Ehliyet Sınav Soruları 10
Gerçek e-Sınav formatında: 50 soru · 45 dakika · geçme puanı 70. Cevaplar sınav bitince gösterilir.
Bu testte öne çıkan konular: burun kanaması, el freni, araç ışıkları, toplu taşıma ve far kullanımı. Ders dağılımı: Trafik ve Çevre Bilgisi 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6 soru; MEB e-Sınav ile aynı ders dağılımında hazırlandı. Aynı soruları PDF ve cevap anahtarı olarak da indirebilirsiniz. Bitirince Test 11 ile devam edin.
- 50soru
- 45dakika
- 70geçme puanı
- 2puan / soru
Sorular gerçek sınavdaki gibi dağıtılır: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Cevaplarınızı sınav bitene kadar değiştirebilirsiniz. Süre dolunca sınav otomatik biter.
Süresiz pratik modu: aynı dağılımla 50 soru, her cevaptan sonra açıklama →
Uzun süre aralıksız araç kullanmak dikkat, refleks ve karar verme yeteneğini belirgin biçimde düşürür. Bu yüzden şehirler arası ticari taşımacılık yapan şoförler 4,5 saat kesintisiz sürüşten sonra en az 45 dakika dinlenmelidir.
Dinlenme molası yorgunluğun ve uykusuzluğun yol açtığı kazaları önlemeye yöneliktir. Mola sırasında araçtan inip hareket etmek, temiz hava almak ve hafif beslenmek dinçliği artırır.
Akılda kalsın: 4,5 saat sürüş, 45 dakika mola.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 144. maddesi, uyarı işareti olarak kullanılan ses cihazlarının; yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstü gibi yerlere yaklaşırken gelişini haber verme, yol ve trafik durumunun icabına göre uyarma ve geçme hâlleri dışında kullanılmasını yasaklar.
Aynı madde, kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde gereksiz, gereğinden uzun ve ayarsız korna çalınmasını ve şehir içinde havalı klakson kullanılmasını da yasaklar.
Akılda kalsın: Korna konuşmak için değil, uyarmak için.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre karayolu; trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır.
Karayolu; taşıt yolu, banket, yaya yolu (kaldırım) gibi bölümlerden oluşur.
Akılda kalsın: Karayolu bölümlerini bilin: taşıt yolu, şerit, banket, kaldırım.
Motosiklet; iki veya üç tekerlekli olabilen, sepetli ya da sepetsiz kullanılan motorlu taşıttır. Yolcu taşımanın yanında küçük çaplı yük taşımacılığında da kullanılabilir.
Motosikleti motorlu bisikletten ayıran temel fark, motor gücü ve ulaşabildiği hızın daha yüksek olmasıdır. Bu nedenle motosiklet kullanımı ayrı bir sürücü belgesi gerektirir.
Akılda kalsın: Sepet varsa da motosiklettir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesine göre uyuşturucu veya uyarıcı madde almış sürücüler ile alkollü sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır.
Kanunun güncel hâline göre uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücünün sürücü belgesi iptal edilir, idari para cezası uygulanır ve Türk Ceza Kanunu hükümleri işletilir. Bu kişiler yeniden belge alabilmek için sürücü kursuna devam edip sınavlarda başarılı olmak zorundadır.
Akılda kalsın: Uyuşturucu ve direksiyon bir arada olmaz.
Yerleşim birimleri dışındaki kara yollarında, yeterince aydınlatılmamış tünellere girerken sürücünün önünü iyi görebilmesi için uzağı gösteren ışıkların yakılması gerekir.
Tünel içinde karşıdan gelen bir araçla karşılaşıldığında veya önde yakın mesafede bir araç izlenirken, diğer sürücülerin gözünü kamaştırmamak için yakını gösteren ışıklara geçilmelidir.
Akılda kalsın: Tünel karanlıksa uzağı aydınlat.
Kazanın meydana gelmesinde belirleyici olan ağır kural ihlalleri asli kusur sayılır. Kırmızı ışıkta veya yetkili memurun dur işaretine rağmen geçmek, kazanın doğrudan nedeni olabilecek bu tür ihlallerdendir.
