Direksiyon sınavı: nasıl yapılır, nasıl değerlendirilir?

Direksiyon sınavı, e-Sınavı geçip direksiyon eğitimini tamamlayan adayların girdiği uygulamalı sınavdır. Akan trafikte yapılır ve MEB'in değerlendirme formlarına göre puanlanır. Bu sayfada sınavın nasıl ilerlediğini ve hangi hataların sınavı bitirdiğini resmî yönetmeliğe göre anlattık.

Kimler direksiyon sınavına girer?

Teorik derslerin sınavında (e-Sınav) 70 ve üzeri puan alan ve direksiyon eğitimini tamamlayan adaylar girer. Direksiyon usta öğreticisi, adayın sınava girebilecek düzeye geldiğine karar verir; kurs, sınavdan en az dört iş günü önce adayı sisteme onaylar. Sınav günü yanınızda fotoğraflı kimlik kartınız olmalı ve randevu saatinde başlangıç alanında hazır bulunmalısınız; geç kalan aday sınava alınmaz.

Sınav üç bölümden oluşur

1. Araç bilgisi sorgulama (ilk 5 dakika): Sınav başlangıç alanında araçla ilgili sorular sorulur. Formdaki mavi renkli sorulardan beşini yanlış cevaplar veya cevaplayamazsanız başarısız sayılırsınız.
2. Sürüşe hazırlık ve uygulama alanları: Aracı sürüşe hazırlama, çalıştırma ve harekete geçirme değerlendirilir. B sınıfında uygulama alanlarında şu manevralar yaptırılır:
   • Geri park etme,
   • 25 metre geri düz gitme,
   • Geri giderken sağa (L) dönüş,
   • Dar alanda geri dönüş.
3. Akan trafikte sürüş: Sınav sabahı kura ile belirlenen güzergâhta; kavşaklar ve dönel kavşaklar dahil güzergâh boyunca sürüş becerileriniz ve trafik algınız değerlendirilir.

Motosiklet sınıflarında (M, A1, A2, A, B1) uygulama bölümü yönetmelik ekindeki krokiye göre düzenlenmiş özel alanda yapılır; akan trafik bölümünde komisyon başkanı adayla cep telefonu dışında uygun bir iletişim aracıyla konuşur.

Puanlama: kırmızı, sarı ve mavi

Değerlendirme formundaki davranışlar renklerle ağırlıklandırılmıştır:

• Kırmızı: Ağır hata. Bir tanesi bile sınavı kaybettirir.
• Sarı: Aynı ya da farklı maddelerde iki sarı hata sınavı kaybettirir.
• Mavi: Araç bilgisi soruları. Beş yanlış veya cevapsız soru başarısızlık sebebidir.

Hangi davranışın hangi renkte olduğu, sınıfa göre düzenlenen resmî değerlendirme formlarında (EK-3 ve EK-4) yer alır. Kursunuzdan formun güncel halini isteyip her maddeyi eğitim sırasında çalışmanızı öneririz.

Sınav hakları ve başarısız olunca

• İlk dört hak: Başarısız olduğunuz her sınavdan sonra kursun ilan ettiği ücreti ödeyip en az 2 saat direksiyon eğitimi alarak sonraki sınav dönemine girersiniz.
• Dört ek hak: Dört sınavda da başarısız olursanız, son sonucun açıklanmasından itibaren 60 gün içinde sınıfın direksiyon eğitimini yeniden alıp ücretini ödeyerek dört hak daha kazanabilirsiniz. Bu aşamada isterseniz başka bir kursa da nakil olabilirsiniz.
• Manuel ↔ otomatik geçiş: İlk dört haktan sonra kalan haklarınızdan vazgeçip aynı sınıfın otomatik (veya manuel) vitesli sertifikası için eğitime devam edebilirsiniz.
• Tüm haklar bitince: Kursa yeniden kayıt yaptırabilirsiniz. Son sınavınızdan itibaren üç yıl içinde yeniden kaydolursanız teorik eğitim ve e-Sınavdan muaf olursunuz.

Hastalık, doğum, askerlik gibi belgelenmiş mazeretlerde, sürelere uyarak kursa başvurmanız hâlinde sınav haklarınız korunabilir veya dondurulabilir.

