Kimyasal madde yanıklarında yapılacak ilk yardım uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
Kimyasal madde yanıklarında, ilk yardımın en önemli ve hayati adımı, kimyasal maddenin ciltle temasını en kısa sürede kesmek ve etkisini azaltmaktır. Bunun için yanık bölge en az 15-20 dakika boyunca bol ve düşük basınçlı akan su ile yıkanmalıdır. Bu işlem, kimyasal maddenin seyreltilmesini ve ciltten uzaklaştırılmasını sağlar. Kimyasal maddenin türüne (asit veya baz) bakılmaksızın ilk müdahale her zaman bol su ile yıkamadır. Yara merhemi, oksijenli su veya kuru sargı bezi ile kapatmak, kimyasal maddenin etkisini artırabilir ve ciltte daha fazla hasara neden olabilir. Su ile yıkama, kimyasalın dokuyu yakmaya devam etmesini engeller ve ağrıyı azaltır.
- B) Yara merhemi sürmek, kimyasal maddenin cilt altına emilimini artırabilir ve yanık bölgesinde enfeksiyon riskini yükseltebilir. Ayrıca merhem, kimyasalın ciltten uzaklaştırılmasını engeller ve yanığın daha derinleşmesine neden olabilir.
- C) Kuru sargı bezi ile kapatmak, kimyasal maddenin cilt üzerinde kalmasına ve etkisini sürdürmesine neden olur. Bu, yanığın derinleşmesine ve daha fazla doku hasarına yol açar. Ayrıca sargı, kimyasalın ciltten uzaklaştırılmasını engeller.
- D) Oksijenli su (hidrojen peroksit), kimyasal yanıklarda kullanılmamalıdır. Kimyasal maddelerle reaksiyona girerek daha fazla doku hasarına neden olabilir. Ayrıca oksijenli su, yanık bölgesinde kuruluğa ve iyileşme sürecinin uzamasına yol açabilir.
Kimyasal maddelerle temas sonucu oluşan yanıklar, termal yanıklardan farklıdır. Kimyasal madde, temas ettiği bölgede dokuyu yakmaya devam eder. İlk yardımda amaç, kimyasal maddenin ciltle temasını en kısa sürede kesmektir. Bunun için bol su ile yıkama en etkili yöntemdir. Su, kimyasalı seyreltir ve ciltten uzaklaştırır. Asit veya baz fark etmeksizin su ile yıkama uygulanır. Yıkama sırasında kimyasalın diğer vücut bölgelerine sıçramaması için dikkatli olunmalıdır. Kimyasal madde toz halinde ise, önce toz temizlenmeli, ardından su ile yıkanmalıdır (tozun suyla reaksiyonu önlemek için). Yıkama işlemi en az 15-20 dakika sürmeli, yanık bölgesi temiz bir bezle örtülmeli ve acil tıbbi yardım çağrılmalıdır. Kimyasal yanıklarda, yıkama sırasında akan suyun kimyasalı diğer bölgelere taşımamasına dikkat edilmelidir.
Bir fabrika işçisi, eline asit dökülmesi sonucu kimyasal yanık olur. Arkadaşı hemen işçinin elini 20 dakika boyunca bol su ile yıkar. Asit seyrelir ve ciltten uzaklaştırılır. İşçi hastaneye kaldırılır ve yanık daha fazla derinleşmeden tedavi edilir. Bu olay, kimyasal yanıklarda bol su ile yıkamanın ne kadar hayati olduğunu gösterir.
Kimyasal yanıklarda doğru ilk yardım yaklaşımını (bol su ile yıkama) bilip bilmediğini ölçer.
- Yıkama işlemi en az 15-20 dakika sürmelidir
- Kimyasalın vücudun diğer bölgelerine sıçraması önlenmelidir
- Toz halindeki kimyasallar önce temizlenmeli, sonra yıkanmalıdır
- Merhem veya oksijenli su kesinlikle kullanılmamalıdır
- Yıkama sırasında düşük basınçlı su tercih edilmelidir
- kimyasal-yanik-ilk-yardim
- yanik-turleri-ve-mudahale
- asit-yanigi-bol-su
- kimyasal-madde-temasinda-ilk-yardim