Asli kusur sayılan hâller arasında arkadan çarpma, geçme yasağı olan yerde geçme ve kavşaklarda geçiş hakkına uymama gibi durumlar da yer alır. Kaza tespitinde bu hâllere giren sürücü kusurlu kabul edilir.
Akılda kalsın: Kırmızı ışık asla pazarlık konusu değildir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 102. maddesine göre dönel kavşaklarda sağa ve sola dönüş kurallarına aynen uyulur. Sola veya geriye dönecek sürücü orta adaya bitişik şeritten kavşağa girer ve geriye dönecekse orta adaya bitişik şeritte dönüşe geçer.
Aynı madde, orta ada etrafında dönerken kavşak çıkışındaki bir yola girmek istemesi hâli dışında sürücünün şeridini muhafaza etmesini zorunlu kılar. Bu nedenle gereksiz yere şerit değiştirmek yasaktır; dönel kavşaklardaki çarpışmaların önemli bir kısmı bu hatadan kaynaklanır.
Akılda kalsın: Adanın etrafında şerit sabittir.
Takip mesafesinde temel kural, öndeki araçla aradaki mesafenin en az hızın yarısı kadar metre olmasıdır. Saatte 100 km hızla giden sürücü için bu değer 50 metredir; yani öndeki araca en fazla 50 metreye kadar yaklaşabilir.
Yeterli takip mesafesi, öndeki aracın ani fren yapması durumunda sürücüye algılama, karar verme ve durma için zaman kazandırır. Yağmurlu, karlı veya sisli havada bu mesafe daha da artırılmalıdır.
Akılda kalsın: 100 km/s → en az 50 metre.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre trafik; yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hâl ve hareketleridir.
Tanım yalnızca araçları değil, yayaları ve hayvanları da kapsar. Bu nedenle trafik kuralları sadece sürücüleri değil, karayolunu kullanan herkesi ilgilendirir. Aynı maddede karayolu da "trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlar" olarak tanımlanır.
Akılda kalsın: Yolda kim varsa trafiktedir.
Far, rot, fren ve direksiyon gibi sistemlerdeki kusurlar ancak düzenli ve zamanında yapılan bakımla fark edilip giderilebilir.
Bakımı aksatılan araçta fren mesafesi uzar, direksiyon hâkimiyeti azalır ve gece görüş zayıflar. Bu nedenle periyodik bakım, araç kaynaklı kazaları önlemenin en etkili yoludur.
Akılda kalsın: Bakımı geciken araç kazaya yakındır.
Trafikteki araç sayısı arttıkça egzoz gazlarının miktarı da artar. Bu nedenle özel araç kullanımının teşvik edilmesi hava kirliliğini önlemez, aksine artırır.
Hava kirliliğiyle mücadelede toplu taşıma, bisiklet ve yürüme özendirilir; araçlarda filtre ve temiz yakıt kullanımı desteklenir; toplumda çevre bilinci geliştirilir.
Akılda kalsın: Az araç, temiz hava.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre geçiş hakkı; yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkıdır.
Örneğin yaya geçidinde yayanın, kavşakta ana yoldaki aracın önceliği geçiş hakkıdır. Geçiş üstünlüğü ise yalnızca kanunda sayılan araçların görev hâlinde kullandığı ayrıcalıktır.
Akılda kalsın: Hak herkese, üstünlük görevliye.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 107. maddesine göre tehlikeli madde taşıyan araç sürücüleri, yerleşim birimleri dışındaki karayollarında diğer araçları en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır.
Yakıt, gaz veya kimyasal taşıyan bu araçlar ağır oldukları için daha uzun fren mesafesine ihtiyaç duyar; ayrıca olası bir çarpışmanın sonuçları çok daha ağır olabilir.
Akılda kalsın: Tehlike taşıyorsan elli metre geride dur.
Kurala göre sürücüler, öndeki araçla aralarında hızlarının kilometre cinsinden değerinin en az yarısı kadar metre mesafe bırakmak zorundadır.
70 km/saat hız için: 70 ÷ 2 = 35 metre. Bu asgari değerdir; ıslak, buzlu ya da sisli havada mesafe artırılmalıdır.
Akılda kalsın: Kötü havada mesafeyi artır.
