Ehliyet Sınav Soruları 12
Gerçek e-Sınav formatında: 50 soru · 45 dakika · geçme puanı 70. Cevaplar sınav bitince gösterilir.
Bu testte öne çıkan konular: kavşak, manevra, devamlı çizgi, selektör ve baş yaralanması. Ders dağılımı: Trafik ve Çevre Bilgisi 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6 soru; MEB e-Sınav ile aynı ders dağılımında hazırlandı. Aynı soruları PDF ve cevap anahtarı olarak da indirebilirsiniz. Bitirince Test 13 ile devam edin.
- 50soru
- 45dakika
- 70geçme puanı
- 2puan / soru
Sorular gerçek sınavdaki gibi dağıtılır: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Cevaplarınızı sınav bitene kadar değiştirebilirsiniz. Süre dolunca sınav otomatik biter.
Süresiz pratik modu: aynı dağılımla 50 soru, her cevaptan sonra açıklama →
İki veya daha fazla kara yolunun kesiştiği ya da birleştiği ortak alana kavşak denir. Dört yol ağzı, üç yol ağzı (T ve Y kavşaklar) ve dönel kavşaklar bu tanıma girer.
Kavşaklar, farklı yönlerden gelen araçların aynı alanı paylaştığı için kazaların sık yaşandığı yerlerdir. Bu yüzden kavşaklarda geçiş hakkı, hız ve şerit kuralları özel önem taşır.
Akılda kalsın: Kesişme alanı = kavşak.
İki yönlü yolun ortasındaki devamlı (düz) çizgi, bu kesimde geçme yapılamayacağını ve çizginin üzerine basılamayacağını, karşı şeride geçilemeyeceğini gösterir. Bu nedenle "öndeki araç geçilebilir" ifadesi bu yol için söylenemez.
Devamlı çizgiler genellikle görüşün kısıtlı olduğu virajlar, tepe üstleri, kavşak yaklaşımları gibi geçmenin tehlikeli olduğu kesimlerde çizilir. Sürücüler, kesik çizgi başlayana kadar kendi şeritlerinde kalmalıdır.
Akılda kalsın: Düz çizgi: geçme yok, karşı şerit yok.
Geceleyin görüşün yeterli olmadığı kavşaklara, dönemeçlere veya tepe üstlerine yaklaşırken sürücü, gelişini birkaç defa selektör yaparak (kısa ve uzun hüzmeli farları art arda yakıp söndürerek) haber verir.
Işıkla uyarı geceleri uzaktan fark edilir ve çevreyi rahatsız etmez. Selektör, karşıdan gelen sürücüleri kamaştıracak şekilde uzun süre kullanılmamalıdır.
Akılda kalsın: Gece ışıkla konuş.
Aralıklı yanıp sönen kırmızı ışık, "DUR" levhası gibi işlem görür. Sürücü önce tamamen durur, yolu kontrol eder, geçiş hakkı olanlara yol verir ve yol uygunsa geçer.
Bu durum sürekli yanan kırmızı ışıktan farklıdır: sürekli kırmızıda yeşil ışık yanana kadar beklemek zorunludur. Yanıp sönen sarı ışık ise yalnızca yavaşlayıp dikkatle geçmeyi gerektirir.
Akılda kalsın: Kırmızı yanıp sönerse dur, bak, geç.
Yolcu indirip bindirmek duraklama kapsamındadır ve yolun sağında, kurallara uygun yerlerde yapılır. Sol şeritte yolcu indirip bindirmek, yolcuların trafiğin ortasına inmesine neden olur ve yasaktır.
Trafik gereği durmak, yavaşlamak ve vites küçültmek ise sürüşün olağan parçalarıdır.
Akılda kalsın: Sol şerit yolcu indirme yeri değildir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 157. maddesi trafik kazalarında asli kusur sayılan hâlleri sayar. Bu listede park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma da yer alır.
