Ehliyet Sınav Soruları 15
Gerçek e-Sınav formatında: 50 soru · 45 dakika · geçme puanı 70. Cevaplar sınav bitince gösterilir.
Bu testte öne çıkan konular: yara bakımı, sabitleme, kırık, şerit kullanımı ve termostat. Ders dağılımı: Trafik ve Çevre Bilgisi 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6 soru; MEB e-Sınav ile aynı ders dağılımında hazırlandı. Aynı soruları PDF ve cevap anahtarı olarak da indirebilirsiniz. Bitirince Test 16 ile devam edin.
- 50soru
- 45dakika
- 70geçme puanı
- 2puan / soru
Sorular gerçek sınavdaki gibi dağıtılır: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Cevaplarınızı sınav bitene kadar değiştirebilirsiniz. Süre dolunca sınav otomatik biter.
Süresiz pratik modu: aynı dağılımla 50 soru, her cevaptan sonra açıklama →
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre duraklama, trafik zorunlulukları dışında araçların insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacıyla kısa bir süre durdurulmasıdır.
Kırmızı ışıkta veya görevlinin işaretiyle durmak ise trafik zorunluluğundan kaynaklandığı için duraklama değil, durmadır. Aracın bu hâller dışında bırakılması da park etmedir.
Akılda kalsın: Kısa iş, kısa duruş: duraklama.
Trafik kazasına karışan sürücüler kadar, kaza yerinden geçenler de olaya duyarsız kalamaz. Bu kişiler ilk yardım tedbirlerini almak, olayı yetkililere bildirmek ve yetkililer isterse yaralıları sağlık kuruluşuna götürmekle yükümlüdür.
Bu yükümlülükler, yaralılara mümkün olan en kısa sürede yardım ulaşmasını sağlamak içindir. Kazanın ilk dakikalarında yapılan doğru müdahale hayat kurtarabilir.
Akılda kalsın: Kazayı görüp geçme.
Öndeki aracı geçmek isteyen sürücü; ileriyi yeterince görebilmeli, karşı yönden gelen trafiği kontrol etmeli, arkasından gelen bir araç tarafından geçilmiyor olmalı ve sola dönüş ışığını yakarak niyetini bildirmelidir.
Öndeki aracın "geç" işareti vermesi beklenmez; böyle bir kural yoktur. Hatta dönüş ışıklarının diğer sürücülere "geç" anlamında kullanılması yasaktır. Geçme kararı, kuralları kontrol eden sürücünün kendi sorumluluğundadır.
Akılda kalsın: Geçme kararı sizindir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/a maddesine göre sürücüler; kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken ve yapım-onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmak zorundadır.
Bu yerlerde görüş kısıtlanabilir, yol daralabilir veya başka araçlarla karşılaşma ihtimali artar. Hızı önceden düşürmek, beklenmedik durumlara tepki verme süresini uzatır.
Akılda kalsın: Görüş daralırsa hız da daralır.
Işıklı trafik işaret cihazında yeşilden sonra yanan sarı ışık, kırmızının yanmak üzere olduğunu, yani yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu bildirir. Sürücü güvenle durabilecekse durmalıdır.
Kırmızı ile birlikte yanan sarı ise yeşilin yanacağını, yolun açılmak üzere olduğunu bildirir; ancak yeşil yanmadan hareket edilmez.
Akılda kalsın: Sarıyı gördüğünde hızlanma, durmaya hazırlan.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 105. maddesine göre geçilen araç sürücüleri, duyulur veya görülür bir geçiş işareti alınca iki yönlü yollarda taşıt yolunun sağ kenarına yakın gitmek ve hızını artırmamak zorundadır. Aynı madde, geçiş yapmak isteyenlere yol vermemeyi ve geçilmekte olan bir aracın başka bir aracı geçmeye kalkışmasını yasaklar.
Yani arkasından geçme uyarısı alan sürücünün bu sırada önündeki aracı geçmeye başlaması, hem kendisini geçen araçla hem de karşı yönden gelen trafikle çarpışma riski yaratır.
Akılda kalsın: Geçiliyorsan geçme.
Sürücü belgeleri, kullanılabilecek araç cinslerine göre farklı sınıflara ayrılır. Bir kişi ancak sürücü belgesinin kapsadığı cinsten bir aracı kara yolunda kullanabilir.
