve karşı yönün yeterince boş olduğundan emin olunur. Banket kullanmak veya sağdan geçmek ise ciddi kaza nedenidir.
Akılda kalsın: Emin değilsen geçme.
Bakımsız araçlardan sızan motor yağı, yakıt, fren hidroliği ve soğutma sıvısı toprağa ve yağmur suyuyla yer altı sularına karışarak çevreyi kirletir.
Düzenli bakım, sızıntıların erken fark edilip giderilmesini sağlar. Toplu taşıma kullanımı ve kurallara uygun tehlikeli madde taşımacılığı ise çevre kirliliğini azaltan davranışlardır.
Akılda kalsın: Damlayan yağ toprağa işler.
Düzenli bakımı yapılan araçta motor verimli çalışır, yakıt daha iyi yanar ve egzozdan çıkan zararlı gazlar azalır. Böylece hava ve çevre kirliliğinin azalmasına katkı sağlanır.
Bakım ayrıca yakıt tasarrufu sağlar, gürültüyü azaltır ve yolda arızalanma riskini düşürür. Hem sürücü hem de çevre bundan kazançlı çıkar.
Akılda kalsın: Bakım çevreyi korur.
Taşıt yolunda arızalanan ya da kaza nedeniyle kalan araç, diğer sürücüler için beklenmedik bir engeldir. Bu nedenle aracın önüne ve arkasına, yeterli uzaklıkta reflektör konulur.
Reflektörler, özellikle gece ve görüşün azaldığı durumlarda yaklaşan sürücülerin engeli zamanında fark etmesini sağlar. Reflektör konulurken sürücü kendi güvenliğine dikkat etmeli, gerekiyorsa yansıtıcı yelek giymeli ve acil uyarı ışıklarını yakmalıdır.
Akılda kalsın: Arızada iki yöne reflektör.
Geçiş, trafikte en riskli manevralardan biridir. Geçişe başlamadan önce ve geçiş sırasında takip mesafesi mutlaka dikkate alınır; öndeki araca fazla yaklaşmak hem görüşü kısıtlar hem de öndeki aracın ani frenine karşı tepki süresini ortadan kaldırır.
Geçişler sol şeritten yapılır, yol çizgilerine ve işaretlere uyulur, başka bir aracı geçmekte olan araç geçilmez. Geçişi tamamladıktan sonra da geçilen araçla güvenli mesafe bırakılarak sağ şeride dönülür.
Akılda kalsın: Mesafe her manevrada geçerli.
Trafik denetimlerinde sürücü, hem kendisine hem de kullandığı araca ait belgeleri göstermekle yükümlüdür. Bu sınav sorusunda sayılan sürücü belgesi, araç tescil belgesi, motorlu araç trafik belgesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası belgelerinin tamamı bu kapsamdadır.
Sürücü belgesi kişinin araç kullanmaya yetkili olduğunu, tescil belgesi aracın kimliğini ve kime ait olduğunu, zorunlu mali sorumluluk sigortası ise olası bir kazada üçüncü kişilere verilecek zararların karşılanacağını gösterir.
Akılda kalsın: Belge yanında, yol rahat.
Güvenli bir geçiş için sürücünün; geçilecek aracın uzunluğunu, hızını, kendi aracının hızlanma yeteneğini ve trafik ile yol durumunu birlikte değerlendirmesi gerekir. Bu unsurlar, geçişi tamamlamak için gereken mesafeyi ve süreyi belirler.
Aracın markası ise geçişin güvenliğini etkileyen bir unsur değildir. Aynı uzunlukta ve aynı hızda giden iki aracı geçmek, markaları farklı olsa da aynı mesafeyi gerektirir.
Akılda kalsın: Markaya değil, mesafeye bak.
Motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerinin güvenliği için kurallar çok nettir: Bu araçlar yaya yolunda sürülemez, bir şeritte ikiden fazlası yan yana gidemez, sürücü arkasında oturma yeri olsa bile bir kişiden fazla yolcu taşınamaz ve sürüş sırasında elde paket ya da benzeri eşya taşınamaz.