Asli kusur, kazanın oluşumunda esas etkili olan kusurdur. Aynı listede kırmızı ışıkta geçme, arkadan çarpma, geçme yasağı olan yerde geçme ve kavşaklarda geçiş önceliğine uymama gibi hâller de bulunur.
Akılda kalsın: Duran araca çarpan, asli kusurlu sayılır.
Çevre; insanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca karşılıklı etkileşim içinde bulundukları hava, su, toprak gibi doğal ve fiziksel öğelerden oluşan dış ortamdır.
Atık, iklim ve erozyon ise çevreyle ilgili kavramlardır ancak çevrenin tanımı değildir. Atıklar çevreyi kirletir, iklim çevrenin bir özelliğidir, erozyon ise toprağın kaybını ifade eder.
Akılda kalsın: Çevre, hepimizin ortak evidir.
Duraklanan veya park edilen yerden çıkan sürücü, yolda akan trafiğe karşı yol verme yükümlülüğü taşır. Bu nedenle önce aracın çevresini kontrol eder, ışıkla veya kolla işaret verir ve sakıncalı bir durum yoksa manevraya başlar.
Yoldan geçen sürücüleri uyararak yavaşlatmak kurallar arasında yer almaz; tam tersine, çıkış yapan sürücü yoldaki trafiği aksatmadan uygun boşluğu beklemelidir.
Akılda kalsın: Kontrol et, işaret ver, boşluk bekle.
Duraklama; trafik zorunluluğu dışında, aracın yolcu indirme-bindirme veya yük alma-boşaltma gibi amaçlarla kısa bir süre durdurulmasıdır.
Kırmızı ışıkta, trafik sıkışıklığında ya da görevlinin işaretiyle durmak trafik zorunluluğu sayılır; bunlar duraklama değildir. Kısa süreyi aşan bekleme ise park etme kapsamına girer.
Akılda kalsın: Durmak zorundaysanız duraklama değildir.
Kara yolunda arızalanıp kalan araçlar için, diğer sürücülerin aracı zamanında fark edebilmesi amacıyla aracın önüne ve arkasına birer yansıtıcı (reflektör) konulmalıdır. Yansıtıcılar, özellikle gece ve görüşün kısıtlı olduğu durumlarda hayati önem taşır.
Mümkünse araç yolun dışına veya banket üzerine alınmalı, dörtlü flaşörler yakılmalı ve yolcular güvenli bir yerde beklemelidir. Bu önlemler arkadan gelen araçların duran araca çarpmasını önler.
Akılda kalsın: Görünmeyen araç çarpılır.
Trafik polisi kollarını iki yana açtığında, kollarının gösterdiği yönlerden gelen trafiğe yol açıktır. Bu araçlar polisin önünden geçecek şekilde yollarına devam edebilir.
Aynı anda polisin göğsünün ve sırtının dönük olduğu yönlerden gelen trafiğe yol kapalıdır; bu yönlerden gelen sürücüler durmak zorundadır. Kısacası polis, vücudunu duvar gibi kullanarak önünü ve arkasını kapatır, kollarıyla yan yönleri açar.
Akılda kalsın: Kol yolu açar, gövde kapatır.
Seyir hâlinde cep telefonunu elde tutarak konuşmak bir trafik kuralı ihlalidir. Telefonu elde tutmak hem bir elin direksiyondan ayrılmasına hem de dikkatin yoldan uzaklaşmasına neden olur.
Telefonla konuşmak, sürücünün yola ve çevreye odaklanmasını azaltır, tepki süresini uzatır. Bu nedenle gerekirse araç güvenli bir yere çekilip durdurulduktan sonra telefon kullanılmalıdır.
Akılda kalsın: Direksiyondayken telefon elde değil.