Yol üzerindeki kesik çizgiler, şeritleri birbirinden ayırır ve koşullar uygunsa üzerinden geçilebileceğini gösterir. Bu nedenle sürücü, kesik çizgiler boyunca öndeki aracı geçebilir veya şerit değiştirebilir.
Devamlı (düz) çizgiler ise üzerinden geçilmemesi gereken çizgilerdir; bu bölümlerde geçme ve şerit değiştirme yapılmaz.
Akılda kalsın: Kesik açık kapı, düz kapalı kapı.
Karayolları Trafik Kanunu'na göre trafiği düzenleme ve denetleme görevi, şehir ve kasabalarda ve bunlara bağlı belirlenen yollarda Emniyet Genel Müdürlüğü (trafik polisi), bu yerler dışında ise Jandarma Genel Komutanlığı (trafik jandarması) tarafından yürütülür.
Bu nedenle köy yollarında ve şehirlerarası bazı karayollarında trafik denetimini jandarma yapar.
Akılda kalsın: Polis yoksa jandarma vardır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 113/h maddesine göre işaret levhalarına, yaklaşım yönünde ve park izni verilen yerler dışında; yerleşim birimi içinde 15 metre ve yerleşim birimi dışında 100 metre mesafede duraklamak yasaktır.
Bu kuralın amacı, duran araçların trafik levhalarını kapatıp diğer sürücülerin levhayı görmesini engellemesinin önüne geçmektir.
Akılda kalsın: Levhayı kapatma, 15 metre uzak dur.
Şerit değiştirmeden önce aynalar ve kör nokta kontrol edilir, girilecek şeridin boş olduğu görüldüğünde dönüş ışığıyla işaret verilir ve manevra yumuşak biçimde yapılır.
İşaret vermek, diğer sürücülere niyetinizi bildirir ve onların tepki göstermesine zaman tanır. İşaretsiz veya ani şerit değiştirme, yan çarpışmaların başlıca nedenlerindendir.
Akılda kalsın: Ayna, işaret, manevra.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 14. maddesine göre karayolu yapısına ve trafik işaretlerine zarar verilmesi yasaktır. Maddeye göre meydana gelen bozukluk ve eksiklikler yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşça giderilir, zarar karşılıkları ve masrafları sorumlulara ödetilir.
Yani levhayı deviren, bozan ya da yerinden söken kişi, levhanın onarımı veya yenilenmesi ve yerine takılması için yapılan masrafı öder.
Akılda kalsın: Kim bozarsa o öder.
Yeşil ışık, yolun açık olduğunu ve geçilebileceğini gösterir. Aksine bir durum yoksa sürücü durmadan, ancak dikkatli şekilde kavşağı geçer.
Yeşil ışık yanıyor olsa bile kavşağın içi araçlarla doluysa sürücü kavşağa girmemeli, kavşağın boşalmasını beklemelidir. Ayrıca kavşakta kalmış yaya veya araçlara karşı dikkatli olunmalıdır.
Akılda kalsın: Yeşil izin verir, dikkat şarttır.
Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar görev hâlinde birbirleriyle karşılaştığında ilk geçiş hakkı cankurtarana (ambulansa) aittir.
Bu sıralamanın temel nedeni, ambulansın doğrudan insan hayatını kurtarmaya yönelik görev yapmasıdır. Hastaya ulaşmak ya da hastayı sağlık kuruluşuna yetiştirmek dakikalarla yarışan bir iştir.
Akılda kalsın: Önce can: ambulans.
Yerleşim yeri dışında geceleri, aksine bir durum yoksa uzağı gösteren ışıklar yakılır. Bu ışıklar yolu uzun mesafeden aydınlatarak tehlikelerin zamanında fark edilmesini sağlar.
Ancak karşı yönden bir araç gelirken ve öndeki bir aracı yakından takip ederken diğer sürücülerin gözünü kamaştırmamak için yakını gösteren ışıklara geçilmelidir.
Akılda kalsın: Kimse yoksa uzun, biri varsa kısa.
Omurga, içinden geçen omuriliği koruyan kemik yapıdır. Omurgası zarar görmüş bir yaralı oturtulur, döndürülür ya da gelişigüzel taşınırsa kırık kemik parçaları omuriliğe baskı yapabilir veya onu kesebilir.