Bu nedenle verilen dört davranışın tamamı yasaktır. Bu kuralların amacı, dengesi kolay bozulan iki tekerlekli araçların kontrolünü korumak ve yayaları güvenceye almaktır.
Akılda kalsın: İki el gidonda, tek yolcu arkada.
Bazı durumlarda yaralı veya acil hasta taşıyan özel araçlar da geçiş üstünlüğünden yararlanabilir. Bu araçların sürücüleri, durumu diğer yol kullanıcılarına sesli ve ışıklı işaretlerle (korna ve ışıklar) bildirerek bu hakkı kullanır.
Geçiş üstünlüğünü kullanan sürücü, can ve mal güvenliğini tehlikeye atmamakla yükümlüdür. Bu hak, kuralları gözetmeden hareket etme izni değil; dikkatle ve kontrollü biçimde öncelik isteme imkânıdır.
Akılda kalsın: Uyar, ama güvenliği bozma.
Eğimli ve dar iki yönlü yollarda karşılaşmada inen araç sürücüsü, çıkan araç sürücüsüne yol verir. Çünkü yokuş yukarı çıkan aracın durduktan sonra yeniden kalkması daha zordur.
İnen araç, fren ve motor freniyle daha kolay kontrol edilir ve gerektiğinde güvenli bir noktada durabilir. Bu kural, dar yollarda geçişi güvenli ve akıcı hâle getirir.
Akılda kalsın: Çıkanın hakkı önce.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 107. maddesine göre takip mesafesi, sürücünün kendi aracının kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar metredir. Saatte 60 km hızla giden sürücü için bu mesafe en az 30 metredir.
Aynı madde, takip mesafesinin takip eden aracın 2 saniyede kat edeceği yol kadar da olabileceğini belirtir. Tehlikeli madde taşıyan araçlar ise yerleşim yeri dışında diğer araçları en az 50 metreden takip etmek zorundadır.
Akılda kalsın: Hızın yarısı, metre olarak.
Geçiş kararını veren ve sorumluluğunu taşıyan, geçen aracın sürücüsüdür. Öndeki sürücünün işaretine güvenmek yanlıştır; çünkü o sürücü karşı trafiği ve yol durumunu sizin bakış açınızdan göremeyebilir. Bu nedenle "geç" işaretini beklemek bir geçme kuralı değildir.
Geçerken takip mesafesine uyulur, aynalar ve karşı trafik kontrol edilir, sol sinyal verilir, geçiş tamamlanınca güvenli mesafe bırakılarak sağ şeride dönülür.
Akılda kalsın: Başkasının işaretiyle geçilmez.
Karayolları Trafik Kanunu'na göre şerit; taşıtların bir dizi hâlinde güvenli seyredebilmeleri için taşıt yolunun çizgilerle ayrılmış bölümlerinden her biridir.
Sürücüler şerit içinde seyreder; şerit değiştirmeden önce aynaları kontrol edip işaret vermek zorundadır.
Akılda kalsın: Şeritte kalın, değiştirirken işaret verin.
Solunum, bak-dinle-hisset yöntemiyle en fazla 10 saniye değerlendirilir: göğsün hareketine bakılır, nefes sesi dinlenir, nefesin sıcaklığı yanakta hissedilir. Solunum yoksa veya normal değilse kazazedeye yapay solunum gerekir.
Güncel temel yaşam desteği uygulamasında, bilinci kapalı ve normal solunumu olmayan yetişkinde 112 aranır ve 30 göğüs basısı ile 2 yapay solunum dönüşümlü olarak uygulanır. Yani yapay solunum, kalp masajıyla birlikte yürütülür.
Akılda kalsın: Bak, dinle, hisset: 10 saniye.
Koma, kişinin dış uyaranlara tepki veremediği derin bilinç kaybı hâlidir. Komadaki kişide bilinçsizlik, hareketsizlik ve uyku hâli görülür; seslenmeye ve dokunmaya cevap vermez.
