Ehliyet Sınav Soruları 14
Gerçek e-Sınav formatında: 50 soru · 45 dakika · geçme puanı 70. Cevaplar sınav bitince gösterilir.
Bu testte öne çıkan konular: olay yeri güvenliği, sedye, insan faktörü, kaza tespit tutanağı ve araç geçme. Ders dağılımı: Trafik ve Çevre Bilgisi 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6 soru; MEB e-Sınav ile aynı ders dağılımında hazırlandı. Aynı soruları PDF ve cevap anahtarı olarak da indirebilirsiniz. Bitirince Test 15 ile devam edin.
- 50soru
- 45dakika
- 70geçme puanı
- 2puan / soru
Sorular gerçek sınavdaki gibi dağıtılır: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Cevaplarınızı sınav bitene kadar değiştirebilirsiniz. Süre dolunca sınav otomatik biter.
Süresiz pratik modu: aynı dağılımla 50 soru, her cevaptan sonra açıklama →
Geçme sırasında sürücü, geçilen araçla arasında güvenli mesafe kalıncaya kadar geçiş şeridinde ilerler. Bunun pratik ölçüsü, geçilen aracın iç dikiz aynasında (önü ile birlikte) görülmesidir.
Bu noktadan sonra sağ dönüş ışığı yakılarak kendi şeridine dönülür. Erken dönüş, geçilen aracın önünü keser ve onu ani fren yapmaya zorlar.
Akılda kalsın: Önünü kesmeden dön.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre park etme, araçların durma ve duraklaması gereken hâller dışında bırakılmasıdır. Kanundaki tanımda belirli bir dakika sınırı yoktur; belirleyici olan bekleme amacıdır.
Aynı maddeye göre durma, trafik zorunlulukları nedeniyle aracın durdurulması; duraklama ise trafik zorunlulukları dışında insan indirmek-bindirmek, eşya yüklemek-boşaltmak veya beklemek amacıyla aracın kısa bir süre durdurulmasıdır.
Akılda kalsın: Zorunlu durursan durma, kısa iş yaparsan duraklama, bırakıp gidersen park.
Ölü veya yaralı bulunmayan, sadece araçlarda ve eşyalarda zarar oluşan maddi hasarlı kazalarda taraflar anlaşırsa, kazayı Kaza Tespit Tutanağı ile kendi aralarında yazılı olarak tespit edip olay yerinden ayrılabilir.
Ölüm veya yaralanma varsa durum farklıdır: Sürücüler olay yerinde kalmalı, ilk yardım ve 112 çağrısı yapılmalı, trafik zabıtası veya jandarmaya haber verilmelidir.
Akılda kalsın: Kan yoksa kağıt, kan varsa polis.
Hemzemin geçitler, kara yolu ile demir yolunun aynı seviyede kesiştiği yerlerdir. Trenler ani duramaz; bu yüzden geçitlerde en küçük hata büyük kazalara yol açar. Bu nedenle hemzemin geçitlerde öndeki aracı geçmek yasaktır.
Geçide yaklaşırken hız azaltılır, bariyer kapalıysa veya ışıklı-sesli uyarı varsa durulur, bariyer açıkken bile demir yolu kontrol edilerek dikkatle geçilir.
Akılda kalsın: Tren durmaz, siz durun.
Dönüş ışıkları; dönüş, şerit değiştirme, geçme ve park yerinden çıkma gibi manevralarda sürücünün kendi niyetini bildirmesi içindir.
Bu ışıkların arkadaki sürücülere "geçebilirsin" anlamında kullanılması yasaktır. Çünkü arkadaki sürücü bunu dönüş işareti sanabilir ya da gerçekte güvenli olmayan bir geçişe başlayabilir.
Akılda kalsın: Sinyalle geç işareti verilmez.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesine göre işletenler, motorlu araçların işletilmesinden doğan sorumluluklarının karşılanması için zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası yaptırmak zorundadır.
Aynı kanunun 81/c maddesi, kazaya karışanların istendiğinde kimlik, adres, sürücü ve tescil belgesi ile sigorta poliçesinin tarih ve numarasını bildirip göstermesini zorunlu tutar. Denetimlerde de poliçenin geçerliliği kontrol edilir.
Akılda kalsın: Sigortasız araç yola çıkmaz.