Bu nedenle omurga yaralısı baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan hareketsiz tutulur ve sağlık ekibine bu şekilde teslim edilir. Amaç, sinir zedelenmesine bağlı kalıcı felci önlemektir.
Akılda kalsın: Omurga şüphesi varsa: kımıldatma, oturtma, eksen bozma.
Burun kanamasında kişi oturtulur ve başı hafifçe öne eğilir. Burun kanatları birkaç dakika sıkılır, buruna ve enseye soğuk uygulanır, yüz soğuk suyla yıkanabilir.
Başı geriye yatırmak yanlıştır; kan yutağa akar, yutulabilir ya da soluk yoluna kaçabilir. Ayrıca kanamanın gerçekte devam edip etmediği gözden kaçar ve kan yutulursa mide bulantısı ile kusma görülebilir.
Akılda kalsın: Kan dışarı aksın, yutağa değil.
Boğulma, kalp durmasının solunum kaynaklı olduğu bir durumdur. Bu tür durumlarda tek başına olan ilk yardımcının önce oksijen sağlamaya odaklanması önemlidir; bu nedenle 30 göğüs basısı ve 2 kurtarıcı soluktan oluşan döngüyü 5 kez (yaklaşık 2 dakika) uyguladıktan sonra tıbbi yardım çağırması öğretilir.
Günümüzde telefon çoğu zaman yanınızda olduğundan, mümkünse 112 hoparlör açık şekilde hemen aranıp temel yaşam desteğine ara vermeden devam edilebilir. Sınavda ise doğru cevap, 5 döngü sonra yardım çağırmaktır.
Akılda kalsın: Boğulmada önce 2 dakika TYD.
Burun ve kulaktan kan veya açık renkli sıvı gelmesi kafa tabanı kırığı ve ciddi baş yaralanmasının belirtisi olabilir. Bacakların yükseltilmesi kafa içi basıncını artırabileceği için bu kazazedelere şok pozisyonu verilmez.
Baş yaralanması olan bilinci açık kazazede, baş-boyun-gövde ekseni korunarak yatırılır; bilinci kapalı ve solunumu varsa koma pozisyonu verilir.
Akılda kalsın: Kafa yaralıysa ayak yukarı olmaz.
Burun kanamasında kazazede oturtulur ve başı hafifçe öne eğilir; böylece kan boğaza akmaz. Ardından burun kemiğinin altındaki yumuşak kısım başparmak ve işaret parmağı arasına alınarak sıkıca bastırılır.
Bastırma birkaç dakika kesintisiz sürdürülür; bu sürede kişiden ağızdan nefes alması istenir. Kanama durmazsa ya da başa darbe sonrası ortaya çıktıysa tıbbi yardım istenir.
Akılda kalsın: Öne eğ, sıkıca bastır.
Vücudun yapısı küçükten büyüğe şu sırayla düzenlenir: hücre → doku → organ → sistem. Belirli bir işlevi birlikte yerine getiren organların oluşturduğu yapıya sistem denir.
Örneğin solunum sistemi burun, soluk borusu ve akciğerlerden; dolaşım sistemi kalp, damarlar ve kandan oluşur. Sistemler birbirine bağlı çalıştığı için birindeki bozulma diğerlerini de etkiler.
Akılda kalsın: Hücre, doku, organ, sistem.
Burkulma, eklemin normal hareket sınırını aşacak şekilde zorlanması sonucu eklem bağlarının esnemesi ya da yırtılmasıdır. Bu nedenle yalnızca hareketli (oynar) eklemlerde görülür.
En sık ayak bileği, el bileği, diz ve parmak eklemleri etkilenir. Belirtiler ağrı, şişlik, morarma ve hareket kısıtlılığıdır.
Akılda kalsın: Hareket varsa burkulma riski vardır.
Araçlardaki ilk yardım çantasının içeriği, olası bir kazada yardım edilecek kişi sayısı düşünülerek hazırlanır. Bu nedenle malzeme miktarı aracın tipine ve araçta bulunacak kişi sayısına göre belirlenir.