Koma hâlinde kaslar gevşediği için dil geriye kayarak hava yolunu tıkayabilir. Bu yüzden solunumu olan bilinçsiz kişiye koma (derlenme) pozisyonu verilir ve 112 aranır.
Akılda kalsın: Tepkisiz ve hareketsiz: koma.
Çok sayıda yaralının olduğu durumlarda yaralılar, hayati tehlikenin büyüklüğüne göre önceliklendirilir (triyaj). Solunum yolu ve solunumla ilgili sorunlar dakikalar içinde ölüme yol açabileceği için en yüksek önceliğe sahiptir.
Solunum güçlüğü olan yaralı, ağır kanaması veya şok belirtisi olanlar ile birlikte ilk sırada taşınır. Çıkık, basit kırık ve yüzeysel yanık gibi yaralanmalar daha sonra gelir.
Akılda kalsın: Nefes yoksa zaman yok.
Kaza; önceden planlanmamış, beklenmedik anda ortaya çıkan ve yaralanma ya da maddi zarara yol açan olaydır. Ancak kazaların nedenleri bellidir: dikkatsizlik, kurallara uymama, bakımsız araç, uygun olmayan hız gibi.
Nedenleri bilinen bir olay önlenebilir. Bu yüzden eğitim, denetim, araç bakımı ve güvenli sürüş alışkanlıkları gibi önlemlerle kaza sayısı azaltılabilir. Sınavdaki doğru cevabın mantığı budur.
Akılda kalsın: Kaza kader değildir.
İlk yardım çantası, kaza ya da ani hastalık durumunda yaralılara hızlı ve doğru ilk yardım yapabilmek için araçta bulundurulur. Sargı bezi, gazlı bez, üçgen sargı, makas ve eldiven gibi malzemeler bu amaca hizmet eder.
Çantanın yalnızca var olması yetmez; içindeki malzemelerin eksiksiz, temiz ve kullanılabilir durumda olması gerekir. Kullandığınız malzemeleri yenilemeyi unutmamalısınız.
Akılda kalsın: Çanta göstermek için değil, kullanmak için.
Elektrik akımı vücuttan geçerken giriş ve çıkış noktalarında yanıklara, kaslarda şiddetli kasılmalara bağlı kramplara ve kırıklara, kalbin ritmini bozarak kalp ve solunum durmasına yol açabilir.
Elektrik çarpmasında ilk iş, kazazedeye dokunmadan önce akımı kesmektir. Akım kesilemiyorsa kuru tahta gibi yalıtkan bir malzemeyle kazazede kaynaktan uzaklaştırılır; ardından 112 aranır ve gerekirse temel yaşam desteğine başlanır.
Akılda kalsın: Önce akımı kes, sonra dokun.
Köprücük kemiği, şekli ve konumu nedeniyle atelle sabitlenmeye uygun değildir. Bu kırıkta atel kullanılmaz; kol üçgen sargı ile askıya alınarak omuz ve kolun hareketi kısıtlanır.
Kalça, bacak ve ön kol kırıklarında ise kırık bölgenin altındaki ve üstündeki eklemleri içine alacak şekilde atel uygulanır. Amaç, kırık uçlarının hareket ederek çevre dokulara zarar vermesini önlemektir.
Akılda kalsın: Köprücük kırığı: kolu as, atel koyma.
Sürücü adaylarının sağlık durumları, güvenli araç kullanıp kullanamayacaklarını belirlemek için değerlendirilir. İşitme yetersizliği olan bir aday, işitme cihazı kullanarak belirli bir duyma yeterliliğine ulaşabiliyorsa sürücü belgesi alabilir.
Bu durumda sürücünün araç kullanırken işitme cihazını takması gerekir. Korna, siren ve diğer uyarı seslerini duyabilmek trafikte güvenlik açısından önemlidir.
Akılda kalsın: Cihazla duyuyorsan direksiyona geçebilirsin.
Egzoz gazındaki karbonmonoksit renksiz ve kokusuzdur; kandaki oksijen taşınmasını engeller. Kapalı ortamda solunduğunda baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve bilinç bulanıklığı yapar; ileri durumda ölüme yol açabilir.
