Ehliyet Sınav Soruları 5
Gerçek e-Sınav formatında: 50 soru · 45 dakika · geçme puanı 70. Cevaplar sınav bitince gösterilir.
Bu testte öne çıkan konular: yaralı taşıma, demir yolu geçidi, ayna kontrolü, çevre kirliliği ve trafik kazası. Ders dağılımı: Trafik ve Çevre Bilgisi 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6 soru; MEB e-Sınav ile aynı ders dağılımında hazırlandı. Aynı soruları PDF ve cevap anahtarı olarak da indirebilirsiniz. Bitirince Test 6 ile devam edin.
- 50soru
- 45dakika
- 70geçme puanı
- 2puan / soru
Sorular gerçek sınavdaki gibi dağıtılır: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Cevaplarınızı sınav bitene kadar değiştirebilirsiniz. Süre dolunca sınav otomatik biter.
Süresiz pratik modu: aynı dağılımla 50 soru, her cevaptan sonra açıklama →
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 127. maddesine göre yerleşim birimleri dışındaki karayollarında geceleri seyrederken ve yeterince aydınlatılmamış tünellere girerken uzağı gösteren ışıkların yakılması mecburidir.
Aynı madde iki istisna getirir: sürücünün yeterli mesafeyi açıkça görebildiği ve kendi aracının da yeterli uzaklıktan görülebildiği hâllerde kısa farlar kullanılabilir; karşıdan gelen sürücülerin gözünü kamaştıracak her durumda ise uzun far yakmak yasaktır. Yani tünelde karşıdan araç gelirken kısa fara geçilir.
Akılda kalsın: Tünel karanlıksa uzun far, karşıdan gelen varsa kısa.
Düzenli bakım yapılan araçta motor verimli çalışır, yakıt daha iyi yanar ve egzozdan çıkan zararlı gazlar azalır. Bu da çevre kirliliğinin azalmasına doğrudan katkı sağlar.
Bakımlı araç ayrıca daha az yakıt tüketir, daha sessiz çalışır ve yolda arızalanma ihtimali düşer. Böylece hem sürücü hem toplum hem de çevre kazançlı çıkar.
Akılda kalsın: Bakım çevre dostudur.
Okul taşıtlarının arkasında bulunan "DUR" yazılı ışıklı işaret, yalnızca öğrenciler indirilip bindirilirken yakılır. Bu ışığı gören arkadaki sürücüler durmalı ve öğrencilerin güvenle inip binmesini beklemelidir.
Işığın başka amaçla yakılması, sürücülerin bu işarete olan güvenini azaltır ve kazaya zemin hazırlar.
Akılda kalsın: Okul taşıtının DUR ışığı yanıyorsa geçme, dur.
Çevre kirliliğini önlemek, doğal kaynakları korumak ve çevreyi iyileştirmek amacıyla yapılan çalışmaların tümüne çevre koruma denir.
Sürücüler de çevre korumanın önemli bir parçasıdır: aracın bakımlı olması, egzoz emisyonlarının sınırlar içinde tutulması, gereksiz rölantiden kaçınılması ve atık yağ, akü gibi malzemelerin uygun şekilde bertaraf edilmesi çevreyi korur.
Akılda kalsın: Korursan çevre kalır.
Trafik görevlisi, ışık veya levha bulunmayan kontrolsüz kavşaklarda temel kural sağdan gelen araca yol vermektir. Sola dönecek sürücü ayrıca karşı yönden düz gelen ve sağa dönen araçlara da yol vermelidir.
Sola dönüşte sürücü önceden sol sinyal verir, yolun ortasına yakın şeride geçer, hızını düşürür ve geçiş hakkı olanları bekledikten sonra dönüşü tamamlar.
Akılda kalsın: Sola dönen, herkesi bekler.
Şerit değiştirme, dönüş, geri gitme veya park etme gibi her manevrada sürücünün ilk işi, ön, arka ve yanlardaki trafiği kontrol etmektir. Aynalar ve kör noktalar mutlaka gözden geçirilmelidir.
Kontrolden sonra işaret verilir, işaret manevra bitene kadar sürdürülür ve manevra trafiği tehlikeye düşürmeyecek şekilde yapılır.
Akılda kalsın: Bakmadan manevra yok.