Otomobil ile çok sayıda yolcu taşıyan bir otobüsün ilk yardım çantası aynı olamaz; yolcu kapasitesi arttıkça sargı bezi, gazlı bez ve benzeri malzemelerin miktarı da artmalıdır.
Akılda kalsın: Yolcu çoksa malzeme de çok.
Sağlıklı bir yetişkinde dinlenme hâlinde kalp dakikada yaklaşık 60 ile 100 kez atar. Nabız, kalbin her atımında atardamar duvarında hissedilen dalgalanmadır.
Nabız; yaş, efor, heyecan ve ateş gibi durumlarla değişebilir. Bu aralığın belirgin altında veya üstünde ölçülen nabız, kazazedenin durumunun ciddi olabileceğine işaret eder ve 112'ye bildirilmelidir.
Akılda kalsın: Nabız 60-100 arası normaldir.
Hareket sistemi; kemikler, eklemler ve kaslardan oluşur. Vücuda şekil verir, iç organları korur ve hareketi sağlar.
Kırık (kemik bütünlüğünün bozulması), çıkık (eklem yüzeylerinin ayrılması), burkulma ve kas ezilmeleri hareket sistemi yaralanmalarıdır. Trafik kazalarında en sık görülen yaralanmalar arasındadır.
Akılda kalsın: Kırık, çıkık, burkulma → hareket sistemi.
Kanamalar kaynaklandığı damara göre üçe ayrılır. Atardamar kanamasında kan, kalbin pompalama gücüyle kalp atışlarıyla uyumlu ve fışkırır tarzda akar; rengi açık kırmızıdır.
Atardamar kanaması kısa sürede ciddi kan kaybına ve şoka yol açabilir. Bu nedenle yaraya hemen temiz bir bezle doğrudan baskı uygulanmalı, kanayan bölge yukarı kaldırılmalı ve 112 aranmalıdır.
Akılda kalsın: Fışkırıyorsa atardamar, sızıyorsa kılcal.
Toplardamarlar kirli (oksijeni azalmış) kanı kalbe taşır. Bu yüzden toplardamar kanamasında kan koyu kırmızı renktedir ve basınç düşük olduğu için fışkırmaz, yayılarak akar.
Atardamar kanaması açık kırmızı ve kalp atımlarıyla uyumlu fışkırır şekilde, kılcal damar kanaması ise sızıntı şeklinde olur. Kanama türünü tanımak, kanamanın ciddiyetini değerlendirmeye yardım eder.
Akılda kalsın: Koyu kan yavaş akar.
El freni çekili unutulduğunda arka (veya bağlı olduğu) tekerlekler frenlenmiş olur; araç zorlanarak harekete geçer, motor güç kaybediyormuş gibi davranır ve frenler ısınır.
El freni çekiliyken uzun süre sürmek balataların ve disklerin aşırı ısınmasına, aşınmasına ve fren etkinliğinin azalmasına yol açar. Gösterge panelindeki el freni ikaz lambası bu konuda uyarır.
Akılda kalsın: El freni inmeden yola çıkılmaz.
Akünün iki kutbu metal bir parça ile birbirine bağlanırsa akım hiçbir dirençle karşılaşmadan çok yüksek değerde akar. Bu duruma kısa devre denir; metal parça aşırı ısınır, kıvılcım çıkar ve akü patlayabilir.
Akü şarj olurken ve çalışırken yanıcı hidrojen gazı açığa çıkabilir. Kısa devreden doğan kıvılcım bu gazı tutuşturabilir; bu nedenle akü yakınında anahtar, pense gibi metal aletler dikkatle kullanılmalıdır.
Akılda kalsın: Artı ile eksi asla buluşmaz.
Dört zamanlı dizel motorda zamanlar sırasıyla emme, sıkıştırma, iş (yanma) ve egzozdur. Emme zamanında silindire yalnızca hava alınır.
Sıkıştırma zamanında supaplar kapalıyken piston yukarı çıkar ve silindirdeki havayı sıkıştırır. Sıkışan hava çok ısınır; bu zamanın sonunda püskürtülen yakıt bu sıcak havada kendiliğinden tutuşur.
Akılda kalsın: Dizel önce havayı sıkıştırır.