Belgenin kapsamadığı bir aracı kullanmak, belgesiz araç kullanmakla aynı sonucu doğurur ve trafik kuralı ihlalidir. Aracın kime ait olduğu ya da isteğe bağlı sigortaların bulunup bulunmaması bu kuralı değiştirmez.
Akılda kalsın: Belge araca uymuyorsa direksiyona geçme.
Sürücüler, aracın cinsine ve hızına uygun şeritten gitmek zorundadır. Yavaş giden ağır taşıtların sol şeridi işgal etmesi ya da hızlı araçların sürekli sağ şeritten sollaması trafiğin düzenini bozar.
Taşıma sınırının altında yük taşımak, kurallara uygun bir geçiş yapmak veya yolun sağından gitmek ise kurallara uygun davranışlardır.
Akılda kalsın: Yavaşsan sağdan.
Özel muayene, periyodik muayene dışında aracın güvenliğinden şüphe duyulan hâllerde yapılan muayenedir. Kazaya karışan bir aracın taşıma, fren veya yön sistemleri zarar görmüş olabilir.
Bu nedenle kazaya karışan aracın, yetkili görevli tarafından gerekli görülmesi hâlinde özel muayeneye götürülmesi zorunludur. Sahip, sürücü veya işleten değişikliği bu kapsamda değildir.
Akılda kalsın: Kaza hasarı muayeneyle teyit edilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. maddesine göre araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen uygun sınıf sürücü belgesine sahip kişilerce sürülebilir. Sürücü belgesi olmadan veya aracın sınıfına uygun olmayan belgeyle araç kullanmak yasaktır.
Aynı maddeye göre sürücü belgesi olmayan kişilerin motorlu araç kullanmasına izin veren işletene de tescil plakası üzerinden idari para cezası uygulanır.
Akılda kalsın: B belgesiyle kamyon sürülmez.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 127. maddesine göre sürücüler, geceleri yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstlerine yaklaşırken, yakını ve uzağı gösteren ışıkları art arda ve sırayla yakarak gelişlerini haber vermek zorundadır.
Halk arasında "selektör yapmak" olarak bilinen bu uyarı, karşı yönden veya yan yoldan gelen sürücülerin yaklaşan aracı fark etmesini sağlar.
Akılda kalsın: Gece ışıkla konuş.
Sol şerit genellikle geçiş ve daha hızlı akan trafik için kullanılır. Bu şeritte durup yolcu indirip bindirmek, arkadan gelen araçlar için ani bir engel oluşturur ve inen yolcuların trafiğin ortasında kalmasına yol açar; bu nedenle yasaktır.
Yolcu indirme ve bindirme, yolun en sağında, trafiği aksatmayacak ve tehlikeye düşürmeyecek şekilde ya da bu iş için ayrılmış yerlerde yapılmalıdır.
Akılda kalsın: Sol şeritte durulmaz.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 100. maddesindeki hız tablosuna göre, aksine bir trafik işareti yoksa motorlu bisikletlerin azami hızı yerleşim yeri içinde saatte 30 km, yerleşim yeri dışındaki şehirlerarası çift yönlü yollarda ve bölünmüş yollarda saatte 45 km'dir. Motorlu bisikletler otoyola giremez.
Aynı tabloda yerleşim yeri içinde otomobil, otobüs, kamyon ve motosiklet için sınır saatte 50 km'dir. Motorlu bisikletin sınırı bunlardan belirgin şekilde düşüktür; sınavda bu iki rakam sık karıştırılır.
Akılda kalsın: İçeride 30, dışarıda 45, otoyol yasak.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre trafikten men; yetkililerce, araçla ilgili belgelerin alınıp aracın belirli bir yere çekilerek trafikten alıkonulmasıdır.
Örneğin muayenesi yapılmamış, zorunlu sigortası olmayan ya da izinsiz teknik değişiklik yapılmış araçlar trafikten men edilebilir.
Akılda kalsın: Men edilen araç eksik giderilince geri verilir.
Bölünmüş yollarda geçilen araç sürücüsü, geçmek isteyen aracın işaretini aldığında bulunduğu şeridi izlemek ve hızını artırmamak zorundadır. Böylece geçme işlemi güvenle ve kısa sürede tamamlanır.