Araçlar, tescil belgesindeki niteliklerine uygun olarak trafiğe çıkmalıdır. Üzerinde değişiklik yapılan araçların bu değişikliği süresi içinde tescil kuruluşuna bildirmesi gerekir. Bildirilmezse araç, değişiklik belgelendirilip tescil edilinceye kadar trafikten men edilir.
Trafikten men, aracın belirtilen şart yerine getirilinceye kadar trafikte kullanılmasının yasaklanmasıdır. Değişiklik belgelendirilip tescil edildiğinde araç yeniden trafiğe çıkabilir.
Akılda kalsın: Değişikliği bildir, tescil ettir.
Çok şeritli yollarda en sol şerit geçme ve hızlı seyir içindir. Bu şerit, geçiş tamamlandıktan sonra boşaltılmalı; devamlı olarak işgal edilemez.
Sol şeridi sürekli kullanmak, arkadan gelen ve geçmek isteyen araçları sağdan geçmeye zorlar; bu da kaza riskini artırır.
Akılda kalsın: Sol şeridi meşgul etmeyin.
Yolda kalan bir araç, özellikle gece ve görüşün kısıtlı olduğu durumlarda diğer sürücüler için ciddi bir çarpışma riskidir. Bu riski azaltmak için aracın önüne ve arkasına birer kırmızı yansıtıcı (reflektör) uygun mesafede konulur.
Yansıtıcılarla birlikte dörtlü flaşörler yakılır, mümkünse araç yolun sağ kenarına veya banketin dışına çekilir. Sürücü ve yolcular trafiğin aktığı tarafta beklemez, güvenli bir alana geçer.
Akılda kalsın: Görünmeyen araç tehlikedir; reflektör görünür kılar.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 148. maddesine göre sürücüler, ışıklı işaret ve bariyerlerle donatılmamış (kontrolsüz) demir yolu geçitlerinde geçmeden önce makul bir mesafede durmak ve herhangi bir demir yolu aracının yaklaşmadığından emin olduktan sonra geçmek zorundadır.
Trenler çok ağırdır ve fren mesafeleri yüzlerce metreyi bulur; tren sürücüsü geçitteki bir aracı görse bile duramayabilir. Bu nedenle geçitte geçiş önceliği her zaman trene aittir.
Akılda kalsın: Rayı görünce dur, treni görmeden geçme.
Geçme kararında geçilen aracın hızı ve uzunluğu, yol ve trafik durumu, görüş mesafesi ve karşı yönden gelen trafik dikkate alınır. Bu etkenler, geçişin ne kadar süreceğini ve ne kadar mesafe gerektireceğini belirler.
Geçilen aracın modeli (markası, yaşı) ise geçmenin güvenliğiyle ilgili değildir.
Akılda kalsın: Uzun aracı geçmek uzun sürer.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 112. maddesine göre duraklama; trafik zorunlulukları dışında insan indirmek, bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacıyla aracın kısa süre durdurulmasıdır. Aynı maddede, duraklama bekleme amacıyla yapılıyorsa süresinin en çok 5 dakika olduğu ve bu sürenin aşılmasının park etme sayıldığı açıkça yazılıdır.
Bu sınır uygulamada önemlidir: duraklamanın serbest ama parkın yasak olduğu bir yerde 5 dakikayı aşarsanız park yasağını ihlal etmiş olursunuz.
Akılda kalsın: Beş dakika duraklama, fazlası park.
Koltuk ferdi kaza sigortası, yolcu taşımacılığı yapan araçlarda yolcuların kaza sonucu uğrayabileceği zararlara karşı güvence sağlar. Bu nedenle otobüs gibi toplu taşıma araçları için zorunludur.
Çekici, özel otomobil ve kamyonet ticari yolcu taşımacılığı amacı taşımadığından bu sigortanın zorunlu olduğu araçlar arasında yer almaz.
Akılda kalsın: Koltuk sigortası yolcu içindir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 82. maddesine göre kaza yerinden geçmekte olan veya kazaya karışmış bulunan araçların sürücüleri, kaza mahallinde ilk yardım önlemlerini almaya yükümlüdür.
Kanunun 81. maddesi de kazaya karışanlara; hemen durmayı, trafik güvenliği için tedbir almayı, ölü, yaralı veya maddi hasar varsa ve kaza trafiği, can ve mal güvenliğini etkilemiyorsa sorumluluğun saptanmasında yararlı olacak kanıt ve izler dahil kaza yerindeki durumu değiştirmemeyi ve kazayı yetkililere bildirip onlar gelene kadar kaza yerinden ayrılmamayı zorunlu kılar.