Sınav sorusuna göre trafiğe çıkan bir araçta Araç Tescil Belgesiyle birlikte Motorlu Araç Trafik Belgesi bulundurulmalıdır. Bu belgeler aracın kayıtlı olduğunu ve trafiğe çıkmaya uygun olduğunu gösterir.
Satış faturası, kasko poliçesi ve servis bakım belgesi araçla ilgili olsa da trafik denetiminde aranan zorunlu belgeler arasında yer almaz.
Akılda kalsın: Tescil + trafik belgesi yanınızda.
Yaya ve okul geçitlerinde duraklama ve park etme yasaktır; ayrıca bu geçitlerde öndeki araç geçilemez.
Durmak ise trafik gereği (yayaya yol vermek, trafik ışığı, trafik görevlisinin işareti) zorunlu olabilir ve yasak değildir. Durma ile duraklama farklı kavramlardır: duraklama, yolcu indirip bindirmek ya da yük yüklemek-boşaltmak gibi amaçlarla aracın kısa süre bekletilmesidir.
Akılda kalsın: Dur, yayaya yol ver; ama orada bekleme.
Kazaya karışan sürücü, olay yerinde durmalı ve yansıtıcı (reflektör) gibi uyarı gereçleriyle kaza yerini işaretleyerek diğer sürücüleri uyarmalıdır. Bu, kaza yerinde ikinci bir kazanın yaşanmasını önler.
Ayrıca sürücü, yaralı varsa ilk yardım için gereken tedbirleri almalı, ilgili birimlere haber vermeli ve iz ile delilleri korumalıdır. Kaza yerini terk etmek veya delilleri değiştirmek kurallara aykırıdır.
Akılda kalsın: Önce işaretle, sonra haber ver.
Düzenli bakım yaptırılan araçlarda motor daha verimli çalışır, yakıt daha iyi yanar ve egzozdan çıkan zararlı gaz miktarı azalır. Bu nedenle düzenli bakım, araç kaynaklı hava ve gürültü kirliliğini azaltmanın en etkili yollarından biridir.
Hava filtresinin, yağın, bujilerin ve egzoz sisteminin zamanında kontrol edilmesi; lastik basınçlarının doğru tutulması da yakıt tüketimini düşürerek çevreye katkı sağlar.
Akılda kalsın: Bakım çevreyi korur.
Tehlikeli eğimli yollarda karşılaşmada, yokuş yukarı çıkan aracın durup yeniden hareket etmesi daha zordur. Bu nedenle inen araç sürücüsü, varsa sığınma cebine girerek, yoksa sağa yanaşıp durarak çıkan araca yol verir.
Yokuş yukarı çıkan aracın geri manevra yapması hem kontrolü zorlaştırır hem de arkasındaki trafik için tehlike yaratır. İnen aracın durup beklemesi ise daha güvenli ve kolaydır.
Akılda kalsın: İnen bekler, çıkan geçer.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre kavşak, iki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alandır.
Kavşaklar, farklı yönlerden gelen araçların ve yayaların karşılaştığı en riskli noktalardır. Bu nedenle kavşaklara yaklaşırken hız azaltılır, geçiş hakkı kurallarına uyulur ve kavşak içinde geçme, duraklama ve park yapılmaz.
Akılda kalsın: Yollar buluşur, dikkat artar.
Kural olarak geçme işlemi soldan yapılır. Ancak trafik zorunluluğu nedeniyle bekleyen araçların sağından, uygun şerit varsa ve güvenli olduğu sürece geçilebilir.
Örneğin sola dönmek için işaret vererek bekleyen bir aracın sağında yeterli genişlik bulunuyorsa, sağ şeritten dikkatlice ilerlemek mümkündür. Bu istisna, trafiğin gereksiz yere tıkanmasını önlemeye yöneliktir.
Akılda kalsın: Kural soldan, istisna bekleyenin sağı.