Geçme işlemi şu sırayla yapılır: önce sol sinyal verilir, ardından öndeki araca takip mesafesi kadar yaklaşmışken sol şeride geçilir, geçiş şeridinde geçilen araç güvenle geride kalana kadar ilerlenir ve son olarak sağ sinyal verilerek sağ şeride dönülür.
Doğru sıra 2-3-1-4'tür. Bu sıralama hem arkadan gelenlere hem de geçilen araca niyetinizi zamanında bildirir.
Akılda kalsın: Sinyalle başla, sinyalle bitir.
Kara yolu yapıları ve trafik işaretleri, trafiğin güvenli akışı için kamu yararına konulmuştur. Bunları bozmak, yerini değiştirmek, kaldırmak ya da görülmelerini zorlaştırmak yasaktır.
Sorudaki üç davranışın tamamı işaretlerin anlaşılmasını veya görülmesini engeller. Bu nedenle doğru cevap I, II ve III seçeneğidir.
Akılda kalsın: İşaret herkesin güvenliğidir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 81/e maddesine göre sürücüsü veya sahibi bulunmadığı sırada bir araca, eşyaya veya yüke zarar veren sürücüler; zarar verdikleri şeyin sahibini bulmak, bulamazlarsa durumu tespit edip zarar verilen şey üzerine yazılı bilgi bırakmak ve ilgili zabıtaya en kısa zamanda bilgi vermek zorundadır.
Hasarın az olması bu yükümlülükleri ortadan kaldırmaz; haber vermeden olay yerinden ayrılmak kanuna aykırıdır.
Akılda kalsın: Çarptıysan kaçma, not bırak.
Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda sürücüler kaza yerinde durur, güvenlik önlemlerini ve ilk yardım önlemlerini alır, 112 ile yetkilileri haberdar eder.
Bu tür kazalarda araçların yeri değiştirilmez ve iz kaybettirilmez; kazayı yetkili görevliler inceler ve tutanağı onlar düzenler. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda sürücüler kendi aralarında tutanak düzenleyebilir.
Akılda kalsın: Can önce, iz korunur.
Demir yolu geçitleri, trenin her an gelebileceği ve aracın kaçış imkânının sınırlı olduğu yerlerdir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre demir yolu geçitlerinde duraklamak ve park etmek yasaktır.
Geçide girmeden önce karşı tarafta aracınızın sığabileceği yer olduğundan emin olunmalıdır; aksi hâlde trafik sıkıştığında araç rayların üzerinde kalabilir.
Akılda kalsın: Raylar durak değildir.
Yaya ve okul geçitleri yayaların, özellikle çocukların güvenle karşıya geçmesi için düzenlenmiştir. Sürücü bu geçitlere yaklaşırken hızını azaltmalı, ilk geçiş hakkını yayalara vermeli ve varsa okul geçidi görevlisinin talimatlarına uymalıdır.
Hız artırmak ise geçitte bulunan veya geçmek üzere olan yayaları ciddi tehlikeye sokar. Bu nedenle soruda kurallar arasında yer almayan davranış hızı artırmaktır.
Akılda kalsın: Geçitte gaz değil fren.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 127. maddesine göre öndeki araç yakından izlenirken yakını gösteren ışıkların (kısa farların) kullanılması gerekir. Aynı madde, karşı yönden gelen sürücülerin ve diğer yol kullanıcılarının gözlerini kamaştıracak bütün hâllerde uzağı gösteren ışıkların yakılmasını yasaklar.
Yakını gösteren ışıklar ayrıca karşılaşmalarda, aydınlatmanın yeterli olduğu yerlerde ve bir aracı yan yana gelinceye kadar geçerken de kullanılır.
Akılda kalsın: Yakındaysan kısa far.
Karayolları Trafik Kanunu'na göre tali yol, genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından bağlandığı yoldan daha az önemde olan yoldur.
Tali yoldan ana yola çıkan sürücü, ana yoldaki araçlara geçiş hakkını vermek zorundadır.
Akılda kalsın: Tali yol = ikincil yol.
Durma, trafik kuralları, işaretler, görevliler veya trafiğin zorunlu kıldığı hâllerde aracın beklemesidir; sürücünün kendi isteğine bağlı değildir. Kırmızı ışık, levha ya da trafik sıkışıklığı nedeniyle beklemek bu kapsamdadır.
Yolcu indirmek veya yük almak için beklemek ise sürücünün kendi tercihiyle yaptığı kısa süreli beklemedir ve duraklama olarak adlandırılır.
