Aşağıdaki kanama türlerinden hangisinde, kan kaybı diğerlerine nazaran fazla olduğu için daha kısa sürede hayati tehlike meydana gelir?
Atardamar kanamaları, kalpten gelen yüksek basınçlı kanın atardamarlardan dışarıya fışkırmasıdır. Kalbin pompalama gücü nedeniyle kan çok hızlı ve yoğun bir şekilde akar, bu da kısa sürede büyük miktarda kan kaybına yol açar. Kan basıncı ani düşer ve vücut hayati organlara yeterli oksijen taşıyamaz hale gelir. Bu nedenle atardamar kanamaları, diğer kanama türlerine göre çok daha hızlı müdahale gerektirir. Dakikalar içinde bilinç kaybı, şok ve ölüm meydana gelebilir. Acil durumlarda öncelikle kanama durdurulmalı ve 112 aranmalıdır.
- A) Burun kanamaları, genellikle kılcal damarlardan kaynaklanır ve ciddi kan kaybına yol açmaz. Çoğu durumda kendiliğinden durur veya basit müdahalelerle kontrol altına alınabilir. Hayati tehlike oluşturmaz.
- C) Kılcal damar kanamaları, en yaygın ancak en az tehlikeli kanama türüdür. Kanama yavaş ve sızıntı şeklindedir, vücut kendi kendine pıhtılaşarak durdurabilir. Hayati tehlike oluşturmaz.
- D) Toplardamar kanamaları, atardamar kanamalarına göre daha yavaştır. Kan basıncı daha düşük olduğu için kanama daha kontrollü ilerler ve hayati tehlike atardamar kanamaları kadar hızlı oluşmaz.
Kanamalar, damar türüne göre üçe ayrılır: Atardamar (arter), toplardamar (ven) ve kılcal damar kanamaları. Atardamar kanamaları, kalpten gelen kanın basınçlı olması nedeniyle en tehlikeli kanama türüdür. Kan parlak kırmızı renktedir ve kalp atışıyla uyumlu olarak fışkırarak akar. Bir atardamar kesildiğinde, yetişkin bir insanın vücudundaki 5-6 litre kan, birkaç dakika içinde tamamen boşalabilir. Bu nedenle ilk yardımda öncelikli olarak atardamar kanamalarına müdahale edilir. Toplardamar kanamalarında kan koyu kırmızı renkte, akıcı ve daha yavaştır. Kılcal damar kanamaları ise yüzeysel sıyrıklarda görülür ve genellikle kendiliğinden durur. İlk yardımcı, kanama türünü hızlıca tanımalı ve en tehlikeli olan atardamar kanamasına öncelik vermelidir. Atardamar kanamasında kanama kontrolü için doğrudan basınç, basınç noktalarına baskı ve turnike uygulanabilir.
İnşaat alanında çalışan bir işçi, demir parçasının koluna saplanması sonucu atardamarından yaralanır. Kan fışkırarak akmaya başlar. Olay yerindeki ilk yardım bilen bir çalışan, kanayan bölgeye hemen baskı uygular, turnike yaparak kanamayı durdurmaya çalışır ve 112'yi arar. Ambulans gelene kadar kan kaybı kontrol altına alınır ve işçi hayatta kalır. Bu olay, atardamar kanamasının hızlı müdahale gerektirdiğini açıkça gösterir.
Kanama türlerini ve hayati tehlike düzeylerini bilip bilmediğini, atardamar kanamasının aciliyetini kavrayıp kavramadığını ölçer.
- Atardamar kanaması fışkırarak akar, kan parlak kırmızıdır
- Kan durdurulmazsa dakikalar içinde hayati tehlike oluşur
- Toplardamar kanaması daha yavaş ve kontrollüdür
- Kılcal damar kanamaları hafiftir, kendiliğinden durabilir
- Kanama türünü tanımak, doğru ilk yardım için çok önemlidir
- kanama-turleri-ve-aciliyet
- arter-kanamasi-ilk-yardim
- turnike-uygulamasi-nasil-yapilir
- kanamada-sok-belirtileri