Geri gitme, trafikte istisnai bir manevradır. Kurallara göre sürücüler iki yönlü dar yollarda karşıdan gelen araca geçiş kolaylığı sağlamak gibi zorunlu hâllerde, tehlike yaratmamak şartıyla geri gidebilir.
Bağlantı yollarında, kavşaklarda ve tek yönlü yollarda park manevrası dışında geri gitmek yasaktır. Geri giderken çevre iyi kontrol edilmeli, gerekirse birinden yardım alınmalıdır.
Akılda kalsın: Dar yolda yol açmak için geri, bağlantı yolunda asla.
Şerit değiştirme, dönüş, geri gitme veya park gibi her manevrada sürücü önce ön, arka ve yanlardaki trafiği aynalar ve gerektiğinde omuz üstü bakışla kontrol etmelidir. Manevranın başkalarını tehlikeye sokmayacağından emin olunmalıdır.
Ardından işaret manevradan önce verilir, diğer yol kullanıcılarına fark etme süresi tanınır ve işaret manevra tamamlanana kadar sürdürülür.
Akılda kalsın: Önce bak, sonra dön.
Şehirler arası ticari taşımacılık yapan sürücüler devamlı olarak en fazla 4,5 saat araç kullanabilir. Bu sürenin sonunda en az 45 dakika dinlenmeleri gerekir.
Ayrıca bu sürücüler 24 saat içinde toplam 9 saatten fazla araç kullanamaz. Bu sınırlar, yorgunluğa bağlı dikkat kaybının ve uyuklamanın neden olduğu kazaları önlemek için konmuştur.
Akılda kalsın: 4,5 saat sür, 45 dakika dinlen.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesindeki tanıma göre gabari, araçların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacıyla uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçülerdir.
Aynı maddede taşıma sınırı ise bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu sayısı olarak tanımlanır. Gabari aracın boyutlarıyla, taşıma sınırı ise taşıyabileceği yük ve yolcuyla ilgilidir. Gabari sınırını aşan yükleme, köprü ve tünellerde çarpmalara ve devrilmelere yol açabilir.
Akılda kalsın: Gabari boydur, kapasite yüktür.
112 arandığında verilen bilgiler, yardımın hızı ve doğruluğu açısından çok önemlidir. Olay yerinin açık adresi ve tarifi, yaralıların sayısı ve durumu ile arayan kişinin adı ve telefon numarası mutlaka bildirilmelidir.
Bunlara ek olarak olayın türü (trafik kazası, yangın vb.) ve olay yerinde yapılan ilk yardım uygulamaları da aktarılır. Görevli telefonu kapatmanızı söyleyene kadar hattı kapatmamalısınız.
Akılda kalsın: Nerede, kaç kişi, nasıl, kim arıyor.
Baş yaralanmasından sonra kısa süreli bilinç kaybı olan kişi kendine gelse bile beyin sarsıntısı veya kafa içi kanama olabilir. Bu tür kanamalar saatler sonra belirti verebileceği için kişinin 12-24 saat hekim gözetiminde tutulması önerilir.
Bu süre içinde baş ağrısının artması, kusma, uyku hâli, konuşma bozukluğu veya göz bebeklerinde eşitsizlik görülürse durum acildir.
Akılda kalsın: Ayıldı diye iyileşmedi.
Kafa yaralanmalarında en büyük tehlike bilinç kaybına bağlı olarak dilin geriye kayması, kusma ve hava yolunun tıkanmasıdır. Bu nedenle solunum yolunun açık tutulması ve yaralının en kısa sürede sağlık kuruluşuna ulaştırılması gerekir.
Kafa yaralısında her zaman boyun yaralanması da olabileceği düşünülür; baş-boyun-gövde ekseni korunur. Bilinç, solunum ve nabız düzenli aralıklarla kontrol edilir.
Akılda kalsın: Kafa yarası küçük görünse de büyüktür.
