Emme zamanında silindire alınan temiz hava sıkıştırılır ve basıncı artar. Kızgın havanın üstüne yakıt püskürtülür ve yanma işlemi başlar. Verilen çalışma prensibi aşağıdaki motor tiplerinden hangisine aittir?
Verilen çalışma prensibi, dizel motorlara aittir. Dizel motorlarda emme zamanında silindire sadece hava alınır. Bu hava, piston yukarı çıkarken sıkıştırılır ve basıncı ile sıcaklığı önemli ölçüde artar (sıkıştırma oranı 15:1 ile 22:1 arasındadır). Sıkıştırma sonunda hava yaklaşık 500-700°C'ye ulaşır. Bu kızgın havanın üzerine, yüksek basınçla (2000 bar'a kadar) yakıt (dizel) püskürtülür. Yakıt, kızgın hava ile temas ettiğinde kendiliğinden tutuşur ve yanma işlemi başlar. Bu nedenle dizel motorlara 'sıkıştırma ile ateşlemeli' motorlar da denir. Benzinli motorlarda ise yakıt-hava karışımı emme zamanında silindire alınır, sıkıştırılır ve buji ile ateşlenir. Elektrikli ve buharlı motorlar ise bu prensiplerle çalışmaz.
- A) Benzinli motorlarda emme zamanında silindire hava-yakıt karışımı alınır. Karışım sıkıştırılır ve buji ile ateşlenir. Sadece havanın sıkıştırılıp üzerine yakıt püskürtülmesi prensibi benzinli motorlara ait değildir. Bu nedenle A şıkkı yanlıştır.
- C) Elektrikli motorlar, elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirir. İçten yanma prensibiyle çalışmazlar; yanma olayı yoktur. Bu nedenle C şıkkı yanlıştır.
- D) Buharlı motorlar, suyun buharlaştırılmasıyla oluşan buhar basıncını kullanır. İçten yanma prensibiyle çalışmazlar. Verilen tanım buharlı motorlara uymaz. Bu nedenle D şıkkı yanlıştır.
Dizel motorlar, içten yanmalı motorlardır ve çalışma prensibi sıkıştırma ile ateşleme esasına dayanır. Dizel motorun çalışma döngüsü (4 zamanlı): 1) Emme zamanı: Piston aşağı iner, silindire sadece temiz hava alınır. 2) Sıkıştırma zamanı: Piston yukarı çıkar, hava sıkıştırılır ve sıcaklığı artar. 3) Ateşleme (iş) zamanı: Sıkıştırılmış sıcak havanın üzerine dizel yakıt püskürtülür, yakıt kendiliğinden tutuşur ve yanma gerçekleşir. 4) Egzoz zamanı: Yanma sonucu oluşan gazlar dışarı atılır. Benzinli motorlarda ise buji ateşlemesi vardır ve yakıt-hava karışımı emme zamanında silindire alınır.
Bir dizel kamyon, çalıştırıldığında yakıt pompası dizel yakıtı yüksek basınçla silindirlere püskürtür. Sıkıştırılmış havanın ısısı yakıtı tutuşturur ve motor çalışır.
Dizel motorun çalışma prensibini (havanın sıkıştırılması ve yakıtın püskürtülmesi) bilip bilmediğini ölçer.
- Dizel motorlar sıkıştırma ile ateşlemeli motordur.
- Benzinli motorlar buji ateşlemeli motordur.
- Elektrikli ve buharlı motorlar içten yanma prensibiyle çalışmaz.
- dizel-motor-calisma-prensibi