Sınav sonucu ve sertifika

Direksiyon sınavını geçen adayların Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Sertifikası elektronik olarak düzenlenir ve e-Devlet üzerinden görüntülenebilir. Sertifika bilgileri Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne aktarılır; ehliyetiniz basılarak adresinize posta ile gönderilir. Sonuç ve sonraki adımlar hakkında kursunuz da bilgi verir.

Direksiyon sınavı için pratik öneriler

• Araca binmeden önce koltuk, ayna ve emniyet kemeri ayarını alışkanlık hâline getirin; sürüşe hazırlık da değerlendirilir.
• Geri park, 25 metre geri gitme ve L dönüşünü eğitimde defalarca tekrarlayın; bu manevralar ayrı ayrı değerlendirilir.
• Kavşaklarda geçiş üstünlüğü kurallarını ve dönel kavşak kurallarını teoride de tekrar edin. Ders konuları ve trafik işaretleri sayfaları bunun için hazırlandı.
• Sınav gecesi iyi uyuyun, randevu saatinden önce alanda olun.

Adayların en çok zorlandığı noktalar

Direksiyon sınavında puan kaybı çoğu zaman bilgisizlikten değil, heyecanla atlanan basit kontrollerden gelir. Aşağıdaki durumları eğitim sırasında bilinçli olarak çalışırsanız sınav günü refleks hâline gelmiş olur.

• Ayna ve omuz kontrolünü göstermeden hareket etmek: Kalkışta, şerit değiştirirken ve parktan çıkarken aynalara belirgin şekilde bakın, kör nokta için de başınızı çevirerek omuz kontrolü yapın. Komisyonun kontrol ettiğinizi görebilmesi gerekir.
• Sinyali geç vermek ya da kapatmayı unutmak: Sinyal, manevradan önce niyetinizi bildirmek içindir; dönüşe girerken değil, yaklaşırken verin. Dönüş bittiğinde kendiliğinden kapanmadıysa elle kapatın.
• Yaya geçidinde yol vermemek: Geçitte karşıya geçen ya da geçmek üzere olan yayaya yol vermek zorunludur. Yaya geçidine yaklaşırken hızınızı düşürün, kaldırımda bekleyenleri de gözden kaçırmayın. Işıklı geçitlerde ışık size yeşil yansa bile geçitteki yayanın geçişini tamamlamasını bekleyin.
• DUR levhasında tam durmamak: Tekerlekler tamamen durmadan yeniden kalkmak, levhanın gereğini yerine getirmemek demektir. Durduğunuzdan emin olun, yolu kontrol edin, sonra hareket edin.
• Dönel kavşakta geçiş önceliğini karıştırmak: Dönel kavşaklarda kavşağın içindeki araçlar geçiş hakkına sahiptir; kavşağa girecek sürücü içerideki araçlara yol verir. Kavşaktan çıkarken sağ sinyal vermeyi unutmayın.
• Motor durunca paniklemek: Araç stop ederse sakin kalın; aracı frenle sabitleyin, vitesi boşa alın, motoru yeniden çalıştırıp kalkış sırasını baştan uygulayın.
• Hız ayarını tutturamamak: Yerleşim yeri içinde aksini gösteren bir levha yoksa otomobiller için azami hız saatte 50 kilometredir. Gereksiz yere çok yavaş gitmek de trafiği aksatır; yolun ve trafiğin durumuna uygun bir hız seçin.

Araç bilgisi bölümüne nasıl hazırlanılır?

Sınavın ilk dakikalarındaki sorular aracın temel kontrolleriyle ilgilidir. Hangi soruların sorulabileceği resmî değerlendirme formunda yer alır; formun güncel hâlini kursunuzdan isteyebilirsiniz. Hazırlanırken en azından şu konuları bildiğinizden emin olun:

• Motor yağı seviyesinin yağ çubuğuyla nasıl kontrol edildiği ve çubuktaki alt-üst işaretlerin anlamı,
• Soğutma suyu (antifriz) ve fren hidroliği depolarının yeri,
• Lastik hava basıncının ve diş derinliğinin neden önemli olduğu,
• Far, sinyal, dörtlü ikaz, sis lambası ve silecek kumandalarının yeri,
• Gösterge panelindeki ikaz ışıklarının anlamı; bunların listesini gösterge ikaz ışıkları sayfamızda bulabilirsiniz.

