Araç gösterge paneli ikaz ışıkları ve anlamları

Gösterge panelindeki ikaz ışıkları, aracın sürücüyle konuşma şeklidir. Hangi ışığın ne anlama geldiğini bilmek hem motoru büyük arızalardan korur hem de kazaları önler. Ehliyet sınavının Araç Tekniği dersinde de bu ışıklarla ilgili sorular çıkar.

Gösterge panelindeki ikaz ışıkları: simgeler bir arada

Simgeler temsilîdir; aracınızın kullanım kılavuzundaki simgeler küçük farklılıklar gösterebilir. Renkler: kırmızı = dur, sarı = kontrol ettir, yeşil/mavi = bilgi.

Kontak açılınca neden hepsi yanar?

Kontak anahtarı çevrildiğinde ikaz ışıklarının çoğu birkaç saniye yanar; bu, lambaların ve sistemlerin kendini kontrol etmesidir. Motor çalıştıktan sonra ışıkların sönmesi gerekir. Motor çalıştığı hâlde sönmeyen veya yolculuk sırasında yanan bir ışık, o sistemde bir sorun olduğunu gösterir.

Kırmızı ikaz ışıkları

• Yağ basıncı (yağdanlık simgesi): Motor yağı basıncının düştüğünü gösterir. En tehlikeli uyarılardan biridir; yağsız çalışan motorun parçaları kısa sürede aşınır ve birbirine kaynayabilir. Araç hemen güvenli bir yerde durdurulup motor kapatılmalı, yağ seviyesi yağ çubuğuyla kontrol edilmelidir.
• Akü şarj (akü simgesi): Aküye şarj gitmediğini gösterir; sebebi çoğunlukla alternatör veya kopmuş vantilatör kayışıdır. Araç bir süre aküyle çalışabilir ama akü bitince durur. Kayış koptuysa su pompası da çalışmayabileceği için hararete dikkat edilmelidir.
• Motor sıcaklığı / hararet (termometre simgesi): Motorun aşırı ısındığını gösterir. Araç durdurulmalı ve motor soğumaya bırakılmalıdır. Sıcak motorda radyatör kapağı açılmaz; basınçlı sıcak su yanıklara yol açar.
• Fren sistemi (daire içinde ünlem): El freninin çekili olduğunu veya fren hidroliğinin azaldığını gösterir. El freni indirildiği hâlde yanıyorsa fren sistemi kontrol ettirilmeden yola devam edilmemelidir.
• Hava yastığı: Hava yastığı sisteminde arıza olduğunu, yani kaza anında hava yastığının açılmayabileceğini gösterir.
• Emniyet kemeri: Sürücü veya yolcunun kemerini takmadığını hatırlatır.

Sarı / turuncu ikaz ışıkları

• Motor arıza (motor simgesi): Motor yönetim veya emisyon sisteminde arıza vardır. Kısa sürede servise gidilmelidir; lamba yanıp sönüyorsa arıza daha ciddidir.
• ABS: Kilitlenme önleyici fren sisteminde arıza vardır. Normal frenler çalışır ama sert frende tekerlekler kilitlenebilir; dikkatli sürülüp kontrol ettirilmelidir.
• ESP / denge kontrolü: Sürekli yanıyorsa sistemde arıza vardır; kaygan yolda kısa süre yanıp sönmesi ise sistemin devreye girdiğini gösterir.
• Lastik basıncı: Lastiklerden birinin basıncının düştüğünü gösterir; lastikler kontrol edilip önerilen basınca getirilmelidir.
• Yakıt seviyesi: Yakıtın yedek seviyeye düştüğünü gösterir. Depoyu sürekli çok düşük seviyede kullanmak yakıt pompasına zarar verebilir.
• Kızdırma bujisi (dizel araçlarda spiral simgesi): Soğuk havada motor ön ısıtma yapıyordur; lamba sönünce marş yapılır.
• Arka sis lambası: Arka sis lambasının açık olduğunu gösterir; görüş iyileşince kapatılmalıdır.

