Aday sürücülük: ilk iki yılın kuralları

Ehliyeti yeni alan bir sürücü, ilk iki yıl boyunca "aday sürücü" sayılır. Bu dönemde kurallar diğer sürücülere göre daha sıkıdır ve bazı ihlaller ehliyetin geri alınmasıyla değil, doğrudan iptaliyle sonuçlanır. Bu sayfayı Karayolları Trafik Kanunu'nun aday sürücülük maddesine (24 Temmuz 2026 değişikliği dahil) göre hazırladık.

Kimler aday sürücüdür?

• İlk defa sürücü belgesi alanlar,
• Sürücü belgesi herhangi bir nedenle iptal edilip yeniden almaya hak kazananlar.

Aday sürücülük, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl sürer.

Aday sürücü belgesi hangi durumlarda iptal edilir?

Kanun'a göre aday sürücülük süresi içinde aşağıdakilerden biri gerçekleşirse aday sürücü belgesi iptal edilir:

1. Ehliyetin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal: Diğer sürücülerde ehliyetin belirli bir süre geri alınmasına yol açan ihlaller (ör. büyük hız aşımları, kırmızı ışıkta tekrarlanan ihlaller, alkol), aday sürücüde doğrudan iptal sebebidir.
2. 75 ceza puanının aşılması: Diğer sürücüler için bir yılda 100 puan sınırı vardır; aday sürücü için sınır 75 puandır.
3. 0.20 promilin üzerinde alkol: Araç cinsine bakılmaksızın uygulanır. Hususi otomobil sürücüsü de olsanız, aday sürücülük süresinde 0.50 değil 0.20 promil sınırı geçerlidir.
4. Bazı kuralların üç kez ihlali: Kanunda sayılan kurallar arasında yaya ve okul geçitlerinde yayalara ilk geçiş hakkını vermek ile emniyet kemeri ve kask gibi koruyucu sistemleri kullanmak da vardır. Bu kuralların üç kez ihlali de iptal sebebidir.

İptal edilirse yeniden ehliyet nasıl alınır?

Aday sürücü belgesi iptal edilen kişi, yeniden ehliyet alabilmek için sürücü kursuna baştan devam etmek ve sınavları geçerek yeni sertifika almak zorundadır. Kursa başlayabilmek için:

• Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden, sürücülüğe engel hâli olmadığını gösteren belge,
• Trafik Kanunu kapsamında verilmiş tüm idari para cezalarının ödenmiş olması,
• Varsa iptal sonrası bekleme süresinin veya geri alma süresinin dolmuş olması

gerekir. Yeniden alınan ehliyetle kişi yine iki yıl aday sürücü sayılır.

Aday sürücüye pratik öneriler

• Alkollüyken hiç araç kullanmayın. 0.20 promil çok düşük bir sınırdır; bir kadeh bile bu sınırı aşmanıza yetebilir.
• Emniyet kemerini her yolculukta takın ve yolcularınıza da taktırın. Üç ihlal ehliyetinizi kaybettirebilir.
• Yaya geçitlerinde her zaman yavaşlayın ve geçmek üzere olan yayaya durup yol verin.
• Hız sınırlarına uyun; büyük hız aşımları aday sürücüde iptal anlamına gelir.
• Ceza puanınızı ve cezalarınızı e-Devlet üzerinden takip edin.

Genel ceza ve ehliyet geri alma kuralları için Trafik cezaları ve ehliyetin geri alınması sayfamıza bakabilirsiniz.

İlk aylarda dikkat etmeniz gerekenler

Ehliyeti yeni alan sürücülerin zorlandığı durumlar çoğu zaman sınavda hiç karşılaşmadıkları koşullardır. Aşağıdaki önerilerin amacı, bu koşullarla kontrollü bir şekilde tanışmanızdır.

• Takip mesafesini koruyun: Öndeki araçla aranızda en az hızınızın yarısı kadar metre mesafe bırakın; saatte 90 kilometre hızla gidiyorsanız en az 45 metre gibi. Yağmurda ve karlı havada bu mesafeyi artırın.
• Gece ve yağmurlu havada sürüşü yavaş yavaş deneyin: İlk gece ya da yağmurlu sürüşlerinizi kısa ve bildiğiniz güzergâhlarda yapın. Mümkünse yanınızda deneyimli bir sürücü olsun.
• Otoyola hazırlanarak çıkın: Otoyola katılırken hızlanma şeridini sonuna kadar kullanın ve aynalarınızla kör noktanızı kontrol edin. İlk otoyol sürüşünüzü trafiğin yoğun olmadığı bir saatte yapmanız işinizi kolaylaştırır.
• Telefonu elinize almayın: Navigasyonu yola çıkmadan ayarlayın; telefonu araç tutucusuna yerleştirin. Yolda mesaj okumak, dikkat kaybının en tehlikeli sebeplerinden biridir.
• Yorgunken direksiyona geçmeyin: Uzun yolda düzenli mola verin. Uykunuz geldiğinde camı açmak ya da müziği açmak işe yaramaz; tek güvenli çözüm durup dinlenmektir.

Aday sürücüyü ehliyetinden eden gündelik durumlar

İptal sebepleri kâğıt üzerinde uzak görünse de çoğu sıradan bir günde ortaya çıkar:

• "Sadece bir bira içtim": 0.20 promil sınırı çok düşüktür; tek bir alkollü içecek bile bu sınırı aşmanıza yetebilir. Bu sınırın aşılması tek seferde aday sürücü belgesinin iptaline yol açar. Alkol aldıysanız aracı başkası kullansın ya da toplu taşımayı tercih edin.
• Kısa mesafede kemer takmamak: "Bakkala gidip geleceğim" diye kemersiz çıkılan kısa yolculuklar da ihlal sayılır. Kemer ihlallerinin üç kez tekrarlanması aday sürücü belgesinin iptaline yol açabilir.
• Yaya geçidinde acele etmek: Trafik akarken geçitte bekleyen yayayı görmezden gelmek kolaydır. Geçide yaklaşırken yavaşlamayı alışkanlık hâline getirin.
• Arkadaş grubuyla yolculuk: Araç kalabalıkken dikkat dağılır ve hız artar. İlk aylarda kalabalık gruplarla gece yolculuklarından kaçınmanız risklerinizi azaltır.

Sık sorulan sorular

İlgili sayfalar

• Trafik cezaları ve ehliyetin geri alınması
• Ehliyet sınıfları ve yaş şartları
• Direksiyon sınavı