Akılda kalsın: Işık durdurur, yolcu duraklatır.
Arızalı bir araç çekilirken çekilen aracın direksiyonunda sürücü belgesine sahip birinin bulunması ve aracı yönetmesi gerekir. Böylece çekilen araç fren yapabilir, yönlendirilebilir ve çeken aracın arkasından kontrolsüz savrulmaz.
Çekme işlemi sağlam bir çeki demiri ya da halatla yapılır; çekilen araçta dörtlü ikaz ışıkları yakılır ve hız düşük tutulur.
Akılda kalsın: Çekilen araç sahipsiz bırakılmaz.
Park veya duraklama yerinden çıkan sürücü, trafiğe yeniden katılmaktadır. Bu nedenle önce aracı ve çevresini kontrol etmeli, ardından ışıklı veya kol işaretiyle çıkacağını bildirmelidir.
Sürücünün göremediği, görüş dışında kalan bir alan varsa gözcü bulundurması gerekir. Böylece aracın arkasında veya yanında bulunabilecek çocuk, yaya ya da engel fark edilir. Sorudaki üç davranışın tamamı zorunludur.
Akılda kalsın: Görmediğin yere gözcü koy.
Öğrenci servis araçları, çocukların güvenliği için diğer sürücülerin kolayca fark edebileceği özel işaretlerle donatılır. Bunların başında "Okul Taşıtı" yazısı ve DUR ışıklı işareti gelir.
Servis aracı öğrenci indirip bindirmek için durduğunda DUR ışıklı işareti yanar; bu, çevredeki sürücülere çocukların yola çıkabileceği konusunda uyarı verir. Diğer sürücüler bu durumda yavaşlamalı ve gerekirse durmalıdır.
Akılda kalsın: Okul taşıtı durduysa siz de yavaşlayın.
Kaza istatistiklerinde kusurun ezici bölümü sürücülere, ardından yayalara ve yolculara aittir. Sürücü, yaya ve yolcu birlikte insan faktörünü oluşturduğu için trafik kazalarında en büyük kusurun insanlarda olduğu sonucuna varılır.
Araç ve yol kaynaklı kusurlar ise toplam içinde küçük bir paya sahiptir. Bu da kazaları azaltmanın en etkili yolunun, insan davranışlarını düzeltmek olduğunu gösterir.
Akılda kalsın: Kazanın kaynağı çoğunlukla insandır.
Yolcuların güvenliği için indirme-bindirme, aracın kaldırım tarafından, yani sağ tarafından yapılır. Sol taraf trafik akışına açıktır; kapı açıldığında arkadan gelen araç ya da bisikletli çarpabilir.
Sürücü, kapılar tamamen kapanmadan hareket etmemelidir.
Akılda kalsın: Kapı kapanmadan hareket yok.
Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 10. maddesine göre devamlı yol çizgisi boyunca hiçbir sebeple soldaki şeride geçilemez ve çizginin üzerinden gidilemez. Bu nedenle devamlı çizgi bulunan yol kesiminde öndeki araç geçilemez.
Devamlı çizgiler genellikle görüşün yetersiz olduğu tepe üstlerinde, dönemeçlerde, kavşak yaklaşımlarında ve köprülerde kullanılır. Kesik çizgi ise gerektiğinde şerit değiştirilebileceğini gösterir.
Akılda kalsın: Düz çizgi duvar gibidir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre taşıt; karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır.
Araç ise daha geniş bir kavramdır; motorlu ve motorsuz taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörleri de kapsar. Her taşıt bir araçtır ama her araç taşıt değildir.
Akılda kalsın: Her taşıt araçtır.
Takip mesafesi, öndeki araç aniden yavaşladığında veya durduğunda çarpmadan durabilmek için bırakılan güvenli uzaklıktır.
Takip mesafesi hız arttıkça büyür; ıslak, buzlu veya sisli havalarda daha da artırılmalıdır. Arkadan çarpmalı kazaların en büyük nedeni yetersiz takip mesafesidir.
Akılda kalsın: Mesafe, hayat payıdır.
Eklemler hareket yeteneklerine göre üçe ayrılır: oynar eklemler (dirsek, diz, omuz, bilek), yarı oynar eklemler (omurlar arası) ve oynamaz eklemler.