Geçilen aracın hızlanması, geçen aracı karşı şeritte veya sol şeritte daha uzun süre kalmaya zorlar. Bu durum hem tehlikeli hem de trafik adabına aykırıdır.
Akılda kalsın: Geçilirken gaza basılmaz.
Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesine göre sarı ışık, yeşil ışıktan sonra yandığında yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu, kırmızı ışıkla birlikte yandığında ise yolun trafiğe açılmak üzere olduğunu bildirir.
Yeşilden sonra sarı yandığında sürücü, güvenli bir şekilde durabiliyorsa durmalıdır. Sarı ışığı hızlanarak kavşağı geçme fırsatı olarak görmek hem kurala aykırıdır hem de kavşak kazalarının önemli bir nedenidir.
Akılda kalsın: Sarı tek yanarsa dur, kırmızıyla yanarsa hazırlan.
Gece öndeki aracı yakından takip ederken yakını gösteren (kısa) ışıklar kullanılır. Uzun far, öndeki aracın dikiz aynalarından yansıyarak sürücünün gözlerini kamaştırır.
Aynı kural, karşıdan araç geldiğinde ve şehir içinde yeterli aydınlatma olduğunda da geçerlidir.
Akılda kalsın: Uzun far göz kamaştırır.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde, algılama, dikkat, karar verme ve tepki yeteneğini ciddi biçimde bozar. Bu yüzden belgeleri tam olsa bile uyuşturucu madde alarak araç kullanan sürücü araç kullanmaktan men edilir.
Bu durum hem sürücünün hem de yoldaki diğer insanların hayatını doğrudan tehlikeye atar. Uyuşturucu etkisinde araç kullanmak ağır yaptırımları olan ciddi bir trafik kuralı ihlalidir.
Akılda kalsın: Madde varsa direksiyon yok.
Kaza yeri, yaklaşan sürücüler için ani bir tehlikedir. Olay yerine ışıklı işaret veya yansıtıcı konularak diğer sürücülerin dikkati çekilir ve uyarılır; böylece yeni çarpışmalar (zincirleme kazalar) önlenir.
Yansıtıcılar, sürücülerin yavaşlayıp güvenle durabileceği ya da şerit değiştirebileceği uzaklıkta yerleştirilmelidir. Gece ve kötü havada bu önlem daha da hayati hâle gelir.
Akılda kalsın: Önce olay yerini güvenli kıl.
Arızalı aracın çekilmesi sırasında çekilen aracın kontrolsüz kalmaması gerekir. Bu yüzden çekilen araç bir sürücünün yönetiminde olmalıdır; sürücü direksiyonu ve freni kullanarak aracı yönlendirir.
Ayrıca çekme işlemi uygun bir çekme halatı veya demiriyle yapılmalı, çekilen araç işaretlenmeli ve hız düşük tutulmalıdır.
Akılda kalsın: Çekilen araç sahipsiz kalmaz.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre motosiklet; azami tasarım hızı 45 km/saatten ve/veya silindir kapasitesi 50 cm³'ten fazla olan, sepetli veya sepetsiz, iki veya üç tekerlekli motorlu taşıttır.
Bu sınırların altında kalan (azami tasarım hızı 45 km/saati ve silindir kapasitesi 50 cm³'ü geçmeyen) iki ya da üç tekerlekli taşıtlar ise motorlu bisiklet sayılır.
Akılda kalsın: Motosikletin sepeti olabilir.
Okul taşıtlarının arkasındaki DUR lambası, yalnızca öğrenci indirip bindirme sırasında yakılır. Bu lamba, arkadan gelen sürücülere çocukların araçtan inip bindiğini ve dikkatli olmaları gerektiğini bildirir.
Bu amaç dışında yakılması lambanın anlamını zayıflatır ve diğer sürücüleri yanıltır. Okul taşıtının yanından geçen sürücü, çocukların aniden yola çıkabileceğini düşünerek yavaşlamalı ve gerekirse durmalıdır.
Akılda kalsın: Okul servisi durduysa siz de yavaşlayın.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 74. maddesine göre sürücüler, yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak, geçitte yaya varsa durarak ilk geçiş hakkını yayalara vermek ve okul geçidi görevlisinin işaretlerine uymak zorundadır.