Batan cisim çoğu zaman yaranın içindeki damarları tıkayarak kanamayı sınırlar. Bu nedenle cisim kesinlikle çıkarılmaz, hareket etmeyecek şekilde sabitlenir ve yaralı en kısa sürede sağlık kuruluşuna ulaştırılır.
Sabitleme için cismin çevresine rulo yapılmış gazlı bez veya temiz bez yerleştirilir ve bunların üzerinden sarılır. Cismin üzerine doğrudan baskı uygulanmaz.
Akılda kalsın: Batan cisim yerinde kalır.
Emniyet kemeri, çarpışma anında yolcunun öne fırlamasını, direksiyona veya cama çarpmasını ve araçtan dışarı savrulmasını önler. Bu nedenle hem şehir içi hem şehir dışı trafikte emniyet kemeri takmak zorunludur.
Kemer, ilk yardım açısından da önemlidir: kazalarda ağır kafa, göğüs ve omurga yaralanmalarının sayısını azaltarak ilk yardım gerektiren durumların ağırlığını düşürür.
Akılda kalsın: Önce kemer, sonra kontak.
Kafaya darbe sonrası kulaktan gelen kan veya açık renkli sıvı, kafa tabanı kırığının belirtisi olabilir. Bu akıntı engellenmez; kazazede kanayan kulak alta gelecek şekilde yan yatırılır ki akıntı dışarı rahatça çıkabilsin.
Kafa yaralanmalarında boyun yaralanması da olabileceği için baş-boyun-gövde ekseni korunur ve boyun hareketsiz tutulur. Hemen 112 aranır; kişinin bilinci ve solunumu sürekli izlenir.
Akılda kalsın: Kulak kanarsa tıkama, akıt.
Burkulma; eklemi saran bağların ani zorlanma sonucu gerilmesi ya da yırtılmasıdır. İlk yardımda amaç şişliği ve ağrıyı azaltmak, bağların daha fazla zarar görmesini önlemektir.
Bunun için eklem dinlendirilir, bölgeye soğuk uygulama (buz doğrudan değil, bir beze sarılarak) yapılır, eklem bandajla desteklenir ve yukarı kaldırılır.
Akılda kalsın: Burkulmada ilk saatlerde sıcak değil soğuk.
Yaralıyı araçtan çıkarmaya başlamadan önce hem yaralının hem de ilk yardımcının güvenliği sağlanmalıdır. Bunun için önce kontak kapatılarak motor durdurulur ve araç sabitlenir; el freni çekilir, aracın kaymasına ya da devrilmesine karşı önlem alınır.
Çalışan bir motor yangın riskini artırır, sabitlenmemiş bir araç ise kurtarma sırasında hareket ederek yeni yaralanmalara yol açabilir. Araç güvenli hâle geldikten sonra çıkış yolu açılır ve yaralı uygun teknikle çıkarılır.
Akılda kalsın: Önce kontak, sonra kurtarma.
Karın bölgesinde iç kanama şüphesi olan kişiye ağızdan hiçbir şey verilmez. İçirilen sıvı, hasarlı organlarda durumu ağırlaştırabilir, kusmaya ve kusmuğun soluk yoluna kaçmasına yol açabilir; ayrıca kişinin ameliyata alınmasını geciktirebilir.
Doğru yaklaşım; 112'yi aramak, kazazedeyi sırtüstü yatırıp şoka karşı önlem almak, üzerini örtmek ve yaşam bulgularını yardım gelene kadar izlemektir.
Akılda kalsın: Karın yaralısına ağızdan hiçbir şey verilmez.
Kaburga kırığında yaralı her nefeste ağrı hisseder ve göğsünü genişletmekte zorlanır. Oturur veya yarı oturur pozisyon, diyaframın rahat hareket etmesini sağlayarak nefes almayı kolaylaştırır. Bu nedenle bilinci açık yaralı bu pozisyonda taşınır.