Kafatası kemikleri birbirine dikiş benzeri bağlantılarla sıkıca kenetlenmiştir; aralarında hareket olmaz. Bu yapı beyni korur.
Akılda kalsın: Kafatası beyni korumak için kilitlidir.
İlk yardımın ilk adımı olay yerinin güvenliğini değerlendirmektir. Kaza yapan araçta yangın, patlama, devrilme ya da kayma tehlikesi varsa hem yaralı hem ilk yardımcı ciddi risk altındadır.
Yaralılar araçtan, kural olarak, ancak yangın veya devrilme gibi yaşamı tehdit eden bir tehlike varsa hızla çıkarılır. Tehlike yoksa omurga yaralanması ihtimaline karşı gereksiz hareket ettirilmez ve sağlık ekibi beklenir.
Akılda kalsın: Kendini koru, sonra kurtar.
Yanığın ciddiyeti değerlendirilirken en önemli iki ölçüt yanık yüzeyinin genişliği ve yanığın derinliğidir. Derinlik; yalnızca deri üst tabakası (1. derece), su toplamalı daha derin tabaka (2. derece) ya da tüm deri ve alt dokular (3. derece) şeklinde sınıflandırılır.
Geniş bir alanı kaplayan yanıklar, derinliği az olsa bile sıvı kaybı ve şok riski taşır. Bu nedenle yüzey genişliği ve derinlik birlikte değerlendirilir.
Akılda kalsın: Genişlik + derinlik = ciddiyet.
Besinlerin alınması, parçalanması, emilmesi ve artıkların atılması görevini sindirim sistemi üstlenir. Bu sistem ağızdan başlayıp yemek borusu, mide, ince ve kalın bağırsaklarla devam eder; karaciğer, safra kesesi ve pankreas da yardımcı organlardır.
İlk yardımda sindirim sistemi özellikle karın yaralanmaları ve zehirlenmeler açısından önemlidir. Karın bölgesine darbe alan kazazedede iç kanama olabileceği akılda tutulmalıdır.
Akılda kalsın: Ağızdan bağırsağa: sindirim yolu.
Sedye, yaralının vücut ekseni korunarak, sarsılmadan ve güvenli biçimde taşınmasını sağlar. Bu nedenle yaralı taşınacaksa sedye kullanımı her zaman ilk tercih olmalıdır.
Sedye bulunmadığında battaniye, kapı, tahta gibi düz ve sağlam malzemelerden sedye hazırlanabilir. Tek kişiyle yapılan taşıma yöntemleri ancak acil ve zorunlu durumlarda kullanılır.
Akılda kalsın: Mümkünse sedye, değilse sedye benzeri.
İlk yardımın ilk kuralı önce kendi güvenliğini ve olay yeri güvenliğini sağlamaktır. Sallanan bir araca girmek ya da yaralıyı çekmeye çalışmak aracın devrilmesine neden olabilir.
Bu yüzden önce aracın sabit hâle getirilmesi gerekir: kontak kapatılır, el freni çekilir, tekerleklerin önüne takoz konur veya araç uygun destekle dengelenir. Ancak bundan sonra yaralılar uygun teknikle dışarı alınır.
Akılda kalsın: Önce güvenlik, sonra kurtarma.
Bilinç kaybında vücuttaki kaslar gevşer. Sırtüstü yatan bir kişide gevşeyen dil kökü geriye kayar ve yutağı kapatarak hava yolunu tıkar. Bu, bilinçsiz yaralılarda boğulmanın en sık nedenidir.
Bu nedenle bilinci kapalı yaralıya ilk yardımda hava yolu açıklığı sağlanır: boyun yaralanması şüphesi yoksa baş geriye, çene yukarı pozisyonu verilir. Solunumu olan bilinçsiz yaralı, dilin geriye kaçmasını ve kusmuğun soluk borusuna kaçmasını önlemek için koma (derlenme) pozisyonuna yani yan yatış pozisyonuna getirilir.
Akılda kalsın: Bilinç giderse dil düşer; baş geri, çene yukarı.
Güneş çarpmasında vücut sıcaklığı tehlikeli düzeye yükselir. Beyin hücreleri ısıya en duyarlı hücrelerdir; bu nedenle ilk belirtiler baş ağrısı, baş dönmesi, bilinç bulanıklığı, havale ve bilinç kaybı şeklindedir.