Yayaları korna ile uyarıp geçitten geçmek hem kurala aykırıdır hem de yayaları korkutarak kazaya yol açabilir. Kornanın amacı tehlikeyi bildirmektir; yol açtırmak için kullanılmaz.
Akılda kalsın: Çizgilerde yaya kraldır.
Köprücük kemiği, göğüs kemiği ile kürek kemiği arasında uzanır ve omuz hareketiyle birlikte hareket eder. Bu nedenle köprücük kemiği kırığında omuz bölgesi tespit edilir.
Uygulamada omuzlar geriye doğru çekilip sekiz şeklinde sargıyla tespit yapılabilir ve kol, askı ile desteklenir. Amaç, kırık uçlarının hareket edip damar ve sinirlere zarar vermesini önlemektir.
Akılda kalsın: Köprücük kırılırsa omuzu sabitle.
Turnike, tek kemikli bölgeye uygulanır; çünkü tek kemik üzerinde damar kemiğe doğru sıkıştırılabilir. Bacakta bu bölge uyluk kemiğinin bulunduğu diz ile kalça arasıdır; kolda ise omuz ile dirsek arasıdır.
Turnike yalnızca diğer yöntemlerle durdurulamayan uzuv kanamalarında son çare olarak kullanılır. Uygulama saati not edilip görünür bir yere yazılır ve turnike tıbbi ekip gelene kadar gevşetilmez.
Akılda kalsın: Tek kemik, tek turnike.
Kalp masajının amacı, kalbin durduğu durumda beyne ve hayati organlara kan pompalamaktır. Kalbi çalışan bir kişiye kalp masajı yapılmaz.
Güncel uygulamada sağlık personeli olmayan ilk yardımcılardan nabız araması beklenmez: kişi tepkisizse ve normal solunumu yoksa kalbinin durduğu kabul edilir, 112 aranır ve göğüs basısına başlanır.
Akılda kalsın: Kalp duruyorsa siz çalıştırın.
Sıcak bitkinliği, sıcak ortamda uzun süre kalma veya ağır fiziksel çalışma sırasında aşırı terleme ile vücudun fazla miktarda su ve tuz kaybetmesi sonucu ortaya çıkar.
Belirtileri; halsizlik, baş dönmesi, bulantı, kas krampları, soluk ve nemli deri ile hızlı nabızdır. Kişi serin ve gölge bir yere alınır, sıkan giysileri gevşetilir, bilinci açıksa yudum yudum su içirilir. Durum düzelmezse 112 aranır.
Akılda kalsın: Ter giderse su ve tuz da gider.
Taşıma öncesinde amaç, yaranın kirlenmesini ve taşıma sırasında durumun ağırlaşmasını önlemektir. Bunun için yara temiz bir sargı bezi veya gazlı bezle kapatılır ve yaralı bölge hareketsiz hâle getirilir.
Sabitleme, özellikle kırık veya derin doku hasarı olan bölgelerde ağrıyı azaltır ve ek yaralanmaları önler. Yaraya pamuk, merhem veya bitkisel karışımlar uygulanmaz.
Akılda kalsın: Kapat ve sabitle.
Çıkık; bir eklemi oluşturan kemik uçlarının, yani eklem yüzeylerinin birbirinden ayrılarak kalıcı biçimde yer değiştirmesidir. Omuz, dirsek, parmak ve çene eklemlerinde sık görülür.
Belirtileri; eklemde şekil bozukluğu, şiddetli ağrı, şişlik ve hareket kaybıdır.
Akılda kalsın: Çıkık yerine oturtulmaya çalışılmaz.
Suni solunumun işe yaraması için verilen havanın akciğerlere ulaşması gerekir. Bu yüzden önce ağız içi kontrol edilip yabancı cisimler temizlenir ve baş-çene pozisyonu ile hava yolu açılır.
Ağızda kusmuk, kan, takma diş veya yabancı cisim varsa verilen hava akciğere gitmez; cisim daha da içeri itilebilir. Hava yolu açıklığı sağlanmadan yapılan suni solunum etkisiz kalır.
Akılda kalsın: Önce yol, sonra nefes.
Vücut boşlukları arasında göğüs boşluğu, kaburgalar, göğüs kemiği ve omurga tarafından çevrelenir; alttan diyafram kasıyla karın boşluğundan ayrılır. Bu boşlukta kalp, akciğerler, büyük damarlar, soluk borusu ve yemek borusu bulunur.