Akılda kalsın: Önce can, sonra iz.
Dönüşlerde sürücünün hızını azaltması gerekir. Dönüş sırasında hız artırmak, aracın savrulmasına, karşıdan gelen araçlarla ve karşıya geçen yayalarla çatışmaya yol açabilir.
Doğru dönüş için sürücü önce dönüş yönünü işaretle bildirir, uygun şeride geçer, hızını düşürür ve geçiş hakkı olan araç ve yayalara yol verdikten sonra dönüşü tamamlar.
Akılda kalsın: Dönerken yavaşla.
Kara Yolları Trafik Kanunu'na göre uyuşturucu veya uyarıcı madde almış kişiler araç kullanamaz. Bu durumda tespit edilen sürücü araç kullanmaktan men edilir ve sürücü belgesi geri alınır.
Uyuşturucu maddeler algılamayı, dikkati, tepki süresini ve muhakemeyi bozar. Bu nedenle bu maddelerin etkisindeki bir kişinin direksiyona geçmesi hem kendisi hem de diğer yol kullanıcıları için ciddi tehlike oluşturur.
Akılda kalsın: Uyuşturucu + direksiyon = men.
Karayolları Trafik Kanunu'ndaki tanıma göre trafik; yayaların, hayvanların ve araçların kara yolları üzerindeki hâl ve hareketleridir. Yani yalnızca araçların seyri değil, yolda yürüyen bir yaya ya da otlağa götürülen bir sürü de trafiğin parçasıdır.
Bu tanım önemlidir; çünkü trafik kurallarının muhatabı sadece sürücüler değildir. Yayalar ve hayvan sürücüleri de kara yolunu kullandıkları sürece trafik kurallarına uymakla yükümlüdür.
Akılda kalsın: Yolda hareket eden her şey trafiktir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/d maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 107. maddesine göre kol veya grup hâlinde araç kullananlar, araçları arasında kendilerini sollayıp geçmek isteyen araçların gerektiğinde güvenle girebilecekleri kadar açıklık bırakmak zorundadır.
Yönetmelik bu açıklığın, gruptaki araçların azami hızlarına göre belirlenen takip mesafesinden az olamayacağını da belirtir. Böylece uzun bir konvoyu geçmek isteyen sürücü, geçişini aşamalı ve güvenli şekilde tamamlayabilir.
Akılda kalsın: Konvoy duvar değil, geçit olmalı.
Şerit değiştirmeden önce aynalar ve kör nokta kontrol edilir; girilecek şeridin boş olduğu görüldükten sonra işaret verilir ve diğer sürücülere fark etmeleri için zaman tanınarak kademeli şekilde geçilir.
İşaret vermeden ya da işaretle aynı anda ani şerit değiştirmek, arkadan gelen araçların tepki süresini ortadan kaldırır ve yan çarpmalara yol açar.
Akılda kalsın: Önce bak, sonra sinyal, sonra şerit.
Park eden sürücü, aracın kendiliğinden hareket etmesini ve başkalarını tehlikeye sokmasını önleyecek tedbirleri almalıdır: motoru durdurmak, el frenini çekmek ve eğimli yolda aracı uygun vitese takmak bunların başındadır.
Acil uyarı ışıkları ise arıza, kaza veya tehlike anında diğer sürücüleri uyarmak için kullanılır. Kurallara uygun bir yere normal şekilde park edilen araçta bu ışıkların yakılması gerekmez.
Akılda kalsın: Park ettin: motor kapalı, el freni çekili.
Kontrollü demir yolu geçitlerinde bariyer ve ışıklı-sesli uyarılar bulunur. Sürücü geçide yaklaşırken hızını azaltmalı ve ancak bariyer açıkken, uygun hızla geçmelidir.
Bariyer inmekte veya inmiş durumdaysa araç durdurulur ve bariyer tamamen kalkana kadar beklenir. Trenlerin fren mesafesi çok uzundur; tren geçide yaklaşırken duramaz.
Akılda kalsın: Trenle yarışılmaz.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre geçiş üstünlüğü; kanunda belirtilen araçların, can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla, görev sırasında trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmamaları durumudur.
Ambulans, itfaiye, polis gibi araçlar bu hakkı ışıklı ve sesli uyarı cihazlarını çalıştırarak kullanır.
Akılda kalsın: Görev yoksa üstünlük yok.