Kişi hemen serin ve gölge bir yere alınır, giysileri gevşetilir, vücudu ıslak bezlerle soğutulur ve 112 aranır.
Akılda kalsın: Önce serin yere al, soğut.
Turnike, uzuv kopması gibi başka yöntemlerle durdurulamayan ağır kanamalarda son çare olarak uygulanır. Uygulayan ilk yardımcı, kazazedenin alnına “turnike” ya da “T” harfini ve uygulama saatini yazar. Böylece özellikle çok yaralının bulunduğu olay yerinde sağlık ekipleri turnikeli yaralıyı hemen fark eder ve turnikenin ne kadar süredir uygulandığını bilir.
Diğer kurallar: turnike kopan uzvun hemen üstüne, tek kemik bulunan bölgeye (kolun üst kısmı veya uyluk) uygulanır; kravat, bez gibi en az 5 cm genişliğinde malzeme kullanılır; turnikeli bölgenin üzeri kapatılmaz.
Akılda kalsın: Tek kemik, geniş bez, alında T.
Sürücü adaylarının sağlık muayenesinde görme yeterliliği gözlük veya lensle sağlanıyorsa bu durum belirtilir ve sürücü belgesine işlenir. Bu kişiler araç kullandıkları her an gözlük veya lenslerini kullanmak zorundadır.
Gözlüksüz araç kullanmak hem kurala aykırıdır hem de mesafe, hız ve işaretleri doğru algılamayı zorlaştırarak kaza riskini artırır.
Akılda kalsın: Belgende gözlük varsa gözünde de olsun.
Burkulma, eklemi saran bağların zorlanması veya zedelenmesidir. Şişmeyi önlemek için burkulan bölge kalp seviyesinden yukarıda tutulur ve soğuk uygulama yapılır. Yükseltme bölgeye kan akışını azaltır, soğuk ise damarları daraltarak şişliği ve ağrıyı sınırlar.
Soğuk uygulama deriye doğrudan buz konarak değil, buz bir beze sarılarak yapılır. Eklem hareket ettirilmez, gerekirse sargıyla desteklenir ve kişi sağlık kuruluşuna yönlendirilir.
Akılda kalsın: Burkulmada soğuk ve yukarı.
Omurga kırığı olan yaralıda baş, boyun ve gövde tek bir blok hâlinde hareket ettirilmelidir. Elde ya da sırtta taşıma yöntemleri bu ekseni korumadığı için omuriliğe zarar verebilir.
Bu nedenle omurga kırığı olan yaralı mutlaka sedye (tercihen sert zeminli sedye) ile ve birkaç kişinin yardımıyla taşınmalıdır.
Akılda kalsın: Omurga kırığında tek blok, sert sedye.
Debriyaj, motorun gücünü vites kutusuna ileten ya da kesen sistemdir. Ayağın pedal üzerinde sürekli durması, pedala hafif de olsa basınç uygulayarak debriyajın tam kavramamasına, yani kaçırmasına neden olur.
Bu kaçırma sırasında balata ile volan ve baskı arasında sürekli sürtünme oluşur; sonuçta debriyaj balatası erken aşınır, ısınır ve debriyaj rulmanı da yıpranır. Pedal yalnızca vites değiştirirken ve dururken kullanılmalı, sürüş sırasında ayak yerde veya ayak dinlendirme yerinde tutulmalıdır.
Akılda kalsın: Vites değişince ayağınızı pedaldan çekin.
Motorun ürettiği hareket debriyaj ve vites kutusundan sonra diferansiyele ulaşır. Diferansiyel bu hareketi akslar aracılığıyla tekerleklere iletir ve güç aktarma organlarının bir parçasıdır.
Diferansiyel ayrıca virajlarda dış tekerleğin iç tekerlekten daha hızlı dönmesine imkân tanır. Bu sayede araç virajı lastikleri sürtmeden ve dengeli şekilde döner.
Akılda kalsın: Diferansiyel, virajda farklı hız demektir.
Yarım debriyajda debriyaj tam kavramaz; balata ile baskı yüzeyi arasında sürekli kayma ve sürtünme oluşur. Bu yüzden sürekli yarım debriyaj kullanımında debriyaj balatası aşınır.
Sürtünme ısıya dönüşür, balata yanar ve kısa sürede debriyaj kaçırmaya başlar. Yarım debriyaj yalnızca kalkış ve çok düşük hızlı manevralar gibi kısa anlarda kullanılmalıdır.