İlk yardımda göğüs sıkıca sarılmaz; sıkı sargı solunumu kısıtlar. Yaralıya kırık tarafı destekleyecek şekilde kolunu göğsüne yaslaması söylenebilir. Nefes darlığı, morarma veya ağızdan köpüklü kan gelmesi akciğer hasarını düşündürür ve acil durumdur.
Akılda kalsın: Göğüs yaralıysa otur, rahat nefes al.
Ağızdan ağıza suni solunumun işe yaraması için verilen havanın akciğerlere ulaşması gerekir. Bunun için kazazede düz ve sert bir zeminde sırtüstü yatırılır, bir el alına konarak baş geriye itilir ve diğer elin parmaklarıyla çene ucu yukarı kaldırılır. Bu baş-çene pozisyonu dil kökünü öne çekerek hava yolunu açar.
Boyun yaralanması şüphesi varsa baş geriye itilmez; bu durumda baş sabit tutularak yalnızca alt çene öne doğru itilir (çene itme yöntemi). Trafik kazalarında boyun yaralanması sık görüldüğü için bu ayrım önemlidir.
Akılda kalsın: Baş geri, çene yukarı, hava içeri.
Kemik ve eklem yaralanmalarında ilk yardımcının temel hedefi yaralı bölgeyi hareketsiz hâle getirmek (tespit) ve böylece ağrıyı azaltıp yeni hasarları önlemektir.
Tespit, yaralı bölge bulunduğu pozisyonda, bir üst ve bir alt eklemi de içine alacak şekilde atel veya sargıyla yapılır. Şekil bozukluğu düzeltilmeye çalışılmaz; uzuvun ucunda nabız, renk ve his düzenli olarak kontrol edilir.
Akılda kalsın: Olduğu gibi sabitle.
Hava filtresi, motora giren havadaki toz ve kirleri tutar. Zamanla tıkanan filtre motorun yeterli hava almasını engeller; karışım zenginleşir, yakıt tam yanmaz ve yakıt tüketimi artar.
Bu nedenle hava filtresi üreticinin önerdiği kilometre aralıklarında temizlenmeli veya değiştirilmelidir. Tozlu yollarda kullanılan motosikletlerde bu aralık kısaltılmalıdır.
Akılda kalsın: Temiz filtre, az yakıt.
Havası eksik olan lastik, yola daha geniş bir yüzeyle temas eder ve daha fazla esner. Bu durum yuvarlanma direncini artırır.
Artan direnci yenmek için motor daha çok çalışır ve yakıt tüketimi artar. Ayrıca düşük basınç lastiğin kenarlardan aşınmasına, ısınmasına ve yol tutuşunun bozulmasına neden olur.
Akılda kalsın: Lastik basıncı cebinizi de korur.
Sigorta, elektrik devresini aşırı akıma karşı koruyan bir emniyet elemanıdır. Yanan sigorta mutlaka aynı amper değerindeki yeni bir sigortayla değiştirilmelidir.
Daha yüksek amperli sigorta takmak, arıza durumunda devrenin korunmasını engeller; kablolar aşırı ısınabilir ve araçta yangın çıkabilir. Yeni takılan sigorta da hemen atıyorsa devrede bir kısa devre vardır ve servise başvurulmalıdır.
Akılda kalsın: Aynı amper, aynı güvenlik.
Rot ayarı (ön düzen ayarı), ön tekerleklerin birbirine ve yola göre doğru açıda durmasını sağlar. Bu ayar bozulduğunda tekerlekler yola tam paralel yuvarlanmaz, lastik yüzeyi sürtünerek ilerler.
Sonuçta ön lastiklerde iç ya da dış kenarda yoğunlaşan, düzensiz aşınma görülür. Ayrıca araç bir yöne çekebilir ve direksiyon hakimiyeti azalır.
Akılda kalsın: Rot bozuksa lastik yanlış yer.