İlk yapılacak şey kişiyi gazın bulunduğu ortamdan uzaklaştırıp temiz havaya çıkarmaktır. Bunu yaparken ilk yardımcı kendi güvenliğini de korur: önce kapı ve pencereleri açar, mümkünse motoru durdurur. Ardından 112 aranır; solunum yoksa temel yaşam desteğine başlanır.
Akılda kalsın: Gaz varsa dışarı, temiz havaya.
Suni solunum yapabilmek için hava yolunun açılması gerekir. Bunun için kazazede sert bir zemine sırtüstü yatırılır, baş geriye itilip çene yukarı kaldırılarak hava yolu açılır.
Sırtüstü yatış, hem ağza kolay erişim sağlar hem de gerektiğinde göğüs basısının etkili uygulanmasına imkân verir. Diğer pozisyonlarda hava yolu açık tutulamaz.
Akılda kalsın: Önce sırtüstü, sonra baş geri-çene yukarı.
Trafik kazalarının nedenleri genellikle insan, araç ve yol-çevre faktörleri olarak gruplandırılır. Bunlar içinde sürücünün kendi kararıyla ortaya çıkan en tipik kusur alkollü araç kullanmaktır.
Alkol; dikkati dağıtır, tepki süresini uzatır, mesafe ve hız tahminini bozar ve kişide sahte bir özgüven oluşturur. Bu yüzden alkol aldıysanız aracı hiç kullanmamanız gerekir.
Akılda kalsın: Alkol varsa direksiyon yok.
Omurga kırığında en büyük tehlike, kırık kemik parçalarının omuriliğe zarar vererek kalıcı felce yol açmasıdır. Yaralıyı oturtmak ya da dik pozisyona getirmek omurgayı büker ve omuriliğe baskı yapabilir; bu nedenle kesinlikle yapılmaz.
Omurga yaralısı mümkünse hiç hareket ettirilmez. Zorunlu hâllerde baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan, birden fazla kişiyle ve sert bir zemin üzerinde taşınır.
Akılda kalsın: Baş-boyun-gövde tek parça.
Çok sıcak metal parçalar aniden soğuk suyla temas ederse farklı bölgeler farklı hızda büzülür. Bu ani sıcaklık değişimi metalde gerilme oluşturur ve motor bloğunun veya silindir kapağının çatlamasına neden olabilir.
Motor hararet yaptığında güvenli bir yerde durup motorun soğumasını beklemelisiniz. Sıcak motorda radyatör kapağını açmak da tehlikelidir; basınçlı ve kaynar soğutma sıvısı fışkırarak yanığa yol açabilir.
Akılda kalsın: Önce soğut, sonra doldur.
Benzinli motorlarda ateşleme sistemi; akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör (ya da elektronik ateşleme ünitesi), buji kabloları ve bujilerden oluşur.
Bobinde üretilen yüksek gerilim, buji kablosu aracılığıyla bujiye iletilir; bujide oluşan kıvılcım silindirdeki yakıt-hava karışımını ateşler. Kablo hasarlıysa kıvılcım zayıflar ve motor tekler.
Akılda kalsın: Kıvılcım kabloyla bujiye gider.
Karter, motor bloğunun alt kısmına bağlanan ve motor yağının toplandığı hazne şeklindeki motor parçasıdır. Krank milinin bulunduğu bölümü alttan kapatır.
Yağ pompası yağı karterden alarak motordaki parçalara gönderir; görevini tamamlayan yağ yeniden kartere döner. Karterin altındaki tapa, yağ değişiminde yağın boşaltılması için kullanılır.
Akılda kalsın: Karter motorun altında, yağ karterde.
Yarım debriyajda baskı plakası ile volan arasındaki debriyaj balatası tam kavramadan kayarak döner. Bu kayma sürtünme ve ısı üretir; sürekli yapıldığında debriyaj balatası hızla aşınır.
Seyir hâlinde ayağı debriyaj pedalının üzerinde tutmak da aynı etkiyi doğurur. Yarım debriyaj yalnızca kalkış ve çok yavaş manevralar gibi kısa süreli durumlarda kullanılmalıdır.
