Konu anlatımı
Dikkat dağınıklığı, sürücünün gözünü, elini veya zihnini yoldan ayıran her şeydir. Gözün yoldan birkaç saniye ayrılması bile, o sürede aracın görmeden onlarca metre yol alması demektir: Saatte 90 km hızla giden araç her saniyede 25 metre ilerler.
MEB sorularına göre araç hareket hâlindeyken cep telefonunu elde tutarak konuşmak trafik kuralı ihlalidir. Eller serbest kullanımda da zihinsel dikkat bölünür.
Dikkat dağıtan başlıca faktörler
| Faktör | Ne yapmalı? |
|---|---|
| Cep telefonu (konuşma, mesaj, sosyal medya) | Telefonu sürüş sırasında elde tutmayın; mesaj okumayın, yazmayın |
| Navigasyon ve ekranlar | Rotayı yola çıkmadan ayarlayın |
| Yüksek sesli müzik | Siren ve korna seslerini duyabileceğiniz seviyede tutun |
| Yeme, içme, sigara | Mola sırasında yapın |
| Yolcularla uzun ve hararetli sohbet | Zor trafikte yolculardan kısa süre sessizlik isteyin |
| Araçtaki çocuk veya hayvan | Uygun şekilde bağlayın, sürüş sırasında arkaya dönmeyin |
| Yorgunluk ve uykusuzluk | Belirtileri görünce güvenli bir yerde durup dinlenin |
Yorgunluk: en sinsi dikkat dağıtıcı
Yorgunluk ve uykusuzluk, alkol gibi tepki süresini uzatır ve kısa süreli uyuyakalmalara yol açabilir. Sık esneme, göz kapaklarının ağırlaşması, şeritte kayma ve son kilometreleri hatırlamamak dinlenme gerektiğini gösterir. Ticari sürücüler için 4,5 saat sürüşten sonra en az 45 dakika mola zorunludur; özel araç sürücüleri için de uzun yolda düzenli mola vermek gerekir.
Dikkati korumanın yolları
- Yola dinlenmiş olarak çıkın, uzun yolculukları gece geç saatlere bırakmayın.
- Telefonu sessize alın ve elinizin uzanamayacağı bir yere koyun.
- Zorunlu bir iş için önce güvenli bir yerde durun.
- Yolu yakından uzağa tarayın, aynalara düzenli bakın.
Temel kurallar
- Araç hareket hâlindeyken telefonu elde tutmayın
- Navigasyonu yola çıkmadan ayarlayın
- Müziği dış sesleri duyabileceğiniz seviyede tutun
- Yorgunluk belirtisinde durup dinlenin
- Zorunlu işler için güvenli bir yerde durun
Dikkat
“Bir saniyelik” bakış tehlikelidir: Saatte 90 km hızda 2 saniye telefona bakan sürücü, yaklaşık 50 metreyi yolu görmeden geçer.
Pratik ipucu
Sınavda telefonla ilgili ihlal sorulduğunda “araç hareket hâlindeyken telefonu elde tutarak konuşmak” seçeneğini arayın.
Kaynaklar: MEB Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Trafik Adabı Dersi Programı (TTK, 2018) · MEB e-sınav soruları
Konuyu pekiştirin
Karışık sorularla kendinizi deneyin.