Omurga kırıklarında geçici veya kalıcı felçlerin oluşmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Omurga kırıklarında felç oluşmasının temel nedeni, omurilik adı verilen sinir demetinin baskı altında kalması veya zedelenmesidir. Omurga, üst üste dizilmiş omur kemiklerinden oluşur ve en önemli görevlerinden biri, içinden geçen ve beyin ile vücut arasındaki iletişimi sağlayan sinir ağı olan omuriliği korumaktır. Bir trafik kazası veya yüksekten düşme gibi durumlarda omurga kemikleri kırılabilir. Kırılan bu kemik parçaları yerinden oynayarak, korudukları omuriliğe baskı yapabilir, onu sıkıştırabilir veya keserek zedeleyebilir. Beyinden gelen hareket emirleri ve vücuttan beyne giden his sinyalleri omurilik üzerinden taşındığı için, bu sinir demetindeki herhangi bir hasar, sinyal iletimini kesintiye uğratır. Bu kesinti, hasarın olduğu seviyenin altındaki vücut bölgelerinde his ve hareket kaybına, yani geçici veya kalıcı felce neden olur.
- A) Sırtüstü, düz pozisyonda yatırılması, omurga kırığı şüphesi olan bir kazazedeye yapılması gereken doğru bir ilk yardım uygulamasıdır. Kazazedeyi bu pozisyonda sabit tutmak, omuriliğin daha fazla zarar görmesini engellemeye yöneliktir. Bu bir felç nedeni değil, felci önleme yöntemidir.
- B) Kazazedenin hareketsiz hâle getirilmesi de hayati öneme sahip doğru bir ilk yardım müdahalesidir. Kazazedeyi hareket ettirmemek, kırık kemik uçlarının omuriliğe batmasını veya baskı yapmasını engeller. Bu seçenek, felcin nedeni değil, tam tersine felç riskini azaltan bir tedbirdir.
- D) Taşıma esnasında baş, boyun ve gövde ekseninin korunması, 'eksen koruması' olarak bilinir ve omurga yaralanmalarında altın standarttır. Amacı, mevcut hasarın kötüleşmesini ve omuriliğin zarar görmesini önlemektir. Bu da bir neden değil, bir koruma yöntemidir.
Omurga, omur kemiklerinden oluşan ve içinde omuriliği barındıran koruyucu bir yapıdır. Omurilik, beyinden gelen motor sinyalleri ve vücuttan gelen duyu sinyallerini ileten ana yoldur. Omurga kırığı durumunda, kırık kemik parçaları omuriliğe baskı yapabilir veya onu kesebilir. Bu durum, sinir iletiminin kesilmesine ve felce neden olur. Felç, hasarın seviyesine bağlı olarak vücudun belirli bölgelerinde (parapleji: bacaklarda, tetrapleji: kollar ve bacaklarda) hareket ve his kaybına yol açar.
Trafik kazasında omurgasından yaralanan bir kazazede, olay yerinde doğru taşınmadığı için omuriliğine daha fazla baskı olur ve felç kalır. Bu nedenle omurga yaralanması şüphesinde hareket ettirmemek hayati önem taşır.
Omurga kırıklarında felç oluşumunun temel nedenini (omurilik hasarı) bilip bilmediğini ölçer.
- Felç nedeni omurilik hasarıdır
- Sırtüstü yatırmak ve hareketsiz hale getirmek koruyucu önlemlerdir
- Baş-boyun-gövde ekseni korunmalıdır
- omurga-kirigi-felc-nedeni
- omurilik-hasari
- omurga-yaralanmasi-ilk-yardim