Karter, motorun alt kısmında bulunan ve motor yağının toplandığı haznedir. Yağ pompası yağı buradan alarak motorun hareketli parçalarına gönderir; bu nedenle karter motorun temel parçalarındandır.
Karter darbe alıp delinirse yağ akar ve motor yağsız kalarak ağır hasar görebilir. Yüksek kaldırımlara ve bozuk yollardaki taşlara karteri çarptırmamaya dikkat edilmelidir.
Akılda kalsın: Yağın evi karterdir.
Süspansiyon sistemi (ön çatal ve arka amortisörler), yolun bozukluklarından gelen darbe ve titreşimleri sönümler. Böylece tekerlekler yolla temasını korur, sürüş konforu ve yol tutuşu artar.
Süspansiyonu bozuk bir motosiklette tekerlek yoldan sekebilir; bu da fren mesafesini uzatır ve virajlarda kontrol kaybına yol açabilir.
Akılda kalsın: Amortisör sarsıntıyı yutar.
Araç park edildikten sonra kendiliğinden hareket etmemesi için el freni çekilir. Eğimli yerlerde ayrıca manuel vitesli araçlar vitese takılır (yokuş yukarı 1. vites, yokuş aşağı geri vites), tekerlekler kaldırıma doğru çevrilir.
Otomatik vitesli araçlarda vites P konumuna alınır ve el freni yine çekilir.
Akılda kalsın: Eğimde ekstra önlem.
Benzinli motorda her silindirdeki yanma, bujinin çaktığı kıvılcımla başlar. Buji kablolarından biri çıkarsa o silindire akım gitmez ve silindir çalışmaz.
Silindirlerden biri devre dışı kalınca motor dengesiz, sarsıntılı ve tekleyerek çalışır; güç de belirgin biçimde düşer.
Akılda kalsın: Kablo çıkarsa kıvılcım yok.
Yağlama sisteminde motor yağı karterde toplanır. Yağ pompası bu yağı emer, yağ filtresinden geçirir ve basınçlı olarak krank mili, kam mili, piston ve biyel gibi hareketli parçalara gönderir.
Yağ basıncı düşerse gösterge panelindeki yağ basınç ikaz lambası yanar. Bu lamba yandığında motor hemen durdurulmalı, yağ seviyesi kontrol edilmelidir; aksi hâlde motor ciddi hasar görebilir.
Akılda kalsın: Karterden parçalara: yağ pompası.
Benzinli motorlarda yakıt-hava karışımı bujinin oluşturduğu kıvılcımla ateşlenir. Buji uçları kurum bağladığında kıvılcım zayıflar ya da hiç oluşmaz.
Bu durumda yanma eksik kalır; motor tekler, güç kaybeder, yakıt tüketimi ve egzozdan çıkan zararlı gazlar artar.
Akılda kalsın: Buji temizse yanma düzgündür.
Kendini diğerlerinden üstün gören, yolu yalnızca kendi hakkı sanan ve her durumda öncelik bekleyen sürücü, trafikte saldırgan ve riskli davranışlara yönelir.
Geçiş üstünlüğü yalnızca kanunda sayılan araçlara ve yalnızca görev sırasında tanınır. Bu hakkı kendinde görmek, başkalarının geçiş hakkını ihlal etmeye ve kazaya yol açar.
Akılda kalsın: Saygı, güvenli sürüşün temelidir.
Araçtan yola sigara külü, izmarit veya başka atıklar atmak çevreyi kirletir, yangınlara neden olabilir ve diğer yol kullanıcılarına zarar verebilir. Bu, çevreye duyarlı bir davranış değildir.
Toplu taşıma kullanmak, trafiğin yoğun olduğu saatlerden kaçınmak ve en kısa güzergâhı seçmek ise yakıt tüketimini ve hava kirliliğini azaltan bilinçli davranışlardır.
Akılda kalsın: Çöpün yeri yol değil, çöp kutusudur.
Trafik işaret levhaları, sürücülere ve yayalara yolun durumu hakkında hayati bilgi verir. Bu levhaların yerini değiştirmek, üzerine yazı yazmak veya görünmesini engellemek trafiği tehlikeye düşürür.