Akılda kalsın: Yarım debriyaj = yanık balata.
Sigortalar, elektrik devresini aşırı akıma karşı koruyan parçalardır. Atan sigorta, mutlaka aynı amper değerinde yenisiyle değiştirilmelidir.
Daha yüksek amperli sigorta takmak koruma görevini ortadan kaldırır ve kabloların erimesine, hatta yangına yol açabilir. Daha düşük amperli sigorta ise sürekli atar. Sigorta tekrar tekrar atıyorsa devrede bir arıza vardır ve kontrol ettirilmelidir.
Akılda kalsın: Aynı amper, aynı koruma.
Sigorta, elektrik devresinden aşırı akım geçtiğinde yanarak devreyi keser ve kabloları, elektrikli donanımı korur. Yanan sigortanın yerine aynı amper değerinde bir sigorta takılmalıdır.
Daha yüksek değerli sigorta, arıza durumunda atmayacağı için kablolar aşırı ısınabilir ve araç yangını riski doğar. Daha düşük değerli sigorta ise normal çalışmada bile atar. Aynı sigorta tekrar tekrar yanıyorsa devrede bir arıza vardır ve servise başvurulmalıdır.
Akılda kalsın: Büyük sigorta, büyük yangın riski.
Hava filtresi tıkanınca silindirlere giren hava miktarı azalır. Yakıt miktarı aynı kaldığı için karışımda yakıt oranı yükselir; yani motor zengin karışımla çalışır.
Zengin karışım yakıt tüketimini artırır, güç düşer, bujiler kurumlanır ve egzozdan siyah duman çıkabilir.
Akılda kalsın: Hava filtresi düzenli değişir.
Vantilatör kayışı, krank milinden aldığı hareketi şarj dinamosuna (alternatör), devirdaim pompasına ve bazı araçlarda vantilatöre iletir. Kayış gerginliği, iki kasnak arasının ortasından parmakla bastırılarak kontrol edilir ve esnemenin en fazla 1,5 santimetre civarında olması beklenir.
Kayış gevşekse kasnakta kayar, ses yapar ve akü yeterince şarj olmaz; motor da hararet yapabilir. Kayış aşırı gergin olursa bu kez rulmanlar zorlanır ve erken aşınır.
Akılda kalsın: Gevşek kayış: şarj ve soğutma zayıflar.
Araçlarda aküsün eksi kutbu gövdeye (şasiye) bağlıdır. Sökme işlemine eksi (-) kutup kablosundan başlanırsa devre baştan kesilir; artı kutup sökülürken anahtar gövdeye değse bile kısa devre oluşmaz.
Akü takılırken ise sıra tersine çevrilir: önce artı, sonra eksi kutup bağlanır. Bu kural otomobil ve motosiklet için aynıdır.
Akılda kalsın: Eksi ilk çıkar, son takılır.
Tedbirsiz ve saygısız araç kullanma; başkalarının güvenliğini ve haklarını hiçe sayan davranışlardır. Hız kurallarına uymak ise doğru ve sorumlu bir sürücü davranışıdır; bu nedenle tedbirsizlik örneği değildir.
Elde telefon kullanmak, diğer sürücüleri korkutmak, yayalara su sıçratmak, gereksiz korna çalmak ve makas atmak tedbirsiz ve saygısız davranışlara örnektir.
Akılda kalsın: Kurala uyan saygı gösterir.
Korna yalnızca uyarı amacıyla ve gerektiğinde kullanılmalıdır. Selamlaşma, kutlama, öfke gösterme gibi amaçlarla korna çalmak doğru değildir; bu nedenle "uyarı amacı dışında kullanılabilir" ifadesi yanlıştır.
Kornanın sabit tonlu olması, çevreyi rahatsız etmeyecek ve korkutmayacak şekilde kullanılması gerekir. Gereksiz korna kullanımı gürültü kirliliğine yol açar ve insanların huzurunu bozar.
Akılda kalsın: Korna uyarmak içindir, konuşmak için değil.