Mide, karaciğer ve böbrekler ise diyaframın altında, karın boşluğunda yer alır. Bu ayrımı bilmeniz, göğse ya da karına darbe alan bir yaralıda hangi organların etkilenebileceğini tahmin etmenizi kolaylaştırır.
Akılda kalsın: Kalp ve akciğer kaburgaların korumasındadır.
Yanıkların ağırlığı; yanık yüzeyinin genişliği ve yanığın derinliği ile belirlenir. Derinliğe göre yanıklar birinci, ikinci ve üçüncü derece olarak sınıflandırılır.
Yüzey genişliği arttıkça sıvı kaybı ve şok riski artar. Ayrıca yanığın vücuttaki yeri (yüz, eller, eklemler, genital bölge) ve kişinin yaşı da ciddiyet değerlendirmesinde dikkate alınır.
Akılda kalsın: Genişlik ve derinlik yanığı tartar.
Atardamarlar kalpten vücuda temiz (oksijenli) kan taşır. Bu nedenle atardamar kanamasında kan açık kırmızı renktedir ve kalbin her atımıyla fışkırır.
Kısa sürede çok kan kaybına yol açtığı için en tehlikeli kanama türüdür; hemen doğrudan baskı uygulanmalıdır.
Akılda kalsın: Fışkıran kan atardamardır.
Kırık kemiğin keskin uçları hareket ettikçe çevredeki damar, sinir, kas ve deriye zarar verebilir. Atelle sabitleme, kırık bölgeyi hareketsiz hâle getirerek bu zararı önler, ağrıyı azaltır ve kapalı kırığın açık kırığa dönüşmesini engeller.
Atel, kırığın altındaki ve üstündeki eklemleri de içine alacak uzunlukta olmalıdır. Atel ile vücut arasına yumuşak bir malzeme konur ve bağlar kırık hattının tam üzerine gelmeyecek şekilde yapılır.
Akılda kalsın: Atel: bir eklem üstü, bir eklem altı.
Kazazede taşınmadan önce yaralar temiz bir sargı beziyle kapatılır; böylece kanama kontrol altına alınır ve mikrop bulaşması azalır. Ardından yaralı bölge sabitlenerek taşıma sırasında hareket etmesi ve yaralanmanın ağırlaşması önlenir.
Taşıma, kazazedenin durumuna uygun yöntemle ve baş-boyun-gövde ekseni korunarak yapılır.
Akılda kalsın: Kapat, sabitle, sonra taşı.
Balans, tekerleğin ağırlığının çevresine eşit dağılmasıdır. Ağırlık dengesiz olduğunda tekerlek dönerken salgı yapar ve titreşim üretir.
Ön tekerlekler direksiyon sistemine bağlı olduğundan, ön tekerleklerdeki balanssızlık sürücüye direksiyonda titreşim olarak yansır. Bu titreşim genellikle belirli hızlarda daha belirgin hissedilir.
Akılda kalsın: Önde balans yoksa direksiyon sallanır.
Fren balatası, frenleme sırasında disk ya da kampana yüzeyine sürtünür. Disk veya kampana yüzeyi eğrilmiş ya da düzgünlüğü bozulmuşsa balata bu yüzeye düzensiz temas eder ve titreşim fren pedalına iletilir.
Disk yüzeyinin bozulması genellikle aşırı ısınma sonrası ani soğuma veya aşınma nedeniyle olur. Bu belirti fark edildiğinde fren sistemi gecikmeden kontrol ettirilmelidir.
Akılda kalsın: Eğri disk, titreyen pedal.
İçten yanmalı motorlarda yakıt, silindirin içinde yakılarak elde edilen enerji hareket enerjisine dönüştürülür. Bu motorlarda benzin, motorin ve LPG yaygın olarak kullanılan yakıtlardır; dolayısıyla üçü de doğrudur.
Benzin ve LPG, buji kıvılcımıyla ateşlenen benzinli (Otto) motorlarda kullanılır. Motorin ise sıkıştırılarak ısınan havanın içine püskürtüldüğünde kendiliğinden tutuşan dizel motorların yakıtıdır.
Akılda kalsın: Benzin, LPG, motorin: hepsi içten yanmalı.