Araç bakımında çıkan atık yağ, eski akü, lastik, filtre ve diğer parçalar çevre için zararlı maddeler içerir. Bunların gelişigüzel bırakılmayıp yetkili servislere veya atık toplama noktalarına teslim edilmesi çevre kirliliğini önler.
Kaliteli yakıt kullanmak, aracı düzenli bakımda tutmak ve araçtan dışarıya çöp atmamak da çevreye duyarlı sürücülüğün gereğidir.
Akılda kalsın: Atığını doğaya değil, geri dönüşüme ver.
Kaza yerinde öncelik, hayatı tehdit eden durumları olan yaralılara verilir. Ağır kanama kısa sürede şoka ve ölüme yol açabileceği için bu yaralı ilk önce müdahale görür ve taşınır.
Kırık ve çıkıklar ağrılı olsa da genellikle beklemeye daha dayanıklıdır.
Akılda kalsın: Ağır kanama bekletilmez.
Omurga, içindeki omuriliği korur. Omurilik beyin ile vücut arasındaki sinir iletimini sağlar. Omurga yaralanmasında omurilik zarar görürse, yaralanma seviyesinin altında kalan bölgede his kaybı ve felç gelişebilir.
Bu nedenle omurga yaralanması şüphesinde kazazede gereksiz yere hareket ettirilmez; baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan tutulur ve 112 beklenir.
Akılda kalsın: Şüphede hareket ettirme, ekseni koru.
Boyun yaralanması şüphesi olan kazazedede omurilik zarar görebilir; yanlış bir hareket kalıcı felce yol açabilir. Bu yüzden ortamda acil bir tehlike yoksa kazazede baş-boyun-gövde ekseni korunarak ve boyunluk takıldıktan sonra araçtan çıkarılır.
Boyunluk, boyun omurlarını sabitleyerek baş ve boynun öne, arkaya ve yanlara hareketini engeller. Boyunluk yoksa baş ve boyun elle desteklenerek sabit tutulur ve sağlık ekibi beklenir.
Akılda kalsın: Baş-boyun-gövde tek parça.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 78. maddesi, araç sürülürken emniyet kemeri, koruma başlığı ve diğer koruyucu sistemlerin usulüne uygun kullanılmasını zorunlu tutar. Motosiklet ve motorlu bisiklet sürücüleri ile yolcuları için zorunlu koruyucu donanım koruma başlığıdır.
Motosiklet kazalarında en sık ölüm nedeni baş yaralanmalarıdır. Kask, bu yaralanmaların ağırlığını büyük ölçüde azaltır.
Akılda kalsın: Kask sürücüye de yolcuya da zorunlu.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre trafik kazası; karayolu üzerinde hareket hâlinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı, ölüm, yaralanma veya zararla sonuçlanmış olaydır.
Tanımın iki temel şartı vardır: olay karayolunda gerçekleşmeli ve hareket hâlindeki en az bir araç olaya karışmış olmalıdır. Virajı alamayıp devrilen otomobil bu iki şartı da taşıdığı için trafik kazasıdır; tek araçlı kazalar da trafik kazası sayılır.
Akılda kalsın: Araç hareketteyse kaza trafiktir.
Akciğerler göğüs kafesi içinde yer alır ve onları koruyan yapı kaburga kemikleridir. Kaburga kırıldığında sivri kemik uçları içeri doğru hareket ederek akciğer zarını ve akciğer dokusunu delebilir.
Bu durumda solunum güçlüğü, göğüs ağrısı, ağızdan köpüklü kan gelmesi gibi belirtiler görülebilir. Kaburga kırığı şüphesi olan kişiye bilinci yerindeyse yarı oturur pozisyon verilir ve hemen 112 aranır.
Akılda kalsın: Göğüs kafesi kırılırsa akciğer tehlikededir.
Akciğerler hava ile dolu organlardır. Akciğer yaralandığında kan hava ile karışır; bu nedenle öksürükle gelen kan açık kırmızı veya pembe renkte ve köpüklüdür. Bu belirti, sınavda akciğer yaralanmasının tipik işareti olarak sorulur.
Göğüs yaralanması olan kişide nefes darlığı ve hızlı, yüzeysel solunum da görülebilir. Bilinci yerinde olan yaralı, rahat nefes alabileceği yarı oturur pozisyonda tutulur ve hemen 112 aranır.