Bu bilgilerin büyük kısmı e-Sınavdaki Motor ve Araç Tekniği dersiyle örtüşür. O dersi iyi çalıştıysanız bu bölüm size zor gelmez; eğitim aracında her parçayı bir kez kendi elinizle göstermeniz yeterli olur.

Sınav günü adım adım

1. Fotoğraflı kimlik kartınızı yanınıza alın ve randevu saatinden önce sınav alanında olun.
2. Araca bindiğinizde acele etmeyin: koltuğu ve aynaları ayarlayın, emniyet kemerinizi takın. Sürüşe hazırlık da değerlendirmenin bir parçasıdır.
3. Park ve geri manevra gibi uygulamaları acele etmeden, aracı kontrol altında tutarak yapın.
4. Akan trafikte sınav görevlisinin yönlendirmelerini dikkatle dinleyin; anlamadığınız bir talimatı tekrar sormaktan çekinmeyin.
5. Bir hata yaptığınızı düşünseniz bile sürüşe sakin şekilde devam edin. Bir hatayı telafi etmeye çalışırken yapılan ani bir manevra ikinci bir hataya dönüşebilir.

Sık sorulan sorular

Direksiyon sınavında araç bilgisi soruları neler?

Sınavın ilk bölümünde aracın temel kontrolleriyle ilgili sorular sorulur; motor yağı, soğutma suyu ve fren hidroliği kontrolü, lastikler, farlar ve gösterge paneli ikaz ışıkları gibi konuları bilmeniz beklenir. Bu sorulara verilen yanlış ya da boş cevaplar, değerlendirme formunda mavi renkle gösterilen hatalar arasında sayılır. Sınavın tamamında toplam beş mavi hata yapan aday başarısız olur; sarı ve kırmızı hatalarda bu sınır daha düşüktür.

Direksiyon sınavında en sık yapılan hatalar nelerdir?

Ayna ve omuz kontrolünü atlamak, sinyali geç vermek, yaya geçidinde yol vermemek, DUR levhasında tam durmamak ve dönel kavşakta geçiş önceliğini karıştırmak en sık karşılaşılan hatalardır. Bunların çoğu bilgisizlikten değil heyecandan kaynaklanır; eğitim sırasında bilinçli olarak tekrar edilmelidir.

Direksiyon sınavı kaç dakika sürer?

Yönetmeliğe göre sınav süresi her aday için 40 dakikadan az olamaz. Değerlendirme erken biterse kalan süre akan trafikte sürüşle tamamlatılır.

Direksiyon sınavında hangi hatalar sınavı kaybettirir?

Değerlendirme formunda kırmızı ile gösterilen davranışlardan birini yapmak ya da sarı ile gösterilen davranışlardan ikisini yapmak başarısızlık sebebidir. Araç bilgisi bölümündeki mavi sorulardan beşini yanlış cevaplamak veya cevaplayamamak da başarısız sayılmanıza yol açar.

Direksiyon sınavı için kaç hak var?

İlk aşamada dört sınav hakkı vardır. Her başarısızlıktan sonra en az iki saat direksiyon eğitimi alıp ücretini ödeyerek sonraki sınava girilir. Dört hakkı da kullanıp geçemeyenler, 60 gün içinde başvurup sınıfın direksiyon eğitimini yeniden alırlarsa dört hak daha kazanır.

e-Sınavda başarısız olursam ne olur?

Teorik sınavda başarısız olanlar kursa yeniden devam etmeden ve kurs ücreti ödemeden, yalnızca sınav ücretini ödeyerek üç kez daha e-Sınava girebilir. Tüm hakları kullanıp geçemeyenler kursa yeniden kayıt yaptırabilir.

Direksiyon sınavı hangi günler yapılır?

Yönetmeliğe göre direksiyon sınavları hafta sonları 07.00 ile 21.00 arasında yapılır. Sınav tarihini ilçe millî eğitim müdürlüğü belirler; kursunuz size randevu saatinizi bildirir.

İlgili sayfalar

• Ehliyet sınavı (e-Sınav) rehberi
• Ehliyet sınıfları ve yaş şartları
• Gerekli belgeler ve başvuru süreci
• Ücretsiz deneme sınavı