Trafik kazalarının nedenleri genel olarak insan (sürücü, yaya, yolcu), araç ve yol-çevre faktörleri olarak gruplandırılır. Bunlardan yalnızca sürücünün kendi tercihi ve davranışıyla ortaya çıkanlar sürücü kaynaklı nedenlerdir.
Alkollü araç kullanmak, tamamen sürücünün kararıyla ortaya çıkan bir davranıştır. Alkol, tepki süresini uzatır, mesafe ve hız algısını bozar, dikkati dağıtır ve kişide sahte bir özgüven oluşturur; bu yüzden kazaların en tehlikeli sürücü kaynaklı nedenlerinden biridir.
Akılda kalsın: Alkol varsa direksiyon yok.
Pek çok sürücü kuralları bilir ama her zaman uygulamaz. Asıl sorun, kuralların davranış ve alışkanlık hâline gelmemiş olmasıdır. Kurallar ancak her sürüşte, denetim olsun olmasın uygulandığında içselleşir.
Trafik eğitimi bu nedenle yalnızca bilgi vermeyi değil, doğru davranışların tekrarlanarak kalıcı hâle getirilmesini de amaçlar.
Akılda kalsın: Kural kafada değil, davranışta yaşar.
Araştırmalar, kandaki alkol miktarı arttıkça kaza yapma riskinin de hızla arttığını göstermektedir. Alkol; reaksiyon süresini uzatır, dikkat ve koordinasyonu bozar, mesafe ve hız algısını zayıflatır ve aşırı özgüvene yol açar.
Az miktarda alkol bile sürüş becerilerini olumsuz etkiler; bu nedenle en güvenli kural, alkol aldıktan sonra hiç araç kullanmamaktır.
Akılda kalsın: İçtiysen sürme.
Türkiye'de ve dünyada trafik kazası istatistikleri, kazalarda en büyük kusur payının sürücülere ait olduğunu gösterir. Hız ihlali, takip mesafesine uymama, dikkatsizlik, geçiş hakkına uymama ve kırmızı ışık ihlali başlıca sürücü kusurlarıdır.
Bu yüzden trafik güvenliğinin anahtarı, sürücülerin bilinçli ve kurallara uygun davranmasıdır.
Akılda kalsın: Önce sürücü kendini düzeltir.
Yanlışlarınız kaybolmasın. Ücretsiz hesap açarsanız çözdüğünüz sorular kaydedilir ve en çok zorlandığınız dersi panelinizde görürsünüz.
Ücretsiz hesap aç Premium nedir?Deneme sınavı nasıl çalışır?
Bu deneme, MEB'in yazılı e-Sınavıyla aynı biçimde hazırlanır: 50 soru, 45 dakika süre ve her doğru cevap 2 puan. Sorular gerçek sınavdaki ders dağılımına göre seçilir: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Görselli levha soruları da Trafik ve Çevre bölümünde yer alır.
Sınavı geçmek için 100 üzerinden en az 70 puan, yani en az 35 doğru cevap gerekir. Yanlış cevaplar doğruları götürmez; bu yüzden boş soru bırakmak yerine en mantıklı şıkkı işaretlemek avantajlıdır. Süre dolduğunda sınav kendiliğinden biter.
Sınav bitince puanınızı, ders bazında doğru sayınızı ve yanlış yaptığınız soruları görürsünüz. Her sorunun ayrıntılı açıklamasına "Cevapları incele" ile ulaşabilirsiniz. Her denemede sorular yeniden seçildiği için aynı testi tekrar çözmek yerine yeni bir deneme başlatmanız önerilir.
Verimli çalışma için
- İlk denemeden sonra en çok yanlış yaptığınız dersi belirleyip ders konularına dönün.
- Levha sorularında zorlanıyorsanız resimli trafik işaretleri sayfasını tekrar edin.
- Sınav öncesi son haftada her gün en az bir deneme çözüp süreyi yönetmeyi alıştırın.
- Sınav kuralları ve geçme notu için ehliyet sınavı rehberine bakın.