Motor ve Araç Tekniği Ehliyet Sınav Soruları 19
24 soru · Her cevaptan sonra doğru şık ve açıklama gösterilir.
Bu testteki 24 soru yalnızca Motor ve Araç Tekniği dersinden; öne çıkan konular: debriyaj, radyatör hortumu, geri vites lambası, triger kayışı ve hava filtresi. Her cevaptan sonra doğru şık ve açıklama gösterilir. tüm motor ve araç tekniği testleri.
Akülerde artı (+) kutup başı eksi kutup başından daha kalındır. Ayrıca artı kutup genellikle kırmızı renk ya da "+" işaretiyle, eksi kutup siyah renk ya da "−" işaretiyle belirtilir.
Bu fark, kabloların yanlış bağlanmasını önlemeye yardımcı olur. Akünün ters bağlanması alternatör diyotlarına ve elektronik sistemlere zarar verir.
Akılda kalsın: Kalın olan artıdır.
Rölanti ayarı, motorun gaz pedalına basılmadan çalıştığı en düşük devri düzenler. Bu ayar, motora verilen yakıt miktarıyla ilgili olduğu için yakıt sistemine aittir.
Buji ve platin ayarları ateşleme sistemine, debriyaj ayarı ise aktarma organlarına aittir. Rölanti düzgün değilse motor boşta titrer, stop eder veya gereğinden fazla yakıt tüketir.
Akılda kalsın: Rölanti yakıtla, buji kıvılcımla ilgilidir.
Araç park edildikten sonra kendiliğinden hareket etmemesi için el freni çekilir. Eğimli yerlerde ayrıca manuel vitesli araçlar vitese takılır (yokuş yukarı 1. vites, yokuş aşağı geri vites), tekerlekler kaldırıma doğru çevrilir.
Otomatik vitesli araçlarda vites P konumuna alınır ve el freni yine çekilir.
Akılda kalsın: Eğimde ekstra önlem.
Vites kutusu, farklı büyüklükteki dişliler sayesinde motordan gelen hareketin hız ve tork oranını değiştirir. Düşük viteslerde çekiş gücü yüksek, hız düşüktür; yüksek viteslerde ise hız yüksek, çekiş gücü düşüktür.
Böylece sürücü kalkışta, yokuş çıkarken veya yük taşırken düşük vitesi; düz yolda seyrederken yüksek vitesi seçerek aracın hızını ve torkunu yol koşullarına uydurur. Vites kutusu ayrıca geri hareketi ve boş konumu sağlar.
Akılda kalsın: Yokuşa küçük vites.
Dört zamanlı benzinli motorlarda zamanlar sırasıyla emme, sıkıştırma, ateşleme (iş) ve egzozdur. Emme zamanında piston aşağı inerken emme supabı açılır ve silindire yakıt-hava karışımı dolar.
Bu karışım sıkıştırma zamanında sıkıştırılır, ardından buji kıvılcımıyla ateşlenir. Dizel motorlarda ise emme zamanında yalnızca hava alınır.
Akılda kalsın: Emme-sıkıştırma-ateşleme-egzoz.
Arka camdaki ince teller elektrik akımıyla ısınır ve camın yüzeyini ılıtır. Böylece camda oluşan buğu ve donma çözülür.
Arka camın temiz ve açık olması, sürücünün iç dikiz aynasından arkayı görebilmesi için gereklidir. Rezistans, gösterge panelindeki düğmeyle açılıp kapatılır.
Akılda kalsın: Görmeden yola çıkılmaz.
Silindir bloğu, motorun ana gövdesidir. Pistonların hareket ettiği silindirler, su ve yağ kanalları bu blok içinde bulunur; krank mili de bloğun alt kısmına yataklanır.
Silindir kapağı bloğun üstüne, karter ise altına bağlanır. Bu üç parça birlikte motorun temel iskeletini oluşturur.
Akılda kalsın: Blok = motorun iskeleti.
Araçtaki her elektrik devresi, aşırı akım ve kısa devreye karşı bir sigortayla korunur. Bir devrede sorun olduğunda sigorta atar (erir) ve o sistem çalışmaz.
Bu yüzden çalışmayan elektrikli bir sistemde ilk kontrol edilecek yer sigorta kutusudur. Atmış sigorta, aynı amperde yenisiyle değiştirilir.
Akılda kalsın: Sigorta aynı amperle değiştirilir.
Aşırı şişirilmiş lastik ortadan kabarır ve yola daha küçük bir yüzeyle temas eder. Temas yüzeyi azaldığı için yol tutuşu zayıflar ve fren performansı düşer; özellikle ıslak zeminde fren mesafesi uzar.
Aşırı basınç ayrıca lastiğin ortadan aşınmasına ve sürüş konforunun azalmasına yol açar. Lastikler, aracın kullanım kılavuzunda belirtilen basınçta tutulmalıdır.
Akılda kalsın: Fazla şişen lastik yola az değer.