Buna karşılık eskiyen, okunmaz hâle gelen levhaların yetkili kurumlarca yenileriyle değiştirilmesi trafik güvenliğini artırır; trafiği tehlikeye düşürmez.
Akılda kalsın: Levhaya zarar verme, görünmesini engelleme.
Trafik kazalarının en büyük nedeni insan faktörüdür. Bu yüzden kazaları önlemede en etkili ve kalıcı yol, trafik kurallarına uymayı alışkanlık hâline getirmiş bireyler yetiştirmektir. Kural bilinci küçük yaşta kazanıldığında yaya, yolcu ve sürücü olarak her rolde doğru davranış kendiliğinden ortaya çıkar.
Hava koşullarına dikkat, araç bakımı ve yol onarımı da güvenliği artırır; ancak bunlar sorunun bir bölümünü çözer. Kurala uyma alışkanlığı ise bütün koşullarda geçerli olan temel önlemdir.
Akılda kalsın: Kural alışkanlık olursa kaza azalır.
Diğergamlık, kişinin kendi çıkarından önce başkalarının yararını ve güvenliğini düşünmesidir. Trafikte, sizi geçmek isteyen bir sürücüye yavaşlayıp sağa yanaşarak kolaylık sağlamak bu değerin en tipik örneğidir. Böylece geçiş daha kısa sürede ve daha güvenli tamamlanır.
Bu davranış aynı zamanda yasal bir zorunluluktur: Karayolları Trafik Kanunu'nun 55. maddesine göre geçilmek istenen aracın sürücüsü, geçiş işaretini alınca iki yönlü yollarda taşıt yolunun sağ kenarından gitmek ve hızını artırmamak zorundadır. Yayaya yol vermek ve şerit değiştirmek isteyene izin vermek de diğergamlık örnekleridir.
Akılda kalsın: Yol veren diğergamdır.
Yaya yolu bulunmayan yollarda yayalar, yürüme yönlerine göre yolun solundaki bankette yürümelidir. Böylece kendilerine doğru gelen araçları önden görür ve tehlikeye karşı önlem alabilirler. Bu nedenle sağ bankette yürümek yanlıştır.
Sağdan yürüyen yaya, arkasından gelen araçları göremez; sürücü de geceleyin yayayı geç fark edebilir. Açık renkli ya da yansıtıcı giysiler ve uygun kullanılan bir el feneri yayanın görünürlüğünü artırır.
Akılda kalsın: Yaya soldan, araç yüzüne bakarak.
Yanlışlarınız kaybolmasın. Ücretsiz hesap açarsanız çözdüğünüz sorular kaydedilir ve en çok zorlandığınız dersi panelinizde görürsünüz.
Ücretsiz hesap aç Premium nedir?Deneme sınavı nasıl çalışır?
Bu deneme, MEB'in yazılı e-Sınavıyla aynı biçimde hazırlanır: 50 soru, 45 dakika süre ve her doğru cevap 2 puan. Sorular gerçek sınavdaki ders dağılımına göre seçilir: Trafik ve Çevre 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6. Görselli levha soruları da Trafik ve Çevre bölümünde yer alır.
Sınavı geçmek için 100 üzerinden en az 70 puan, yani en az 35 doğru cevap gerekir. Yanlış cevaplar doğruları götürmez; bu yüzden boş soru bırakmak yerine en mantıklı şıkkı işaretlemek avantajlıdır. Süre dolduğunda sınav kendiliğinden biter.
Sınav bitince puanınızı, ders bazında doğru sayınızı ve yanlış yaptığınız soruları görürsünüz. Her sorunun ayrıntılı açıklamasına "Cevapları incele" ile ulaşabilirsiniz. Her denemede sorular yeniden seçildiği için aynı testi tekrar çözmek yerine yeni bir deneme başlatmanız önerilir.
Verimli çalışma için
- İlk denemeden sonra en çok yanlış yaptığınız dersi belirleyip ders konularına dönün.
- Levha sorularında zorlanıyorsanız resimli trafik işaretleri sayfasını tekrar edin.
- Sınav öncesi son haftada her gün en az bir deneme çözüp süreyi yönetmeyi alıştırın.
- Sınav kuralları ve geçme notu için ehliyet sınavı rehberine bakın.