Akılda kalsın: Debriyajı ya tam bas ya tam bırak.
Far, aracın elektrik devresinin bir parçasıdır. Devreyi aşırı akıma karşı koruyan sigorta yanarsa devre kesilir ve far çalışmaz.
Farın yanmaması durumunda öncelikle sigorta, ampul ve bağlantı kabloları kontrol edilir. Fren, debriyaj ve yakıt göstergesi gibi parçalar far devresiyle ilgili değildir.
Akılda kalsın: Işık yoksa sigortaya bak.
Benzinli motorda yakıt-hava karışımı buji kıvılcımıyla ateşlenir. Bujinin elektrotları kurum (karbon) bağladığında kıvılcım zayıflar veya oluşmaz; karışım tam yanmaz, motor tekler ve güç kaybeder.
Kurum bağlamanın nedenleri arasında zengin karışım, yağ yakma ve uzun süre düşük devirde kullanım sayılabilir.
Akılda kalsın: Buji kirliyse ateş zayıf.
Yağ basıncı ikaz ışığı, yağlama sistemindeki basıncın düştüğünü bildirir. En yaygın nedeni karterdeki yağın azalmasıdır; yağ pompası arızası veya yağ kaçağı da bu lambayı yakabilir.
Bu ışık yandığında motor en kısa sürede güvenli şekilde durdurulmalı ve yağ seviyesi kontrol edilmelidir. Yağsız çalışan motor kısa sürede ciddi hasar görür.
Akılda kalsın: Kırmızı yağ lambası, motorun imdat çağrısı.
Dizel motorlar, yakıtı sıkıştırılmış havanın sıcaklığıyla tutuşturur. Soğuk havada motor bloğu ve hava soğuk olduğu için bu sıcaklığa ulaşmak zorlaşır; ısıtma bujileri yanma odasını önceden ısıtarak bu sorunu giderir.
Isıtma bujisi arızalıysa ön ısıtma yapılamaz ve motor soğukta geç çalışır, çalıştığında da bir süre düzensiz çalışıp beyaz duman çıkarabilir.
Akılda kalsın: Soğuk dizel ısıtma bujisi ister.
Termostat, motor ile radyatör arasındaki su yolunu sıcaklığa göre açıp kapatan bir valftir. Motor soğukken kapalı kalır ve suyun radyatöre gitmesini engeller; böylece motor çabuk ısınır.
Su çalışma sıcaklığına ulaşınca termostat açılır ve su radyatörde soğutulur. Bu sayede motor sıcaklığı çalışma sıcaklığında sabit tutulur.
Akılda kalsın: Termostat motorun ısı kapısıdır.
Benzin son derece yanıcı ve patlayıcıdır. Yakıt alırken motor durdurulur, sigara, ateş ve kıvılcımdan uzak durulur ve dökülen yakıt hemen silinir.
Hava filtresinin sökülmesinin yakıt alma işlemiyle ilgisi yoktur; filtre yalnızca bakım sırasında kontrol edilir veya değiştirilir.
Akılda kalsın: Benzin buharı affetmez.
Trafik kazalarının en büyük nedeni insan faktörüdür. Bu yüzden kazaları önlemede en etkili ve kalıcı yol, trafik kurallarına uymayı alışkanlık hâline getirmiş bireyler yetiştirmektir. Kural bilinci küçük yaşta kazanıldığında yaya, yolcu ve sürücü olarak her rolde doğru davranış kendiliğinden ortaya çıkar.
Hava koşullarına dikkat, araç bakımı ve yol onarımı da güvenliği artırır; ancak bunlar sorunun bir bölümünü çözer. Kurala uyma alışkanlığı ise bütün koşullarda geçerli olan temel önlemdir.
Akılda kalsın: Kural alışkanlık olursa kaza azalır.
Diğergamlık, kişinin kendi çıkarından önce başkalarının yararını ve güvenliğini düşünmesidir. Trafikte, sizi geçmek isteyen bir sürücüye yavaşlayıp sağa yanaşarak kolaylık sağlamak bu değerin en tipik örneğidir. Böylece geçiş daha kısa sürede ve daha güvenli tamamlanır.