Aracı duruştan harekete geçirmek ve hızlandırmak en çok enerji isteyen anlardır. Ani kalkışlar motora fazla yakıt püskürtülmesine, ani duruşlar ise harcanan bu enerjinin frenlerde boşa gitmesine neden olur.
Trafiği önceden okuyup yumuşak hızlanmak, erken yavaşlamak ve sabit hızla gitmek hem yakıt tüketimini azaltır hem de fren, lastik ve motor ömrünü uzatır.
Akılda kalsın: Gaza ve frene yumuşak dokunun.
Hava filtresi kirlendiğinde motor yeterli hava alamaz ve karışım zenginleşir (yakıt oranı artar). Bu durum yakıtın tam yanmamasına, yakıt tüketiminin artmasına ve güç kaybına yol açar.
Düzenli aralıklarla hava filtresini kontrol etmek ve değiştirmek, hem performansı hem yakıt ekonomisini korur.
Akılda kalsın: Nefes alamayan motor çok yer.
Motosiklette sürüş öncesi kontrol hayati önem taşır; çünkü motosikletli, araç sürücülerine göre çok daha korunmasızdır. Lastik basıncı ve durumu, yakıt seviyesi ve ön-arka frenler her sürüşten önce kontrol edilmelidir.
Bunlara ek olarak ışıklar, sinyaller, korna, zincir gerginliği ve aynalar da kontrol listesinde yer alır.
Akılda kalsın: Binmeden önce bak.
Su soğutmalı motorlarda devridaim (su) pompası, soğutma suyunu motor ile radyatör arasında dolaştırır. Pompanın contası veya keçesi bozulursa su dışarı sızar.
Bu sızıntı sonucunda soğutma suyu azalır, motor yeterince soğutulamaz ve hararet yapabilir. Pompa çevresinde ıslaklık, damla izi veya antifriz lekesi görülmesi bu arızanın işaretidir.
Akılda kalsın: Eksilen su bir yerden kaçıyordur.
Radyatör hortumları, motor ile radyatör arasında sıcak ve basınçlı soğutma suyunu taşır. Zamanla ısı, titreşim ve yaşlanma nedeniyle sertleşir ve çatlar. Çatlamış bir hortum her an patlayabilir ve soğutma suyunun hızla boşalmasına yol açar.
Bu nedenle çatlak hortumun doğru çözümü hortumu değiştirmektir. Bant veya benzeri yöntemler en fazla en yakın servise ulaşana kadar geçici bir önlem olabilir; kalıcı çözüm sayılmaz.
Akılda kalsın: Çatlak hortum = yeni hortum.
Kavrama (debriyaj), motorun hareketini vites kutusuna iletir. Debriyaj pedalına basıldığında motor ile vites kutusu arasındaki bağlantı kesilir; böylece vites rahatça değiştirilebilir ve araç motor çalışırken durabilir.
Pedal bırakıldığında debriyaj balatası volana ve baskıya sıkışarak hareketi yeniden iletir. Yumuşak bir kalkış için pedal yavaş ve kontrollü bırakılmalıdır.
Akılda kalsın: Bas, ayır; bırak, birleştir.
Dizel yakıt sisteminde motorinin yanma odasına püskürtülebilmesi için çok yüksek basınca ihtiyaç vardır. Bu basıncı oluşturup yakıtı ateşleme sırasına göre enjektörlere gönderen eleman yakıt enjeksiyon pompasıdır.
Besleme pompası yakıtı depodan çekip filtreden geçirerek enjeksiyon pompasına ulaştırır. Enjeksiyon pompası basıncı yükseltir, enjektörler de yakıtı ince zerreler hâlinde silindire püskürtür.
Akılda kalsın: Basıncı enjeksiyon pompası yapar.
Motorun yakıtı yakabilmesi için yeterli miktarda temiz havaya ihtiyacı vardır. Hava filtresi kirlenip tıkandığında silindirlere giren hava azalır, karışım zenginleşir ve yanma kötüleşir; bunun sonucunda motor gücü azalır.
Kirli filtre aynı zamanda yakıt tüketimini artırır ve egzozdan siyah duman çıkmasına neden olabilir. Bu nedenle hava filtresi bakım aralıklarında temizlenmeli ya da değiştirilmelidir.
Akılda kalsın: Temiz filtre, güçlü motor.
Rot ayarı, tekerleklerin birbirine ve yola göre açılarının üretici değerlerine getirilmesidir. Bu ayar sayesinde lastiklerin düzensiz aşınması önlenir ve araç düz yolda istikametini korur.
Rot ayarı bozuk araçta direksiyon düz tutulduğunda araç bir yana kayar, direksiyon simidi eğri durabilir ve lastiklerin bir kenarı daha hızlı aşınır. Kaldırıma sert çarpma veya derin çukura girme sonrasında ayar bozulabilir.
Akılda kalsın: Rot bozuksa lastik yanlış aşınır.
Ayağın sürekli debriyaj pedalına dayalı kalması, debriyajın tam kavramamasına yol açar. Bu durumda debriyaj balatası volana ve baskı plakasına sürtünerek kayar.