Akılda kalsın: Köpük varsa hava var, hava varsa akciğer.
Dolaşım sisteminde kan, kalpten atardamarlarla çıkar ve vücudun tüm dokularına dağıtılır. Dokulara ulaşan kan, kılcal damarlarda oksijen ve besinleri bırakıp atık maddeleri alır; ardından toplardamarlarla yeniden kalbe döner.
Atardamarlardaki kan, kalbin pompalamasıyla doğrudan itildiği için basıncı en yüksek damarlardır. Bu bilgi ilk yardımda önemlidir: atardamar kanaması kalp atımıyla uyumlu şekilde fışkırır ve hızlı kan kaybına yol açar.
Akılda kalsın: Atar kalpten atar, toplar kalbe toplar.
Yaraya batmış ve yerinde duran bir cisim kesinlikle çıkarılmaz. Cisim, yaralanmış damarlara baskı yaparak kanamayı sınırlar; çıkarılırsa kontrol edilemeyen bir kanama başlayabilir.
İlk yardımcı cismin oynamaması için çevresini rulo yapılmış sargı bezi veya temiz bezle destekleyip sabitler ve yaralının cisim yerindeyken sağlık kuruluşuna ulaştırılmasını sağlar. Cisim yalnızca hastanede, gerekli imkânlar varken çıkarılır.
Akılda kalsın: Cisim tıkaçtır, dokunma.
Çok sayıda yaralının olduğu kazalarda yaralılar hayati tehlike durumuna göre önceliklendirilir. Solunum ve dolaşımı tehdit eden durumlar, bilinç kaybı, ciddi kanama ve açık karın yaraları ilk sıradadır.
Ayak kemiği kırığı ağrılı ve hareket kısıtlayıcı olsa da genellikle hayatı doğrudan tehdit etmez. Bu nedenle kırık tespit edilerek hareketsiz hâle getirilir ve yaralı taşıma sırasında sonraya bırakılabilir.
Akılda kalsın: Hayat önce, uzuv sonra.
Holger-Nielsen yöntemi, kazazede yüzüstü yatarken uygulanan eski bir suni solunum yöntemidir ve ehliyet sınavında hâlâ sorulur. İki aşamadan oluşur: İlk yardımcı kazazedenin sırtına (kürek kemiklerinin altına) bastırdığında göğüs kafesi sıkışır ve akciğerlerdeki hava dışarı atılır; bu, nefes vermeyi sağlar. Ardından kazazedenin dirseklerinden tutup kaldırdığında göğüs kafesi genişler ve akciğerlere hava dolar; bu da nefes almayı sağlar.
Günümüz ilk yardım uygulamasında bilinci kapalı ve normal nefes almayan yetişkine temel yaşam desteği (kalp masajı ve ağızdan ağıza solunum) uygulanır. Holger-Nielsen yöntemini sınav bilgisi olarak öğrenmeniz yeterlidir.
Akılda kalsın: Bastır-ver, kaldır-al.
Kol kemiği kırığı olan ve bilinci açık, genel durumu iyi yaralı, kolu sabitlendikten sonra oturarak ya da yürüyerek taşınabilir. Bu kırık solunum ve dolaşımı doğrudan tehdit etmez.
Şok, omurga ve kalça kırığı gibi durumlarda ise yaralı mutlaka yatar pozisyonda ve sedyeyle taşınmalıdır.
Akılda kalsın: Pozisyon yaralıya göre seçilir.
Hava filtresi motora giren havadaki tozu tutar. Bakımı yapılmayıp kirlendiğinde gözenekleri tıkanır ve motora yeterli hava giremez.
Hava azaldığında yakıt-hava karışımı bozulur; motor gücünü kaybeder, yakıt tüketimi artar ve egzozdan daha fazla zararlı gaz çıkabilir.
Akılda kalsın: Motor da nefes alır.
Lastik kontrolünde üç temel unsur vardır: hava basıncı (kılavuzdaki değerde olmalı), diş derinliği (mevzuattaki asgari değerin üzerinde olmalı) ve hasar (kesik, şişlik, çatlak olmamalı).
Düşük basınç yol tutuşunu bozar ve yakıt tüketimini artırır; aşınmış lastik ıslak zeminde su kızağı riskini artırır; hasarlı lastik patlayabilir.
Akılda kalsın: Basınç soğuk lastikte ölçülür.
