Konu anlatımı
Karayolları Trafik Kanunu, sürücülerin hızlarını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorunda olduğunu belirtir. Yani levhada yazan hız sınırı, uygun koşullar için üst sınırdır; yağmurda, siste veya buzlu yolda güvenli hız bunun çok altındadır.
Yağmurlu havada
Islak zeminde lastiklerin yola tutunması azalır ve fren mesafesi uzar. Yağmurun ilk dakikalarında yoldaki toz ve yağ suyla karışarak yolu özellikle kaygan hâle getirir. Hız azaltılmalı, takip mesafesi artırılmalı, ani fren ve ani direksiyon hareketinden kaçınılmalıdır. Yüksek hızda su birikintisine girildiğinde lastik ile yol arasında su tabakası oluşabilir ve direksiyon hakimiyeti kaybolabilir (su kızağı); bu durumda frene sertçe basılmamalı, gaz yavaşça bırakılıp direksiyon düz tutulmalıdır.
Siste
Sis görüş mesafesini hızla düşürür. Kısa farlar ve sis lambaları yakılmalı, uzun far kullanılmamalıdır; uzun farın ışığı sis damlacıklarından yansıyarak görüşü daha da azaltır. Hız, görebildiğiniz mesafe içinde durabileceğiniz kadar düşürülmeli; sollama yapılmamalıdır. Sis lambaları yalnızca sis, kar veya şiddetli yağmur nedeniyle görüş yetersiz olduğunda kullanılır.
Karda ve buzda
Buzlu yolda fren mesafesi kuru yola göre katlarca uzar. Kalkışta yüksek vitesle yumuşak hareket etmek patinajı azaltır; frene yumuşak ve kademeli basılır, virajlara girmeden önce yavaşlanır. Köprüler ve gölgede kalan yol bölümleri çevresinden önce buz tutar. Kış lastiği soğuk havada daha iyi tutunur; zincir gerektiren yollarda zincir takılmalıdır. Uzun yola çıkmadan önce hava ve yol durumu öğrenilmelidir.
Rüzgârda ve gece
Kuvvetli yan rüzgâr özellikle köprülerde, vadi çıkışlarında ve büyük araçları geçerken aracı savurabilir; direksiyon iki elle sıkıca tutulmalı ve hız azaltılmalıdır. Gece ise görüş far menziliyle sınırlıdır; hız, farların aydınlattığı mesafe içinde durabilecek şekilde ayarlanmalıdır.
Yol koşulları
Bozuk, stabilize veya çalışma olan yollarda hız düşürülür; dağ yollarında inişlerde uzun süre frene basmak yerine vites küçültülerek motor freni kullanılır. Eğimli yollarda karşılaşmada, geçiş güç ise inen aracın çıkan araca kolaylık sağlaması gerekir.
Temel kurallar
- Hız; görüş, yol, hava ve trafik durumuna göre ayarlanmak zorundadır
- Siste uzun far kullanılmaz; kısa far ve sis lambası yakılır
- Islak ve buzlu yolda takip mesafesi artırılır, ani fren yapılmaz
- Su kızağında frene sertçe basılmaz, gaz yavaşça bırakılır
- Köprüler ve gölgeli yol bölümleri önce buz tutar
- Uzun inişlerde vites küçültülerek motor freni kullanılır
Dikkat
Çok sayıda sürücü olumsuz hava koşullarında kuru havanın refleks alışkanlıklarıyla hareket eder. Bu en yaygın kaza nedenlerinden biridir. Hava kötüleştiğinde yapılacak ilk şey hızı düşürmek ve mesafeyi artırmaktır.
Donmuş yolda fren yaparken tekerlekler kilitlenirse araç kontrolsüz kayar. ABS sistemi olan araçlarda pedala basmaya devam edilmeli, ABS olmayanlarda kesik fren uygulanmalıdır.
Pratik ipucu
Kış aylarında yola çıkmadan önce araç camlarını tamamen temizleyin. Buzlanmış ön camla seyretmek hem tehlikeli hem de trafik suçudur. Sıcak su dökmek cam çatlağına yol açabileceğinden kademeli ısıtma yöntemi tercih edilmelidir.
Konuyu pekiştirin
Karışık sorularla kendinizi deneyin.