Yeşil ve mavi bilgi ışıkları

• Mavi far simgesi: Uzağı gösteren (uzun) farlar açıktır. Karşıdan araç gelirken veya öndeki aracı yakından izlerken kısa fara geçilmelidir.
• Yeşil far simgesi: Yakını gösteren (kısa) farlar veya park lambaları açıktır.
• Yeşil ön sis lambası simgesi: Ön sis lambaları açıktır.
• Yeşil yanıp sönen oklar: Sinyal veya dörtlü ikaz (flaşör) açıktır. Dönüşten sonra sinyalin kapandığından emin olunmalıdır.

Sınavda nasıl sorulur?

Sınavda genellikle "Motor çalıştıktan sonra hangi ikaz ışığının sönmesi gerekir?" (yağ basıncı), "Motor çalışırken yağlamanın olup olmadığı nereden anlaşılır?" (yağ göstergesi) veya "Radyatör suyu azalırsa ne olur?" (hararet) tarzında sorular gelir. Konuyla ilgili ayrıntılar için Motor ve Araç Tekniği ders konularına bakabilirsiniz.

Not: İkaz ışıklarının simgeleri ve renkleri markaya ve modele göre küçük farklılıklar gösterebilir. Aracınızın kullanım kılavuzundaki açıklamalar esas alınmalıdır.

Hızlı karar tablosu: hangi ışıkta ne yapmalı?

Yolda kırmızı bir ışık yanarsa adım adım

1. Panik yapmayın, aynaları kontrol edin: Ani fren ya da şerit değişikliği yapmadan, sinyal vererek yolun sağına veya güvenli bir alana yanaşın.
2. Aracı güvenli şekilde durdurun: Dörtlü ikaz lambalarını yakın. Otoyolda aracı emniyet şeridinde mümkün olduğunca sağa çekin; çıkış veya dinlenme alanı çok yakınsa ve uyarı motoru zorlamadan ilerlemenize izin veriyorsa orayı tercih edin. Beklerken araçta değil, mümkünse bariyerin arkasında güvenli bir yerde durun.
3. Kendinizi koruyun: Araçtan inmeniz gerekiyorsa trafiğin olmadığı taraftan inin. Reflektörü, yaklaşan sürücülerin aracınızı zamanında görebileceği şekilde aracın arkasına (çift yönlü yollarda gerekirse önüne de) yerleştirin.
4. Motoru kapatıp kontrol edin: Yağ basıncı veya hararet uyarısında motoru çalıştırmaya devam etmeyin. Yağ ve soğutma suyu seviyesini ancak motor soğuduktan sonra kontrol edin.
5. Emin değilseniz yardım çağırın: Sorunu çözemediyseniz yola devam etmek yerine yol yardım hizmetini veya çekiciyi arayın. Kırmızı uyarıyla yola devam etmek küçük bir arızayı büyük bir motor hasarına çevirebilir.

Yeni araçlarda sık görülen diğer ışıklar

• Dizel partikül filtresi (DPF): Dizel araçlarda filtrenin dolduğunu gösterir. Çoğu araçta bir süre sabit hızla yol sürüşü yapmak filtrenin kendini temizlemesini sağlar; ışık sönmezse servise gidin.
• AdBlue: Bazı dizel araçlarda egzoz arıtma sıvısının azaldığını gösterir. AdBlue biterse motor, kapatıldıktan sonra yeniden çalıştırılamayabilir; öncesinde motor performansı da kısıtlanabilir. İlk uyarıda tamamlayın.
• Elektrikli direksiyon (EPS): Direksiyon yardımının devre dışı kaldığını gösterir. Direksiyon ağırlaşır ama çalışır; dikkatle sürüp kontrol ettirin.
• Şerit takip ve çarpışma uyarı sistemleri: Sürücü destek sistemlerinin kapalı olduğunu veya sensörlerin kirlendiğini gösterebilir. Kamera ve sensör bölgesini temizledikten sonra ışık sönmüyorsa kontrol ettirin.

Sık sorulan sorular

İlgili sayfalar

• Motor ve Araç Tekniği ders konuları
• Ücretsiz deneme sınavı
• Ehliyet sınav rehberi