Gösterge paneli, hız, devir, yakıt ve motor sıcaklığı göstergeleri ile ikaz ve bilgi lambalarının toplandığı bölümdür. Sürücü, aracın durumunu buradan takip eder.
Panelde kırmızı lambalar genellikle hemen müdahale gerektiren tehlikeli durumları, sarı lambalar kontrol gerektiren durumları, yeşil ve mavi lambalar ise açık olan sistemleri bildirir.
Akılda kalsın: Paneli oku, aracı anla.
Fren sistemi, araç güvenliğinin en kritik parçasıdır. Fren hidroliği seviyesindeki bir düşüş, sistemde sızıntı olduğunu gösterebilir ve fren etkisinin azalmasına yol açabilir.
Bu nedenle fren hidroliği seviyesi günlük bakımda, yola çıkmadan önce hazne üzerindeki en az ve en çok işaretlerine bakılarak kontrol edilir. Seviye düşükse uygun tipte hidrolik eklenir ve neden araştırılır.
Akılda kalsın: Fren her gün kontrol ister.
Sigorta, elektrik devresinde aşırı akım oluştuğunda içindeki ince tel eriyerek devreyi keser. Böylece kısa devre veya aşırı yüklenme durumunda kabloların ısınması, alıcıların zarar görmesi ve araç yangını önlenir.
Atan bir sigorta mutlaka aynı amper değerinde bir sigortayla değiştirilmelidir. Daha yüksek amperli sigorta takmak veya sigorta yerine tel bağlamak, devreyi korumasız bırakarak yangına yol açabilir.
Akılda kalsın: Sigorta kendini yakar, aracı korur.
Kapakları açılabilen akülerde elektrolit seviyesi plakaların yaklaşık 1 cm üzerinde olmalıdır. Plakalar açıkta kalırsa sülfatlaşma oluşur ve akünün kapasitesi düşer.
Seviye düşükse saf (damıtık) su eklenir; asit eklenmez. Bakım gerektirmeyen kapalı akülerde ise kapak açılmaz, akünün üzerindeki gösterge kontrol edilir.
Akılda kalsın: Plaka susuz kalmasın.
Benzinli motorlarda sıkıştırılan yakıt-hava karışımı kendiliğinden yanmaz; bir kıvılcım gerekir. Bu kıvılcımı silindir kapağına takılı olan buji üretir.
Ateşleme bobininden gelen yüksek gerilim, bujinin tırnakları (elektrotları) arasında atlayarak kıvılcım oluşturur ve yanma başlar. Bujileri aşınmış bir motor zor çalışır, tekler ve fazla yakıt tüketir.
Akılda kalsın: Benzinli: buji ateşler, dizel: sıkıştırma ateşler.
Motorun hareketli parçaları birbirine sürtünerek çalışır. Bu sürtünmeyi azaltan, parçaları soğutan ve temizleyen motor yağıdır. Bu yüzden yağın kalitesi motor ömrünü en çok etkileyen faktördür.
Üreticinin önerdiği nitelikte yağ kullanmak ve yağı zamanında değiştirmek, aşınmayı azaltır. Kalitesiz ya da eskimiş yağ ise parçaların erken bozulmasına neden olur.
Akılda kalsın: Motorun kanı yağdır.
Dizel motorlarda yakıt, sıkıştırılarak ısınmış havanın sıcaklığıyla tutuşur. Soğuk havada silindir ve hava soğuk olduğu için bu sıcaklığa ulaşmak zorlaşır.
Isıtma bujileri, çalıştırmadan önce yanma odasını ısıtarak tutuşmayı kolaylaştırır. Bujiler arızalıysa motor soğuk havada geç çalışır ya da hiç çalışmaz, çalışınca da bir süre beyaz duman atabilir.
Akılda kalsın: Isıtma ışığı sönmeden marşa basılmaz.
Pek çok sürücü kuralları bilir ama her zaman uygulamaz. Asıl sorun, kuralların davranış ve alışkanlık hâline gelmemiş olmasıdır. Kurallar ancak her sürüşte, denetim olsun olmasın uygulandığında içselleşir.
Trafik eğitimi bu nedenle yalnızca bilgi vermeyi değil, doğru davranışların tekrarlanarak kalıcı hâle getirilmesini de amaçlar.
Akılda kalsın: Kural kafada değil, davranışta yaşar.