Motor kendi kendine çalışmaya başlayamaz; çevrimin başlaması için krank milinin dışarıdan döndürülmesi gerekir. Bu işi marş sistemi yapar. Kontak anahtarı çevrildiğinde akü, marş motoruna elektrik verir ve marş motorunun dişlisi volana kavrayarak motora ilk hareketi verir.
Motor çalışmaya başladıktan sonra marş motoru devreden çıkar. Marş sistemi temel olarak akü, kontak anahtarı, marş motoru ve kablolardan oluşur.
Akılda kalsın: Marş başlatır, şarj besler.
Elektrikli fanlı araçlarda fan sürekli çalışmaz; soğutma suyu belirli bir sıcaklığa ulaştığında devreye girer. Bu görevi, suyun sıcaklığını algılayıp fan devresini kapatan fan müşiri (termik anahtar) üstlenir.
Su sıcaklığı yükseldiği hâlde fan çalışmıyorsa ilk akla gelmesi gereken fan müşirinin arızalanmasıdır. Fan motoru, sigortası veya kablo bağlantısı da kontrol edilmelidir.
Akılda kalsın: Müşir sıcaklığı sezer, fanı açar.
Motor yağlama sisteminin görevleri; hareketli parçalar arasında yağ filmi oluşturarak sürtünmeyi azaltmak, parçaların ısısını alarak soğutmaya yardım etmek, kirleri taşıyarak temizlemek ve sızdırmazlığa katkı sağlamaktır.
Isıtmak yağlama sisteminin görevi değildir. Tersine, yağ sürtünmeden doğan ısıyı motordan uzaklaştırır.
Akılda kalsın: Yağ ısıtmaz, ısıyı taşır.
Hava soğutmalı motorlarda ısı, silindir ve silindir kapağı üzerindeki kanatçıklar aracılığıyla doğrudan havaya aktarılır. Gerekirse bir fan, bu kanatçıkların üzerinden hava akışı sağlar.
Bu sistemde dolaştırılan bir soğutma suyu olmadığı için suyu soğutmaya yarayan radyatör, su pompası ve termostatlı su devresi bulunmaz. Radyatör, yalnızca sıvı (su) soğutmalı motorların parçasıdır.
Akılda kalsın: Su yoksa radyatör de yok.
Birçok araçta kontak anahtarı çıkarıldığında direksiyon kilidi devreye girer. Araç hareket hâlindeyken bu durum direksiyonun kilitlenmesine ve aracın kontrolünün tamamen kaybedilmesine yol açar.
Ayrıca motor durduğu için hidrolik direksiyon ve fren desteği de ortadan kalkar. Bu nedenle seyir hâlinde kontak asla kapatılmamalı ve anahtar çıkarılmamalıdır.
Akılda kalsın: Anahtar yerinde, direksiyon elinde.
Pek çok sürücü kuralları bilir ama her zaman uygulamaz. Asıl sorun, kuralların davranış ve alışkanlık hâline gelmemiş olmasıdır. Kurallar ancak her sürüşte, denetim olsun olmasın uygulandığında içselleşir.
Trafik eğitimi bu nedenle yalnızca bilgi vermeyi değil, doğru davranışların tekrarlanarak kalıcı hâle getirilmesini de amaçlar.
Akılda kalsın: Kural kafada değil, davranışta yaşar.
Araştırmalar, kandaki alkol miktarı arttıkça kaza yapma riskinin de hızla arttığını göstermektedir. Alkol; reaksiyon süresini uzatır, dikkat ve koordinasyonu bozar, mesafe ve hız algısını zayıflatır ve aşırı özgüvene yol açar.
Az miktarda alkol bile sürüş becerilerini olumsuz etkiler; bu nedenle en güvenli kural, alkol aldıktan sonra hiç araç kullanmamaktır.
Akılda kalsın: İçtiysen sürme.
