İlk yardımın ABC'si olarak kabul edilen uygulamalardan 'C' dolaşımın değerlendirilmesini ifade etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi, dolaşımın değerlendirilmesi aşamasında ilk yardımcının yaptığı uygulamalardandır?
İlk yardımın ABC'sinde 'C' (Circulation - Dolaşım) aşamasında, kazazedenin kalbinin atıp atmadığı, kan dolaşımının devam edip etmediği değerlendirilir. Bu değerlendirme en güvenilir şekilde şah damarından (karotis arter) nabız alınarak yapılır. Yetişkin bir kazazedede şah damarı, boynun yan tarafında adem elmasının (tiroid kıkırdak) yanında bulunur. Nabız en fazla 5-10 saniye kontrol edilir, eğer nabız alınamıyorsa kalp masajına başlanır. Bu aşama, dolaşımın durduğu durumlarda hayati önem taşır ve acil müdahale gerektirir.
- A) Kazazedeye 'iyi misiniz?' diye sormak, bilinç durumunun değerlendirilmesi (A - Airway) aşamasının bir parçasıdır. Dolaşım (C) değerlendirmesi ile ilgili değildir.
- B) Baş-çene pozisyonu vermek, havayolunun açılması (A - Airway) aşamasına ait bir uygulamadır. Dolaşım (C) ile ilgisi yoktur.
- D) İlk yardımcının yüzünü kazazedenin ağzına yaklaştırması, solunumun (B - Breathing) değerlendirilmesi aşamasına aittir. Bak-dinle-hisset yöntemiyle solunum kontrol edilir. Dolaşım (C) ile ilgisi yoktur.
İlk yardımda ABC kuralı hayat kurtarıcı sıralamayı ifade eder: A (Airway - Havayolu): Havayolunun açıklığının sağlanması, B (Breathing - Solunum): Solunumun değerlendirilmesi, C (Circulation - Dolaşım): Dolaşımın değerlendirilmesi. Dolaşım değerlendirmesinde: 1) Kazazedenin bilinci ve solunumu kontrol edilir, 2) Şah damarından nabız alınır (yetişkinlerde en güvenilir bölge), 3) Nabız 5-10 saniye içinde değerlendirilir, 4) Nabız yoksa veya çok zayıfsa kalp masajına başlanır, 5) Cilt rengi, tırnak yatağındaki dolgunluk, kanama varlığı gibi dolaşım göstergeleri de değerlendirilir.
Trafik kazasında kazazedenin bilinci kapalıdır. İlk yardımcı, önce havayolunu açar, solunumu değerlendirir ve daha sonra şah damarından 5 saniye boyunca nabız alır. Nabzı hissetmez, bu nedenle hemen kalp masajına başlar.
İlk yardım ABC kuralındaki C (Dolaşım) aşamasında yapılan uygulamaları (şah damarından nabız alma) bilip bilmediğini ölçer.
- Nabız şah damarından alınır, 5-10 saniye kontrol edilir
- Başparmak kullanılmaz, işaret ve orta parmak kullanılır
- Nabız yoksa kalp masajına başlanır
- Bilinç ve solunum kontrolünden sonra dolaşım değerlendirilir
- ilk-yardim-abc-kurali
- dolasim-degerlendirmesi
- sah-damarindan-nabiz-alma