Araştırmalar, kandaki alkol miktarı arttıkça kaza yapma riskinin de hızla arttığını göstermektedir. Alkol; reaksiyon süresini uzatır, dikkat ve koordinasyonu bozar, mesafe ve hız algısını zayıflatır ve aşırı özgüvene yol açar.
Az miktarda alkol bile sürüş becerilerini olumsuz etkiler; bu nedenle en güvenli kural, alkol aldıktan sonra hiç araç kullanmamaktır.
Akılda kalsın: İçtiysen sürme.
Türkiye'de ve dünyada trafik kazası istatistikleri, kazalarda en büyük kusur payının sürücülere ait olduğunu gösterir. Hız ihlali, takip mesafesine uymama, dikkatsizlik, geçiş hakkına uymama ve kırmızı ışık ihlali başlıca sürücü kusurlarıdır.
Bu yüzden trafik güvenliğinin anahtarı, sürücülerin bilinçli ve kurallara uygun davranmasıdır.
Akılda kalsın: Önce sürücü kendini düzeltir.
Trafik adabı, yazılı kuralların ötesinde saygı, sorumluluk ve yardımlaşmayı kapsar. Karşılaştığı bir kazada yaralılara ilk yardım uygulayan ya da yardım çağıran sürücü, toplumsal sorumluluğunu yerine getirmiş olur.
Öteki şıklardaki davranışlar ise kuralları kişisel keyfe göre yorumlamayı, bencilliği ve sorumluluğu başkasına bırakmayı yansıtır. Bunlar olumlu sürücü özelliği değildir.
Akılda kalsın: İyi sürücü yardım eden sürücüdür.
Trafikte tedbirsiz ve saygısız davranış; diğer yol kullanıcılarını korkutmak, şaşırtmak, üzerlerine su veya çamur sıçratmak, keyfi davranışlarla trafiği tehlikeye sokmak gibi hareketleri kapsar. Soru kökündeki üç davranışın tamamı bu tanıma girer.
Bu davranışlar yalnızca kural ihlali değil, aynı zamanda trafik adabına aykırıdır. Trafikte herkes yolu paylaşır ve karşısındakinin hakkına saygı göstermek zorundadır.
Akılda kalsın: Yolu paylaş, başkasını rahatsız etme.
Kendini diğer yol kullanıcılarından üstün gören, her durumda yolun kendisine ait olduğunu düşünen sürücüler saldırgan ve bencil davranışlar sergiler. Geçiş üstünlüğü yalnızca görevdeki ambulans, itfaiye, polis gibi araçlara kanunla tanınmış bir haktır.
Bu tür sürücüler korna ve selektörle baskı kurar, makas atar, takip mesafesini ihlal eder ve kaza riskini artırır.
Akılda kalsın: Yol herkesindir.
Yanlışlarınız kaybolmasın. Ücretsiz hesap açarsanız çözdüğünüz sorular kaydedilir ve en çok zorlandığınız dersi panelinizde görürsünüz.
Ücretsiz hesap aç Premium nedir?Deneme sınavı nasıl çalışır?
Bu deneme, MEB'in yazılı e-Sınavıyla aynı biçimde hazırlanır: 50 soru, 45 dakika süre ve her doğru cevap 2 puan. Sorular gerçek sınavdaki ders dağılımına göre seçilir: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Görselli levha soruları da Trafik ve Çevre bölümünde yer alır.
Sınavı geçmek için 100 üzerinden en az 70 puan, yani en az 35 doğru cevap gerekir. Yanlış cevaplar doğruları götürmez; bu yüzden boş soru bırakmak yerine en mantıklı şıkkı işaretlemek avantajlıdır. Süre dolduğunda sınav kendiliğinden biter.
Sınav bitince puanınızı, ders bazında doğru sayınızı ve yanlış yaptığınız soruları görürsünüz. Her sorunun ayrıntılı açıklamasına "Cevapları incele" ile ulaşabilirsiniz. Her denemede sorular yeniden seçildiği için aynı testi tekrar çözmek yerine yeni bir deneme başlatmanız önerilir.
Verimli çalışma için
- İlk denemeden sonra en çok yanlış yaptığınız dersi belirleyip ders konularına dönün.
- Levha sorularında zorlanıyorsanız resimli trafik işaretleri sayfasını tekrar edin.
- Sınav öncesi son haftada her gün en az bir deneme çözüp süreyi yönetmeyi alıştırın.
- Sınav kuralları ve geçme notu için ehliyet sınavı rehberine bakın.