Motor yağı hareketli parçalar arasında ince bir film oluşturarak sürtünmeyi azaltır ve ısının uzaklaştırılmasına yardım eder. Yağ seviyesi çok düşükse parçalar metal metale sürtünür, aşırı ısınır ve kısa sürede ağır hasar oluşur (yatak sarması, piston sıkışması).
Bu nedenle yağ seviyesi düzenli kontrol edilmeli, eksikse aynı özellikte yağla tamamlanmalıdır.
Akılda kalsın: Yağ çubuğuna düzenli bakın.
Vites kutusundaki dişliler sürekli birbirine temas ederek döner. Bu dişlilerin aşınmadan ve sessiz çalışması için vites kutusu yağının seviyesi ve durumu düzenli kontrol edilmelidir.
Birçok motosiklette motor ve vites kutusu aynı yağı paylaşırken bazı modellerde ayrı bir vites kutusu yağı bulunur. Hangi yağın ne zaman değiştirileceği kullanım kılavuzunda belirtilir.
Akılda kalsın: Dişli yağsız dönmez.
Termostat, motor ile radyatör arasındaki su geçişini sıcaklığa göre açıp kapatan bir valftir. Motor soğukken kapalı kalır, suyun radyatöre gitmesini engeller ve motorun çabuk ısınmasını sağlar. Termostat açık konumda takılı kalırsa su, motor daha soğukken bile sürekli radyatörden geçer; bu yüzden motor çalışma sıcaklığına çok geç ulaşır.
Tersi durumda, yani termostat kapalı konumda takılı kalırsa su radyatöre geçemez ve motor aşırı ısınır. Her iki durumda da termostatın kontrol edilip gerekiyorsa değiştirilmesi gerekir.
Akılda kalsın: Geç ısınıyorsa termostat açık kalmıştır.
Yaylar yoldan gelen darbeleri karşılar ancak tek başına bırakılırsa uzun süre salınır (zıplar). Amortisör, bu salınımları sönümleyerek yayın salınım süresini kısaltır ve tekerleğin yolla temasını korur.
Bozuk amortisör; yol tutuşunu azaltır, fren mesafesini uzatır, virajlarda yatmaya ve lastiklerin düzensiz aşınmasına yol açar.
Akılda kalsın: Bozuk amortisör fren mesafesini uzatır.
Yakıt sistemi; yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt filtresi, enjektörler (eski araçlarda karbüratör) ve havayı temizleyen hava filtresi gibi parçalardan oluşur. Görevi, yakıtı depodan alıp uygun oranda hava ile karıştırarak silindirlere ulaştırmaktır.
Endüksiyon bobini ise akünün düşük gerilimini bujide kıvılcım oluşturacak yüksek gerilime dönüştürür. Bu nedenle ateşleme sisteminin parçasıdır, yakıt sisteminin değil.
Akılda kalsın: Bobin ateşler, pompa besler.
Soğutma sistemi, yanma sonucunda oluşan fazla ısıyı motordan uzaklaştırarak motorun çalışma sıcaklığında kalmasını sağlar.
Motor çok soğuk çalışırsa yakıt tam yanmaz ve aşınma artar; çok sıcak çalışırsa parçalar genleşir, yağ incelir ve motor hasar görebilir. Soğutma sistemi bu iki uç arasında dengeyi korur.
Akılda kalsın: Ne çok soğuk ne çok sıcak: motor dengede.
Tedbirsiz ve saygısız araç kullanma; başkalarının güvenliğini ve haklarını hiçe sayan davranışlardır. Hız kurallarına uymak ise doğru ve sorumlu bir sürücü davranışıdır; bu nedenle tedbirsizlik örneği değildir.
Elde telefon kullanmak, diğer sürücüleri korkutmak, yayalara su sıçratmak, gereksiz korna çalmak ve makas atmak tedbirsiz ve saygısız davranışlara örnektir.
Akılda kalsın: Kurala uyan saygı gösterir.
Korna yalnızca uyarı amacıyla ve gerektiğinde kullanılmalıdır. Selamlaşma, kutlama, öfke gösterme gibi amaçlarla korna çalmak doğru değildir; bu nedenle "uyarı amacı dışında kullanılabilir" ifadesi yanlıştır.