Sürekli kayma balatayı ısıtır ve hızla aşındırır. Sonuçta debriyaj kaçırmaya başlar, güç aktarımı azalır ve erken değişim gerekir.
Akılda kalsın: Ayak pedalda, balata yolda.
Vites kolu geri konumuna alındığında aracın arkasındaki beyaz renkli geri vites lambaları kendiliğinden yanar. Bu lambalar, arkadaki sürücülere ve yayalara aracın geriye doğru hareket edeceğini haber verir.
Geri vites lambaları ayrıca karanlıkta aracın arkasını bir miktar aydınlatarak sürücünün manevra alanını görmesine yardım eder. Lamba yanmıyorsa ampul, sigorta ya da vites kutusundaki geri vites müşiri kontrol edilmelidir.
Akılda kalsın: Geri vites = arkada beyaz ışık.
Tam gazdan ve ani hızlanmalardan kaçınmak yakıt tasarrufu sağlar.
Tavan bagajı hava direncini artırır; bakım ve ayarların ihmal edilmesi ve uygun olmayan lastik kullanılması ise yakıt tüketimini yükseltir.
Sıkıştırılmış yakıt-hava karışımının buji kıvılcımıyla ateşlendiği motor benzinli motordur.
Dizel motorda buji yoktur; yakıt, sıkıştırılarak ısınan havanın sıcaklığıyla kendiliğinden tutuşur.
Triger kayışı, krank mili ile eksantrik milini birbirine bağlayarak supapların doğru zamanda açılıp kapanmasını sağlar. Kauçuk yapısı nedeniyle zamanla yıpranır.
Kayış koparsa motor durur ve birçok motorda supaplarla pistonlar çarpışarak ağır hasar oluşur. Bu yüzden kullanma kılavuzunda belirtilen kilometre veya sürede değiştirilmesi gerekir.
Akılda kalsın: Triger koparsa motor biter.
Süspansiyon sistemi; yaylar, amortisörler ve bağlantı parçalarından oluşur. Yoldaki bozukluklardan gelen sarsıntı ve titreşimleri sönümleyerek araç gövdesine ve yolculara iletilmesini azaltır.
Ayrıca tekerleklerin yolla temasını sürdürmesine yardım ederek yol tutuşunu ve fren güvenliğini destekler. Aşınmış amortisör, aracın sallanmasına ve fren mesafesinin uzamasına neden olabilir.
Akılda kalsın: Yol sarsar, süspansiyon sönümler.
Yanlışlarınız kaybolmasın. Ücretsiz hesap açarsanız çözdüğünüz sorular kaydedilir ve en çok zorlandığınız dersi panelinizde görürsünüz.
Ücretsiz hesap aç Premium nedir?Motor ve araç tekniği soruları e-Sınavda nasıl gelir?
e-Sınavda motor ve araç tekniği dersinden 9 soru gelir. Soru sayısı az görünse de adayların en çok puan kaybettiği derslerden biridir; çünkü sorular günlük hayatta pek karşılaşılmayan teknik kavramlar içerir. İyi haber şu ki motor soruları büyük ölçüde birbirini tekrar eder: Hangi gösterge ışığının ne anlama geldiği, hangi arızanın hangi belirtiyle ortaya çıktığı gibi.
En sık sorulan başlıklar
- Motor çalışma prensibi: Dört zamanlı motor, sıkıştırma, ateşleme; benzinli ve dizel motor farkı.
- Soğutma ve yağlama: Termostat, radyatör, hararet; yağ basıncı ikaz lambası ve yağ seviyesi kontrolü.
- Elektrik sistemi: Akü, şarj dinamosu (alternatör), marş motoru, akü takviyesinde kablo bağlama sırası.
- Fren ve direksiyon: ABS, fren hidroliği, balata ve kampana, rot ayarı ve balans.
- Lastikler: Diş derinliği, hava basıncı, düzensiz aşınmanın sebepleri.
- Gösterge paneli: İkaz ve uyarı lambalarının renkleri ve anlamları.
Nasıl çalışmalı?
Motor sorularını ezberlemek yerine "belirti → sebep" eşleştirmesi yaparak çalışın: Egzozdan mavi duman çıkması yağ yakmayı, beyaz duman su ya da antifriz yakmayı, siyah duman zengin karışımı gösterir. Gösterge ışıkları için gösterge ikaz ışıkları sayfası, konu anlatımı için motor ve araç tekniği dersleri işinizi kolaylaştırır.
Bu testler nasıl hazırlandı?
Motor ve Araç Tekniği testlerindeki sorular yalnızca bu dersten seçilir ve her soru yalnızca bir testte yer alır; böylece testleri sırayla çözdüğünüzde dersin tüm soru havuzunu tekrar etmiş olursunuz. Her soruda doğru cevabın yanında neden doğru olduğunu anlatan açıklama bulunur. Tüm dersleri karışık ve gerçek e-Sınav formatında (50 soru, 45 dakika) denemek için ehliyet sınav soruları sayfasındaki genel testlere geçebilirsiniz.