Bu davranış aynı zamanda yasal bir zorunluluktur: Karayolları Trafik Kanunu'nun 55. maddesine göre geçilmek istenen aracın sürücüsü, geçiş işaretini alınca iki yönlü yollarda taşıt yolunun sağ kenarından gitmek ve hızını artırmamak zorundadır. Yayaya yol vermek ve şerit değiştirmek isteyene izin vermek de diğergamlık örnekleridir.
Akılda kalsın: Yol veren diğergamdır.
Yaya yolu bulunmayan yollarda yayalar, yürüme yönlerine göre yolun solundaki bankette yürümelidir. Böylece kendilerine doğru gelen araçları önden görür ve tehlikeye karşı önlem alabilirler. Bu nedenle sağ bankette yürümek yanlıştır.
Sağdan yürüyen yaya, arkasından gelen araçları göremez; sürücü de geceleyin yayayı geç fark edebilir. Açık renkli ya da yansıtıcı giysiler ve uygun kullanılan bir el feneri yayanın görünürlüğünü artırır.
Akılda kalsın: Yaya soldan, araç yüzüne bakarak.
Sürücü kusurları arasında aşırı hız, kazalara en çok yol açan nedenlerin başında gelir. Hız arttıkça sürücünün tehlikeyi fark edip tepki vermesi için gereken zaman ve mesafe de artar.
Ayrıca hız yükseldikçe çarpışmanın şiddeti büyür; aynı kaza düşük hızda hafif hasarla atlatılabilecekken yüksek hızda ölümle sonuçlanabilir. Hızı yol, hava ve trafik koşullarına göre ayarlamak güvenli sürüşün temelidir.
Akılda kalsın: Hız öldürür.
Trafik psikolojisi, trafikteki insan davranışını inceleyen bilim dalıdır. Hedefleri; trafik kültürünün ve güvenlik bilincinin gelişmesine katkıda bulunmak, insan faktöründen kaynaklanan kazaları azaltmak ve kazaların insan, araç ve çevreye verdiği zararı azaltmaktır.
Sürücülerin algı, dikkat, karar verme, stres ve öfke gibi özelliklerinin sürüşe etkisini inceleyerek eğitim ve önleme çalışmalarına yön verir.
Akılda kalsın: Davranışı anla, kazayı azalt.
Kolunda üç siyah yuvarlaklı sarı bant takan ve beyaz baston kullanan kişi görme engelli bir yayadır. Bu yaya, gelen araçları göremediği için tamamen sürücünün dikkatine güvenir.
Sürücü böyle bir yayayı gördüğünde yavaşlamalı, gerekirse durmalı ve yayanın güvenle geçmesini sağlamalıdır. Gerekiyorsa aracından inip yardım etmek trafik adabının güzel bir örneğidir.
Akılda kalsın: Göremeyen yayanın gözü siz olun.
Yanlışlarınız kaybolmasın. Ücretsiz hesap açarsanız çözdüğünüz sorular kaydedilir ve en çok zorlandığınız dersi panelinizde görürsünüz.
Ücretsiz hesap aç Premium nedir?Deneme sınavı nasıl çalışır?
Bu deneme, MEB'in yazılı e-Sınavıyla aynı biçimde hazırlanır: 50 soru, 45 dakika süre ve her doğru cevap 2 puan. Sorular gerçek sınavdaki ders dağılımına göre seçilir: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Görselli levha soruları da Trafik ve Çevre bölümünde yer alır.
Sınavı geçmek için 100 üzerinden en az 70 puan, yani en az 35 doğru cevap gerekir. Yanlış cevaplar doğruları götürmez; bu yüzden boş soru bırakmak yerine en mantıklı şıkkı işaretlemek avantajlıdır. Süre dolduğunda sınav kendiliğinden biter.
Sınav bitince puanınızı, ders bazında doğru sayınızı ve yanlış yaptığınız soruları görürsünüz. Her sorunun ayrıntılı açıklamasına "Cevapları incele" ile ulaşabilirsiniz. Her denemede sorular yeniden seçildiği için aynı testi tekrar çözmek yerine yeni bir deneme başlatmanız önerilir.
Verimli çalışma için
- İlk denemeden sonra en çok yanlış yaptığınız dersi belirleyip ders konularına dönün.
- Levha sorularında zorlanıyorsanız resimli trafik işaretleri sayfasını tekrar edin.
- Sınav öncesi son haftada her gün en az bir deneme çözüp süreyi yönetmeyi alıştırın.
- Sınav kuralları ve geçme notu için ehliyet sınavı rehberine bakın.