Kol ve bacak kırıklarında yapılan tespit (atel) uygulamasında aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmelidir?
Kırıklarda tespitin amacı, kırık kemik uçlarının hareket etmesini önleyerek ağrıyı azaltmak, damar, sinir ve kas hasarının artmasını engellemektir. Bunun için tespit malzemesi (atel, tahta, karton, rulo yapılmış gazete vb.) kırığın bir üstündeki ve bir altındaki eklemleri de içine alacak uzunlukta olmalıdır. Eklemler sabitlenmezse kırık bölge hareket etmeye devam eder.
Atel ile cilt arasına pamuk ya da bez gibi yumuşak bir malzeme konur, bağlar çok sıkı yapılmaz. Tespitten sonra parmak uçlarında renk, ısı ve his kontrol edilerek dolaşımın bozulmadığından emin olunur.
Kırık kemik uçları yerine oturtulmaya çalışılmaz; açık kırıkta dışarı çıkan kemik içeri itilmez. Kırık şüphesi varsa kırık varmış gibi davranılır.
- A) Kemik uçlarını oturtmaya çalışmak damar ve sinirlere zarar verir; ilk yardımcı bunu yapmaz.
- B) Yalnızca kırık noktasını tutan kısa atel, eklemler hareket ettiği için kırığı sabitleyemez.
- C) Atel çıplak cilde konmaz; arasına yumuşak malzeme konur ve aşırı sıkı sarılmaz.
Kırık tespiti, kırığın bir üst ve bir alt eklemini içine alacak şekilde yapılır; atel ile cilt arasına yumuşak malzeme konur ve dolaşım kontrol edilir.
Motosiklet kazasında önkolu kırılan sürücüye, ilk yardımcı dergiyi rulo yaparak bilekten dirseğe kadar uzanan bir atel hazırlar.