Türkiye'de ve dünyada trafik kazası istatistikleri, kazalarda en büyük kusur payının sürücülere ait olduğunu gösterir. Hız ihlali, takip mesafesine uymama, dikkatsizlik, geçiş hakkına uymama ve kırmızı ışık ihlali başlıca sürücü kusurlarıdır.
Bu yüzden trafik güvenliğinin anahtarı, sürücülerin bilinçli ve kurallara uygun davranmasıdır.
Akılda kalsın: Önce sürücü kendini düzeltir.
Trafik adabı, yazılı kuralların ötesinde saygı, sorumluluk ve yardımlaşmayı kapsar. Karşılaştığı bir kazada yaralılara ilk yardım uygulayan ya da yardım çağıran sürücü, toplumsal sorumluluğunu yerine getirmiş olur.
Öteki şıklardaki davranışlar ise kuralları kişisel keyfe göre yorumlamayı, bencilliği ve sorumluluğu başkasına bırakmayı yansıtır. Bunlar olumlu sürücü özelliği değildir.
Akılda kalsın: İyi sürücü yardım eden sürücüdür.
Trafikte tedbirsiz ve saygısız davranış; diğer yol kullanıcılarını korkutmak, şaşırtmak, üzerlerine su veya çamur sıçratmak, keyfi davranışlarla trafiği tehlikeye sokmak gibi hareketleri kapsar. Soru kökündeki üç davranışın tamamı bu tanıma girer.
Bu davranışlar yalnızca kural ihlali değil, aynı zamanda trafik adabına aykırıdır. Trafikte herkes yolu paylaşır ve karşısındakinin hakkına saygı göstermek zorundadır.
Akılda kalsın: Yolu paylaş, başkasını rahatsız etme.
Kendini diğer yol kullanıcılarından üstün gören, her durumda yolun kendisine ait olduğunu düşünen sürücüler saldırgan ve bencil davranışlar sergiler. Geçiş üstünlüğü yalnızca görevdeki ambulans, itfaiye, polis gibi araçlara kanunla tanınmış bir haktır.
Bu tür sürücüler korna ve selektörle baskı kurar, makas atar, takip mesafesini ihlal eder ve kaza riskini artırır.
Akılda kalsın: Yol herkesindir.
Yanlışlarınız kaybolmasın. Ücretsiz hesap açarsanız çözdüğünüz sorular kaydedilir ve en çok zorlandığınız dersi panelinizde görürsünüz.
Ücretsiz hesap aç Premium nedir?Deneme sınavı nasıl çalışır?
Bu deneme, MEB'in yazılı e-Sınavıyla aynı biçimde hazırlanır: 50 soru, 45 dakika süre ve her doğru cevap 2 puan. Sorular gerçek sınavdaki ders dağılımına göre seçilir: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Görselli levha soruları da Trafik ve Çevre bölümünde yer alır.
Sınavı geçmek için 100 üzerinden en az 70 puan, yani en az 35 doğru cevap gerekir. Yanlış cevaplar doğruları götürmez; bu yüzden boş soru bırakmak yerine en mantıklı şıkkı işaretlemek avantajlıdır. Süre dolduğunda sınav kendiliğinden biter.
Sınav bitince puanınızı, ders bazında doğru sayınızı ve yanlış yaptığınız soruları görürsünüz. Her sorunun ayrıntılı açıklamasına "Cevapları incele" ile ulaşabilirsiniz. Her denemede sorular yeniden seçildiği için aynı testi tekrar çözmek yerine yeni bir deneme başlatmanız önerilir.
Verimli çalışma için
- İlk denemeden sonra en çok yanlış yaptığınız dersi belirleyip ders konularına dönün.
- Levha sorularında zorlanıyorsanız resimli trafik işaretleri sayfasını tekrar edin.
- Sınav öncesi son haftada her gün en az bir deneme çözüp süreyi yönetmeyi alıştırın.
- Sınav kuralları ve geçme notu için ehliyet sınavı rehberine bakın.