Kornanın sabit tonlu olması, çevreyi rahatsız etmeyecek ve korkutmayacak şekilde kullanılması gerekir. Gereksiz korna kullanımı gürültü kirliliğine yol açar ve insanların huzurunu bozar.
Akılda kalsın: Korna uyarmak içindir, konuşmak için değil.
Trafik kazalarının nedenleri genel olarak insan (sürücü, yaya, yolcu), araç ve yol-çevre faktörleri olarak gruplandırılır. Bunlardan yalnızca sürücünün kendi tercihi ve davranışıyla ortaya çıkanlar sürücü kaynaklı nedenlerdir.
Alkollü araç kullanmak, tamamen sürücünün kararıyla ortaya çıkan bir davranıştır. Alkol, tepki süresini uzatır, mesafe ve hız algısını bozar, dikkati dağıtır ve kişide sahte bir özgüven oluşturur; bu yüzden kazaların en tehlikeli sürücü kaynaklı nedenlerinden biridir.
Akılda kalsın: Alkol varsa direksiyon yok.
Pek çok sürücü kuralları bilir ama her zaman uygulamaz. Asıl sorun, kuralların davranış ve alışkanlık hâline gelmemiş olmasıdır. Kurallar ancak her sürüşte, denetim olsun olmasın uygulandığında içselleşir.
Trafik eğitimi bu nedenle yalnızca bilgi vermeyi değil, doğru davranışların tekrarlanarak kalıcı hâle getirilmesini de amaçlar.
Akılda kalsın: Kural kafada değil, davranışta yaşar.
Araştırmalar, kandaki alkol miktarı arttıkça kaza yapma riskinin de hızla arttığını göstermektedir. Alkol; reaksiyon süresini uzatır, dikkat ve koordinasyonu bozar, mesafe ve hız algısını zayıflatır ve aşırı özgüvene yol açar.
Az miktarda alkol bile sürüş becerilerini olumsuz etkiler; bu nedenle en güvenli kural, alkol aldıktan sonra hiç araç kullanmamaktır.
Akılda kalsın: İçtiysen sürme.
Türkiye'de ve dünyada trafik kazası istatistikleri, kazalarda en büyük kusur payının sürücülere ait olduğunu gösterir. Hız ihlali, takip mesafesine uymama, dikkatsizlik, geçiş hakkına uymama ve kırmızı ışık ihlali başlıca sürücü kusurlarıdır.
Bu yüzden trafik güvenliğinin anahtarı, sürücülerin bilinçli ve kurallara uygun davranmasıdır.
Akılda kalsın: Önce sürücü kendini düzeltir.
Yanlışlarınız kaybolmasın. Ücretsiz hesap açarsanız çözdüğünüz sorular kaydedilir ve en çok zorlandığınız dersi panelinizde görürsünüz.
Ücretsiz hesap aç Premium nedir?Deneme sınavı nasıl çalışır?
Bu deneme, MEB'in yazılı e-Sınavıyla aynı biçimde hazırlanır: 50 soru, 45 dakika süre ve her doğru cevap 2 puan. Sorular gerçek sınavdaki ders dağılımına göre seçilir: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Görselli levha soruları da Trafik ve Çevre bölümünde yer alır.
Sınavı geçmek için 100 üzerinden en az 70 puan, yani en az 35 doğru cevap gerekir. Yanlış cevaplar doğruları götürmez; bu yüzden boş soru bırakmak yerine en mantıklı şıkkı işaretlemek avantajlıdır. Süre dolduğunda sınav kendiliğinden biter.
Sınav bitince puanınızı, ders bazında doğru sayınızı ve yanlış yaptığınız soruları görürsünüz. Her sorunun ayrıntılı açıklamasına "Cevapları incele" ile ulaşabilirsiniz. Her denemede sorular yeniden seçildiği için aynı testi tekrar çözmek yerine yeni bir deneme başlatmanız önerilir.
Verimli çalışma için
- İlk denemeden sonra en çok yanlış yaptığınız dersi belirleyip ders konularına dönün.
- Levha sorularında zorlanıyorsanız resimli trafik işaretleri sayfasını tekrar edin.
- Sınav öncesi son haftada her gün en az bir deneme çözüp süreyi yönetmeyi alıştırın.
- Sınav kuralları ve geçme notu için ehliyet sınavı rehberine bakın.